Кіріспе

Калимавкьон (καλυμμαύχιον), калиммавчи (καλυμμαύχι) немесе сөздің ішкі буындарының орны ауысуы арқылы камилавка (Камила́вка) – православиелік христиан және Шығыс католик монахтары киетін (мұндай жағдайда қара) немесе дін қызметкерлеріне сыйға берілетін (мұндай жағдайда қызыл немесе күлгін болуы мүмкін) діни бас киім. Латын шіркеуіндегі шамамен теңдесі – биретта (biretum/birretum). Византия империясында камелаукион (καμηλ(λ)аύκιον немесе καμιλαύκιον) термині императорлық отбасы киетін киімдер сияқты, ресми бас киімдердің жалпы атауы болған.

Шолу

Қалимавкион – қатты цилиндрлі бас киім, пештік шапкаға ұқсас, бірақ шеті жоқ. Ол алғаш рет 1600 жылдары Патриарх Никон реформасынан кейін қолданысқа енді. Қалимавкион қызмет кезінде тағылады, ал қалған уақытта оның орнына жұмсақ скуфия киіледі. Нақты пішіні мен түсі әртүрлі этникалық дәстүрлерге байланысты өзгеше болады:

Грек дәстүрінде монахтар қара орамалмен (эпанокалимавкион) жабылған қарапайым қара қалимавкион киеді, ал дін қызметкерлері (ерлі-әйелді және монахтар) жоғары жағында жалпақ конус пішіндес шеті бар қалимавкион киеді. Иеродиакондар (монастырь диякондары) қызметке дайындалғанда орамалды шешіп тастайды, бірақ иеромонахтар (монастырь дін қызметкерлері) олай жасамайды. Грек дәстүрінде монахтар әдетте қалимавкион кимейді, тек орамал киеді. Орыс дәстүрінде дін қызметкерлері мен диякондар, егер марапатталса, грек стилінен биік, көтерілген сайын кеңейеді және жоғарғы жағы жалпақ болатын камилавка киеді. Монахтар қара орамалмен қара камилавка киеді. Орыс монахтары да орамалмен бірге камилавка киеді. Иеромонахтар мен иеродиакондар дін қызметкері емес монахтар сияқты қара камилавка мен орамалды киеді. Иеродиакондар қызмет еткенде орамалды шешіп тастайды, бірақ иеромонахтар олай етпейді. Протодиакондарға (үйленген диякондардың құрметті атағы) қызғылт немесе қызыл камилавка беріледі, ал архидиакондар (монастырь диякондарының балама атағы) қара камилавка киюді жалғастырады. Архиерейлерге (үйленген дін қызметкерлерінің құрметті атағы) қызғылт немесе қызыл камилавка беріледі. Епископтар қара орамалмен қара камилавка киеді. Архиепископтар орамалдың алдыңғы жағындағы әсем крестпен ерекшеленеді. Митрополиттер камилавканың үстіне ақ орамал киіп, архиепископтың кресімен бірдей крестпен безендірілген. Мәскеу Патриархы камилавканың орнына ақ түсті кукулионды киеді, ол монахтық орамалмен жабылған конус пішіндес бас киім. Камилавка алғаш рет орыс шіркеуіне 17 ғасырда енгізілген, бірақ дін қызметкерлері арасында танымал болмады, олар скуфия киюді артық көрді. Майлавка император Павел I жарлығымен дін қызметкерлеріне берілетін марапат ретінде тағайындалды. Серб Православие шіркеуінің барлық дәрежедегі дін қызметкерлері жоғары жағы жалпақ қара қалимавкион киеді. Монахтар қызмет кезінде қалимавкионның үстінен қара орамал киеді. Епископтар қара қалимавкион киіп, оның төменгі жағында кең қызғылт жолақ болады, ал шіркеуден тыс жерде орамалды шешіп тастайды. Сирия католик шіркеуінің дін қызметкерлері мен епископтары бұрын қалимавкион киген (православиелік шіркеудің дін қызметкерлерінің орнына түрбан киген). Алайда бұл дәстүр азайып, енді тек патриархтар ғана қолданады.