Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Испан тіліндегі дұрыс есімдер кейбір жағынан ағылшын тіліндегілерден өте ерекше жұмыс істейді. Субъектілік дұрыс есімдер көбінесе жіберіліп қалады, ал объектілік дұрыс есімдер клитикалық және клитикалық емес түрде болады. Клитика ретінде қолданылғанда, объектілік дұрыс есімдер етістіктен бұрын келетін проклитика түрінде немесе әртүрлі тілдік жағдайларда етістіктің соңына жалғанатын энклитика түрінде кездесуі мүмкін. Дұрыс есімдерді қолдануда да аймақтық айырмашылықтар бар, әсіресе, екінші жақтағы жекеше түрі vos және екінші жақтағы көпше түрі vosotros қолданылуында.
Spanish pronouns in some ways work quite differently from their English counterparts. Subject pronouns are often omitted, and object pronouns come in clitic and non clitic forms. When used as clitics, object pronouns can appear as proclitics that come before the verb or as enclitics attached to the end of the verb in different linguistic environments. There is also regional variation in the use of pronouns, particularly the use of the informal second person singular vos and the informal second person plural vosotros.
Қарым-қатынас етістіктері
Испан тіліндегі негізгі қатыстық сөйлемше – que, ол латын тілінен келген. Басқаларына el cual, quien және donde жатады.
The main relative pronoun in Spanish is que, from Latin Others include el cual, quien, and donde.
Тыныштық
"Кім" есімдігі латын тіліндегі "whom" – "кімді" деген сөздің толықтауыш жағынан жасалған түрінен шыққан. Ол да кейбір жағдайларда [el] que есімдігін алмастыра алады. Ағылшын тіліндегі "who" және "whom" есімдіктері сияқты, ол да тек адамдарға қатысты қолданылады. Ол жынысы бойынша өзгермейді және бастапқыда саны бойынша да өзгермейтін. Бірақ, басқа сөздермен салыстыру арқылы "quienes" түрі ойлап табылды. "Quien" көпше түріндегі нұсқасы қазіргі кезде қолданылмайтын, көне сөздердің бірі саналады.
The pronoun quien comes from the Latin , "whom", the accusative of , "who". It too can replace [el] que in certain circumstances. Like the English pronouns "who" and "whom", it can only be used to refer to people. It is invariable for gender, and was originally invariable for number. However, by analogy with other words, the form quienes was invented. Quien as a plural form survives as an archaism that is now considered non standard.
Donde, a donde, como және cuando
Donde сөзі ескірген onde сөздігінен ("қайдан" немесе "қайданнан") және de сөздігінен пайда болған. Onde латын тілінен шыққан, ол да "қайдан" немесе "қайданнан" дегенді білдірген, бірақ ғасырлар бойы "қайданнан" мағынасын жоғалтып, тек "қайда" деген мағынаға ие болды. Сондықтан, "қайдан" немесе "қайданнан" деу үшін de сөз тіркесін қосу қажет болды, осылайша d'onde пайда болды. D'onde сөзінің мағынасы уақыт өте келе тағы да өшіп, тек "қайда" деген мағынаға келді, сондықтан тағы да сөз тіркестері қосылды. Осыдан қазіргі қолданыстағы donde "қайда" деген мағынаны, ал a donde "қайдаға" деген мағынаны білдіреді. Анықтама ретінде, де де де де de donde сөзі "қайданнаннаннаннан" деген мағынаны, ал a donde "қайдағананнаннан" деген мағынаны білдіреді. Бұл тенденция ande (adonde) деген қарапайым формамен одан да күшейеді, ол көбінесе "қайда" деген мағынада қолданылады. Ладино диалектісінде onde есімдігі әлі де қолданылады, онда donde әлі де "қайдан" немесе "қайданнан" дегенді білдіреді, ал Латын Америкасында оқшауланған қауымдастықтар мен ауылдық аймақтар да осы мағынаны сақтап қалған. Como сөзі "қалай" деген сөзден, ал cuando "қашан" деген сөзден шыққан.
Donde is ultimately from a combination of the obsolete adverb onde ("whence" or "from where") and the preposition de. Onde is from Latin , which also meant "whence" or "from where", and over the centuries it lost the "from" meaning and came to mean just "where". This meant that, to say "whence" or "where from", the preposition de had to be added, and this gave d'onde. The meaning of d'onde once again eroded over time until it came to mean just "where", and prepositions therefore had to be added once more. This gave rise to the modern usage of donde for "where" and a donde for "to where", among others. Note that all this means that, etymologically speaking, de donde is the rather redundant "from from from where", and a donde is the rather contradictory "to from from where". This tendency goes even further with the vulgar form ande (from adonde), which is often used to mean "where" as well. In the Ladino dialect of Spanish, the pronoun onde is still used, where donde still means "whence" or "where from", and in Latin America, isolated communities and rural areas retain this as well. Como is from , "how", the ablative of , "what way". Cuando is from , "when".