Кіріспе

Батыс өнерінде қолданылатын көлеңкелеу үшін тығыз орналасқан параллель сызықтарды пайдаланудың көркемдік әдісі. Хатчинг – бұл тығыз араласқан параллель сызықтарды салу (немесе бояу, немесе сызу) арқылы тональды немесе көлеңкелік эффектілер жасауға қолданылатын көркемдік техника. Егер сызықтар бір-біріне бұрышпен орналастырылса, онда ол қиылысқан штрихтау деп аталады. Хатчинг кейде түсті суреттердің монохромды бейнелерінде түстерді кодтау үшін де қолданылады, әсіресе геральдикада. Хатчинг, әсіресе сурет салу сияқты негізінен сызықтық техникаларда, сондай-ақ гравировка, офорт және ксилография сияқты көптеген баспа өнері түрлерінде маңызды рөл атқарады. Батыс өнерінде хатчинг Орта ғасырларда пайда болды және 15 ғасырдағы ескі шеберлердің гравюраларында айқын дамыды. Гравюрада Мастер ES және Мартин Шонгауэр, ксилографияда Эрхард Реувич және Майкл Волгемут осы екі техниканың да алғашқы қолданушылары болды, ал Альбрехт Дюрер екі ортада да қиылысқан штрихтау техникасын жетілдірді. Суретшілер сызықтардың ұзындығын, бұрышын, тығыздығын және басқа да қасиеттерін өзгерте отырып, көбінесе сурет салуда, сызықтық кескіндемеде және гравировкада осы техниканы қолданады.

Техника

Негізгі идеясы – сызықтардың саны, қалыңдығы және арақашықтығы тұтас кескіннің жарықтығына әсер етеді және көлемділік сезімін тудыратын пішіндерді күшейтеді. Сызықтар пішінге сәйкес (яғни, оны айналып) жүруі тиіс. Сызықтардың мөлшерін, қалыңдығын және тығыздығын арттыру арқылы қараңғырақ бөліктерге қол жеткізіледі. Контраст жасау үшін әртүрлі бағыттағы сызықтармен жанында орналасқан көлеңкелі бөліктер жиі қолданылады. Сызықтармен жұмыс жасау арқылы түстерді бейнелеуге болады, әдетте нақты бір түсті көрсету үшін бірдей сызықтар түрін пайдалану арқылы. Мысалы, қызыл түс сирек орналасқан сызықтардан тұруы мүмкін, ал жасыл түс – екі қабатты, өзара перпендикуляр тығыз сызықтардан құралуы мүмкін, нәтижесінде шынайы кескін пайда болады. Кроссхэтчинг – көлеңке беру және тон жасау үшін сызықтарды пайдалану техникасы.

Материалдардың бейнеленуі

Техникалық сызбада секциялық штриховка жинаманың құрауыш бөлігінің материалына сілтеме жасай алады. Көптеген штриховка үлгілері Америка Ұлттық Стандарттар Институты (ANSI) және Халықаралық Стандарттау Ұйымы (ISO) тарапынан стандартталған, бірақ қолданылуы мүмкін көптеген басқа да алдын ала анықталған үлгілер бар. Сондықтан, болаттың штриховка үлгісі алюминий, мыс сияқты материалдардан өзгеше болады. Үлгілер металдар үшін ғана емес. Шөп, қиыршық тас, кірпіш және басқа да үлгілер архитектуралық суреттерде жиі кездеседі.