Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
XX ғасырдағы чилилік иезуит діни қызметкері және әлеуметтік жұмыскер, кейіннен қасиетті деп жарияланған Альберто Хуртадо (; 1901 жылдың 22 қаңтарында Чилидің Винья-дель-Мар қаласында Луис Альберто Хуртадо Кручага болып дүниеге келген, 1952 жылдың 18 тамызында Чилидің Сантьяго қаласында қайтыс болған), Чилиде "Падре Хуртадо" ("Ата Хуртадо") деген атпен танымал, баск тайпасынан шыққан чилилік иезуит діни қызметкері, заңгер, әлеуметтік жұмыскер және жазушы. Ол 1944 жылы "Хогар де Кристо" қорының негізін қалады. 2005 жылдың 23 қазанында Папа Бенедикт XVI оны қасиетті деп жариялады, ол өзінің елінің екінші қасиеттісі болды.
20th century Chilean Jesuit priest and social worker, later a saint
Alberto Hurtado (; born Luis Alberto Hurtado Cruchaga on January 22, 1901 in Viña del Mar, Chile – August 18, 1952 in Santiago, Chile), popularly known in Chile as Padre Hurtado (Spanish for "Father Hurtado"), was a Chilean Jesuit priest, lawyer, social worker, and writer, of Basque ancestry. He founded the Hogar de Cristo foundation in 1944. He was canonized on October 23, 2005, by Pope Benedict XVI, becoming his country's second saint.
Ерте өмір және білім
Альберто Хуртадо 1901 жылғы 22 қаңтарда Чилидің Винья-дель-Мар қаласында ақсүйек отбасында дүниеге келді. Әкесінің төрт жасында қайтыс болуына байланысты, екі ұлы бар анасы үлкен мүлігін сатуға шешім қабылдады. Айынышты жағдай, сатып алушы оны алдап кетті. Осылайша, отбасы кедейленіп, туыстарымен кезек-кезек тұруға мәжбүр болды. Хуртадо өте ерте жасынан кедейлік пен үйсіздіктің не екенін сезінді. Ғылыми шәкіртақының арқасында ол Чилидің Сантьяго қаласындағы (1909–1917) танымал, тек ұлдарға арналған иезуит мектебінде оқуға мүмкіндік алды. Осы жылдары ол Сантьягодағы кедей аудандағы Католик шіркеуі мен мектебі – Парокия Нуэстра Сеньора де Андаколлода ерікті болып қызмет етті, кеңседе көмектесіп, кітапханашы болып жұмыс істеді. 1918 жылдан 1923 жылға дейін Чилидің Католиктік понтификалық университетінде заң факультетінде оқыды және еңбек құқығы тақырыбында диссертация қорғады. Міндетті әскери қызметке шақырылып, оқуын тоқтатқаннан кейін, 1923 жылдың тамыз айында диплом алды. Хуртадо 1923 жылы иезуиттер қатарына қосылды. 1925 жылы Аргентинаның Кордова қаласына гуманитарлық ғылымдарды оқуға барып, 1927 жылы Испанияның Барселона қаласына философия мен теологияны оқуға жіберілді. 1931 жылы Испанияда иезуиттер таратылғаннан кейін, ол Бельгияның Лувен қаласында теологияны оқуын жалғастырды. 1933 жылғы 24 тамызда дін қызметкері болып тағайындалды, ал 1935 жылы педагогика және психология ғылымдарының докторы дәрежесін алды. Чилидегі катехизис оқыту сапасына сын айтып, көптеген жас жігіттердің катехизатор болып тіркелгенімен, қажетті сертификаттарының жоқтығын жазды.
Alberto Hurtado was born in Viña del Mar, Chile, on January 22, 1901, to an aristocratic family. After the death of his father when Alberto was four years old, his mother, with just two small sons, decided to sell their large estate. Unfortunately the buyer defrauded her. The family, now impoverished, was forced to live with a succession of relatives. From an early age, Hurtado experienced what it meant to be poor and without a home. Thanks to a scholarship, he was able to attend the prestigious, all boys, Jesuit school of St. Ignacio, Santiago, Chile (1909–17). During this time, he volunteered at the Parroquia Nuestra Señora de Andacollo, Santiago, a Catholic parish and school in a poor neighborhood of Santiago, where he assisted in the office and was librarian. From 1918 to 1923, he attended the Pontificia Universidad Católica de Chile, studying in its law school and writing his thesis on labour law. After interrupting his studies for obligatory military service, he earned his degree in August 1923. Hurtado entered the Jesuit novitiate in 1923. In 1925 he went to Córdoba, Argentina, where he studied humanities. In 1927 he was sent to Barcelona, Spain, to study philosophy and theology. When the Jesuits were suppressed in Spain in 1931, he continued his studies in theology at Louvain, Belgium. He was ordained a priest there on August 24, 1933, and in 1935 he obtained a doctorate in pedagogy and psychology. He criticized the quality of catechism instruction offered in Chile and wrote that young men often signed up as catechists but lacked the necessary certificate.
Әлеуметтік апостолдық
1940 жылы Хуртадо Католиктік әрекет жастар қозғалысының епархиялық директоры болып тағайындалды және 1941 жылдан 1944 жылға дейін оның ұлттық директоры қызметін атқарды. 1941 жылы Хуртадо «Чили католик елі ме?» деген кітап жариялады. Кітапта жұмысшы және ауыл халқына тағайындалған дін қызметкерлерінің жетіспеушілігін көрсететін статистика келтірілді, сондай-ақ, үлкен аумақтарға тараған 10 000 адамға бір дін қызметкері бекітілген приходтар туралы мәліметтер берілді. Ол дін қызметкерлерінің санын арттыруды және олардың білімін жетілдіруді ұсынды. Чилидегі дін қызметкерлерінің шамамен жартысы шетелдіктерден, оның ішінде АҚШ және Канададан келген миссионерлерден тұрды. Олар қалалар мен ауылдарды аралап, қасиеттіліктерді орындап жүрді. Көптеген чилиліктер Мәриям мен әулиелерге құлшылық етуді, шіркеуге барудан және қасиетті Евхаристияны қабылдаудан гөрі маңыздырақ деп есептеді, себебі олар мұны үнемі істей алмайтын. Өзінің тамырларын есінде ұстап, отбасы қиындыққа тап болғанда алған көмек үшін шүкіршілік ете отырып, Хуртадо белсенді әлеуметтік қызметке қатысты. Оның мызғымас сенімі АҚШ-тағы Boys Town сияқты ұйым құру арқылы іс-қимылға айналды. Оның «Хогар де Кристо» (Мәсіхтің үйі) деп аталатын баспаналары тамақ пен панаға мұқтаж, қараусыз қалған немесе тасталмаған барлық балаларды қабылдады. Ол сондай-ақ 1946 жылы жасыл түсті пикап сатып алып, түнде көшелерді аралап, мұқтаж жандарға көмектесе алды. Оның жеке харизмасы оған көптеген серіктестер мен демеушілерді әкелді. Бұл қозғалыс үлкен жетістікке жетті. Чилиде баспаналар көбейді және 1945 жыл мен 1951 жыл аралығында 850 000-нан астам бала қозғалыстан түрлі көмек алды деп есептеледі. Ол үш кітап жазды: «Әлеуметтік гуманизм» (1947), «Христиандық әлеуметтік тәртіп» (1947) және «Кәсіподақтар» (1950). Ол қазіргі Христиан-демократиялық партиясының алдасты – Фаланге Националдың рухани кеңесшісі болды. Чилидегі ауыр әлеуметтік мәселелерді талқылауға және оларға қатысты әрекет етуге көмектесу үшін ол 1951 жылы «Mensaje» («Хабар») журналын құрды. Ол католик дінімен байланысты еңбек мәселелері бойынша көптеген мақалалар мен кітаптар жариялады.
In 1940, Hurtado was appointed diocesan director of the Catholic Action youth movement and he served as its national director from 1941 to 1944. Also in 1941, Hurtado authored Is Chile a Catholic Country? The book published statistics demonstrating a lack of priests assigned to the working class and rural populations, and it reported on parishes that had one priest assigned to 10,000 laypeople spread across huge geographic areas. He advocated an increase in the number of priests and better education for them. Almost half of Chile's clergy were foreigners, including missionaries from the United States and Canada, who rode circuits of towns to administer the sacraments. Most Chileans regarded devotion to the Virgin and the saints as more important than attending Mass or receiving the Eucharist, which they could not do regularly. Keeping in mind his own origins, and ever grateful for the help he and his family had received when they were in great difficulties, Hurtado was led to active social involvement. His strong faith was transformed into action with his founding of an organization similar to Boys Town in the United States. His shelters, called Hogar de Cristo (Home of Christ), took in all children in need of food and shelter, abandoned or not. He also purchased a 1946 green pickup truck and monitored the streets at night to help those in need that he could reach. His own charisma brought him many collaborators and benefactors. The movement was a huge success. The shelters multiplied throughout Chile and it is estimated that between 1945 and 1951 more than 850,000 children received some help from the movement. He wrote three books: Social Humanism (1947), The Christian Social Order (1947) and Trade Unions (1950). He served as a confessor to the Falange Nacional, the precursor to the modern Christian Democratic Party. To disseminate the social teaching of the church and help Christians reflect and act on the serious social problems faced by Chile, he founded in 1951 the periodical Mensaje ("Message"). He published numerous articles and books on labor issues in relation to the Catholic faith.
Құрмет
Хуртадо 1994 жылғы 16 қазанда Иоанн Павел II-нің қолдауымен мақұлданды, ал 2005 жылғы 23 қазанда Бенедикт XVI оны қасиетті деп жариялады. Ол құрған "Христо Хога" әлі де жұмыс істеп тұр, және әлеуметтік әділдік үшін күресі арқылы Чилидегі ең ірі қайырымдылық ұйымдарының біріне айналды. Сантьягодағы бір даңғыл мен Сан-Альберто Хуртадо метро станциясы (оның басты ғибадатханасына ең жақын, сонымен қатар Хогардың бас кеңсесі орналасқан) оның құрметіне аталған. Сантьягода орналасқан және Иса қоғамы басқаратын Альберто Хуртадо университеті оның есімін сақтап, оның мұрасын заманауи білім беру мен қоғамдық істерге енгізуге тырысады, бұл үшін Ойлану және әлеуметтік әрекет орталығы (CREAS) арқылы шаралар ұйымдастырылады. Филадельфиядағы Сент-Джозеф дайындық мектебі "Хуртадо" азық-түлік қоймасын ашты, онда жоғары сынып оқушылары ай сайын азық-түлік жинау және таратуды ұйымдастырып, қауымға тонналаған азық-түлік жібереді. "Хуртадо кубогы" – белгілі бір қайырымдылық мақсатына ең көп қаржы жинауға арналған ішкі жарыс. Нью-Йорктегі Ксавьер орта мектебіндегі бір зал (әр жексенбіде 900-ден астам адамға тамақ берілетін) және Сиэтл университетінің жатақханасы оның есімімен аталады. Портлендтегі иезуит орта мектебі кешке бос сыныптарды "Хуртадо орталығы" деп аталған ағылшын тілін үйрену бағдарламасына (ESL) береді. Белен иезуит орта мектебі 9-сынып оқушылары үшін "Хуртадо тәжірибесін" бастады, оларды Майамидегі мұқтаж адамдарға көмектесу үшін демалыс сапарларына апарып, қолдау көрсетеді. Әйгілі иезуит интернаты Клонгус Вуд колледжі, Килдар округі, Ирландия 2007 жылы өзінің стипендиялық бағдарламасын оның есімімен атады. Оқушылардың 10 пайызы тегін білім алады, бұл мектептің әлеуметтік әділдікке ұмтылуының нәтижесі. Бұл стипендия емес, иезуит дәстүріндегі Клонгуес білімінен ең көп пайда көретін студенттерге арналған қолдау. Қазіргі уақытта Clongowes-тегі алты жылдық оқу 100800.00 евроға (2011/2012 жылғы көрсеткіштер бойынша жылына 16800 евро) шамамен тұрады. Чили тарихшысы Марсиано Барриос Вальдес Чилидегі Католик әрекет қозғалысын 1960 жылдарға дейін Католик шіркеуінің Чилидегі өмір сүруін қамтамасыз еткен фактор деп санайды. Миссури штатының Канзас-Сити қаласындағы иезуиттер басқаратын Рокхерст орта мектебі қаланың орталық аудандарынан келген католик орта мектеп оқушылары үшін жеделдетілген оқу бағдарламасын жүргізеді, ол "Хуртадо ғалымдары бағдарламасы" деп аталады. 2006 жылдан бері Чилидің баспасөз клубы жыл сайынғы Альберто Хуртадо Кручага сыйлығын (lang es) журналистика саласында қоғамға қызмет еткен тұлғалар мен ұйымдарға табыс етеді. Тампа шығанағындағы иезуит орта мектебі оның құрметіне өз қауымдастығына қызмет ететін студенттерге арналған стипендия тағайындады. Ол Иса қоғамының АҚШ-тың орталық-батыс провинциясының жаңадан кірушілердің (новициат) қамқоршысы.
Hurtado was beatified on October 16, 1994, by Pope John Paul II and canonized by Pope Benedict XVI on October 23, 2005. The "Hogar de Cristo" he founded still exists, and through its fight for social justice, it has become one of the biggest charity groups in Chile. There is also an avenue and the San Alberto Hurtado metro station in Santiago (the closest to his main shrine, which also houses the Hogar's headquarters) named after him. Alberto Hurtado University, located in Santiago and run by the Society of Jesus, preserves his name and strives to bring his legacy into contemporary education and social affairs, facilitating activities through its Center for Reflection and Social Action (CREAS). St. Joseph's Preparatory School in Philadelphia, PA, established The Hurtado Food Pantry, where a team of high school students organizes monthly food collections and deliveries, sending out thousands of pounds of food to the community. The Hurtado Cup is an intramural competition to raise the most money for a designated charitable cause. Xavier High School in New York, New York, renamed a hall (in which a soup kitchen feeds over 900 meals every Sunday) and Seattle University has a Residential Learning Community named after him. Jesuit High School in Portland, Oregon, opens its empty classrooms in the evenings to an ESL program called The Hurtado Center. Belen Jesuit High School has started the Hurtado Experience for its ninth graders, taking them on retreats to help out the needy in Miami. The famous Jesuit boarding school Clongowes Wood College, Co. Kildare. Ireland, named their Bursary Programme after him in 2007. Ten percent (10%) of the student population are educated free in the interest of the school being socially just. This is not a scholarship but a bursary for students who would benefit most from a Clongowes education in the Jesuit tradition. Currently six years in Clongowes would cost €100800.00 ( 2011/2012 figures €16800 per annum ). Chilean historian Marciano Barrios Valdes considered the Catholic Action movement in Chile to be what sustained the Catholic Church's continued existence in Chile into the 1960s. The Jesuit run Rockhurst High School in Kansas City, Missouri, runs an accelerated learning program for inner city, Catholic, middle school boys named "The Hurtado Scholars Program". Since 2006 the Press Club of Chile has presented the annual Alberto Hurtado Cruchaga Award (lang es) to people and institutions for service to the community in the field of journalism. Jesuit High School of Tampa Bay has a scholarship named after him for those students who serve in their community. He is patron of the Novitiate of the USA Midwest province of the Society of Jesus.
Сын
Консервативті партия мүшелері Хуртадоның Ұлттық фаланганы қолдағандай болғанын сынады, бұл партия консервативті партиядан жас әлеуметтік католиктердің бөлінуінен кейін құрылған. Солшылдар тарапынан да шабуылдар болды. 1982 жылы «Поликарпо» басылымында жарияланған анонимді мақалада Хуртадо «буржуазияның соңғы пайғамбары» деп аталып, оның бейнесі «Шилидегі кедейлер шіркеуінің бірінші пасторы» деп мақталып жүрген Энрике Альвеармен теріс салыстырылды. Хуртадо сияқты Фернандо Вивеске зияткерлік қарызы бар Клотарио Блесттің Хуртадодан алшақтағаны хабарланды.
Members of the Conservative Party denounced what they saw as Hurtado's endorsement of the National Falange, a party founded after young social Catholics split from the conservative party. There were also attacks from the left. An anonymous article published in Policarpo in 1982 called Hurtado "the last prophet of the bourgeoisie" while it contrasts him unfavorably with the figure of Enrique Alvear who is hailed as the "first Pastor of the Church of the poor in Chile". Clotario Blest, who like Hurtado was also intellectually indebted to Fernando Vives, is reported to have distanced himself from Hurtado.
Медиа
1990 жылдары оған арналған қысқа телесериал жарық көрді, оның аты – "Crónica de un Hombre Santo" (ағылшын тілінде: "Қасиетті адамның шежіресі"). Хуртадоның өмірін бала кезінен бастап соңғы жылдарына дейін төрт актер сомдады; танымал теленовела актері Кристиан Кампос оның мінберлік қызмет кезеңінде ересек Хуртадо рөлін ойнады. Хуртадо Чилиде бүгінге дейін зор құрметке ие. Оның Facebook-тегі жанкүйерлер бетіне 50 мыңнан астам адам тіркелген.
During the 1990s there was a short TV series dedicated to him, named Crónica de un Hombre Santo (English: Chronicles of a Holy Man). Four actors portrayed Hurtado, from his childhood to his last years; popular telenovela actor Cristián Campos played the adult Hurtado during his ministry. Hurtado remains very popular in Chile to this day. His Facebook fan page has more than 50,000 followers.
Негізгі жұмыстар
Чили католик ел бе? (Ағылшынша: Чили католик елі ме?), Сантьяго (Чили), 1941 жыл. Әлеуметтік гуманизм (Ағылшынша: Social humanism), Сантьяго (Чили), 1947 жыл. Католик иерархиясының құжаттарындағы христиандық әлеуметтік тәртіп, 2 томдық, Сантьяго (Чили), 1947 жыл. Синдикализм: тарих, теория, практика, Сантьяго (Чили), 1950 жыл.
¿Es Chile un pais católico? (English: Is Chile a Catholic country? ), Santiago (Chile), 1941. Humanismo social (English: Social humanism), Santiago (Chile), 1947. El orden social cristiano en los documentos de la jerarquía católica (English: Christian social order in the documents of the Catholic hierarchy), 2 vol., Santiago (Chile), 1947. Sindicalismo: historia teoría práctica (English: Syndicalism: History Theory Practice), Santiago (Chile), 1950.