Кіріспе

Gaillardia pulchella (firewheel, Indian blanket, Indian blanketflower, немесе sundance) – күнбағыс тұқымдасына жататын Солтүстік Америкада өсетін, қысқа ғұмырлы көп жылдық немесе бір жылдық гүлді өсімдіктердің бір түрі.

Сипаттама

G. pulchella бұтақталған сабағы түкті және тік, биікке дейін өседі. Жапырақтары кезектесіп орналасқан, көбінесе түбір жақтан шығады, ұзын, шеттері тегіс, ірі тісті немесе тілімделген. Сабағы түкті, негізінде қарапайым немесе тармақталған, жапырақтары өсімдіктің төменгі жағында шоғырланған. Гүлшоғыры 4–6,5 см диаметрлі, айналма тәрізді, дала гүлдеріне ұқсас.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Бұл өсімдік Солтүстік Мексикаға (Чиуауа, Коахуила, Нуэво-Леон, Сонора, Тамаулипас) және АҚШ-тың оңтүстік және орталық бөліктерінде, Аризонадан шығысқа қарай Флорида мен Каролинаға дейін, сондай-ақ солтүстікке Небраскаға дейін таралған. АҚШ-тың басқа аймақтарында, Квебек және Онтариода да табиғи түрде өседі. Гүл Тайваньдағы Пенгу (Пескадорес) аралдарына әкелінген, онда ол Пенгу округінің ресми гүлі болып саналады. Қытай тілінде тиāнжэнь жу́ (天人菊; "tianren daisy") деп аталады.

Экология

Өсімдік шекаралы жапсырмалы көбелек (Chlosyne lacinia) пен боялған шкиния көбелегінің (Schinia volupia) дернәсілдеріне тамақ болады, олар оның жапырақтарымен қоректенеді.

Өсіру

G. pulchella – топыраққа аса талап етпейтін, шыдамды өсімдік, бірақ құмды және жақсы су өткізетін топырақ ең қолайлысы. Ол құрғақшылыққа жоғары төзімді және толық күн сәулесінде құрғақ, ыстық климатта жақсы өседі. Жазда және күзде оның жарқын гүлдері шақырымдар бойы далаларда және тас жолдардың бойында кеңінен таралады. Бал аралары үшін өте тартымды, ол қою қызғылт сары түсті, майлы дәмді бал өндіреді. Бақта гүлдерді қосымша гүлдеу үшін күреп тұру керек. Ол өздігінен көбейеді.

Өсімдіктер

Гейлардия пульчелла (көп жылдық Гейлардия аристотамен бірге) Гейлардия × грандифлораның ата-анасы болып табылады, ол гибрид, және одан бірнеше сорттар шығарылған. Олардың бірі – "Санданс Биколор", көп жылдық қос гүлді түрі, гүлшоғырында қызыл және сары түсті кезектесетін гүлдері бар. Ашық түстерінің арқасында, ол күнге өте жақсы бейімделген. Тағы да "Гоблин" және "Тангерин" сорттары бар.

Мәдениет

Бұл Оклахома штатының ресми жабайы гүлі.