Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық саясаттанушы Грэм Тиллетт Эллисон (1940 жылдың 23 наурызында туған) – американдық саясаттанушы және Гарвард университетінің Джон Ф. Кеннеди атындағы мемлекеттік басқару мектебіндегі Дуглас Диллон атындағы үкімет профессоры. Ол 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында шешім қабылдаудың бюрократиялық талдауына, әсіресе дағдарыс кезіндегі жағдайларда үлкен үлес қосып, танымал болды. Питер Сзантонмен бірлесіп жазған "Сыртқы саясатты жаңару: Ұйымдық байланыс" атты кітабы 1976 жылы жарық көрді және Картер әкімшілігінің сыртқы саясатына ықпал етті. 1970 жылдан бері Эллисон АҚШ-тың ұлттық қауіпсіздігі және қорғаныс саясатының жетекші сарапшысы болып табылады, оның назарында ядролық қарулар және терроризм мәселелері ерекше тұрады.
American political scientist
Graham Tillett Allison Jr. (born March 23, 1940) is an American political scientist and the Douglas Dillon Professor of Government at the John F. Kennedy School of Government at Harvard University. He is known for his contributions in the late 1960s and early 1970s to the bureaucratic analysis of decision making, especially during times of crisis. His book Remaking Foreign Policy: The Organizational Connection, co written with Peter Szanton, was published in 1976 and influenced the foreign policy of the Carter administration. Since the 1970s, Allison has also been a leading analyst of U. S. national security and defense policy, with a special interest in nuclear weapons and terrorism.
Ерте өмір және білім
Эллисон Солтүстік Каролина штатының Шарлотта қаласынан шыққан және 1958 жылы Майерс Парк орта мектебін бітірген. Ол екі жыл Дэвидсон колледжінде оқыды, содан кейін Гарвард университетіне ауысты, оны 1962 жылы бакалавр (B.A.) дәрежесімен бітірді. Эллисон 1964 жылы Маршалл стипендиясы бойынша Оксфорд университетінде философия, саясат және экономика мамандықтары бойынша бакалавр және магистр (M.A.) дәрежелерін аяқтады, содан кейін Гарвардқа оралып, 1968 жылы саяси ғылымдар бойынша докторлық диссертациясын (Ph.D.) қорғады, онда Генри Киссинджер оның профессорларының бірі болды.
Allison is from Charlotte, North Carolina, and graduated from Myers Park High School in 1958. He attended Davidson College for two years, then transferred to Harvard University from which he graduated in 1962 with a B. A. degree. Allison then completed B. A. and M. A. in philosophy, politics and economics at Oxford University as a Marshall Scholar in 1964 and returned to Harvard to earn a Ph. D. in political science in 1968, where Henry Kissinger was one of his professors.
Мансап
Эллисон өзінің бүкіл академиялық мансабын Гарвардта – ассистент-профессор (1968), доцент (1970), содан кейін профессор (1972) ретінде өткізді. Оның «Шешімнің мәні: Кубалық зымыран дағдарысын түсіндіру» (1971) кітабының арқасында ол екі жаңа теориялық парадигманы – ұйымдық процестер моделі мен бюрократиялық саясат моделін – жасады. Бұл кітабы саяси ғылымда және одан тыс шешім қабылдауды зерттеуде революция жасады. 1977 жылдан 1989 жылға дейін Эллисон Гарвард университетінің Гарвард Кеннеди мектебінің деканы болды. Оның деканаттық қызметі кезінде Гарвард Кеннеди мектебінің көлемі 400%-ға, ал оның эндаументі 700%-ға өсті. 1993-1994 жылдары ол саясат және жоспарлар жөніндегі қорғаныс министрінің көмекшісі қызметін атқарды, онда бұрынғы Кеңес Одағының мемлекеттеріне қатысты стратегия мен саясатты үйлестірді. Президент Билл Клинтон Эллисонға «Ресей, Украина, Беларусь және Қазақстанмен бұрынғы кеңестік ядролық қарулардың азайтылуына байланысты қарым-қатынастарды жаңартқандығы үшін» Қорғаныс министрлігінің Ерекше мемлекеттік қызмет медалін табыс етті. Эллисон 1995 жылдан 2017 жылға дейін Белфер ғылым және халықаралық істер орталығына жетекшілік етті, содан кейін оны АҚШ-тың бұрынғы қорғаныс министрі Эш Картер алмастырды. 2017 жылы жарық көрген «Соғысқа қадаланған» кітабында Эллисон «Фукидид тұзағы» терминін енгізді, ол, оның сөзіне сәйкес, «бір үлкен держава екіншісін ығыстыруға қауіп төндірген кезде соғыс көбінесе туындайды» деген теорияны білдіреді. Эллисонның бұл термині ежелгі «Пелопоннес соғысының тарихы» еңбегінде Фукидидтің «Афинаның күшінің өсуі және бұл Спартада тудырған қорқыныш соғысты сөзсіз етті» деген тұжырымына сәйкес келеді. Бұл термин 2017 жылдың 6 сәуірінде The New York Times газетінде АҚШ президенті Дональд Трамптың Қытай президенті Си Цзиньпинмен кездесуіне орай жарияланған жарнамалық мақалада қолданылды, онда «Аймақтағы екі ірі ойыншы да Фукидид тұзағынан аулақ болуға моральдық міндетті» делінген. Эллисон Бірінші дүниежүзілік соғыстың басталуы кезіндегі (Британияның Германияға қатысты аласы), Испан мұрагерлік соғысы және отыз жылдық соғыс (Испания мен Австрияның Габсбург империяларына байланысты Францияның қауіпсіздігі) осы тұзақтың мысалдары екенін айтады. Эллисонның «Фукидид тұзағы» тұжырымы және оның АҚШ-Қытай қарым-қатынастарына қолданылуы ғалымдар тарапынан көп сынға ұшырады. 2019 жылдың наурыз айында «Қытай саясаттану журналы» бұл тақырыпқа арналған арнайы нөмір шығарды, онда билік ауысуы туралы түсініктердің ішкі қабылдауға әсер ететіні көрсетілді. Эллисон қазірде Гарвард университетінің үкімет кафедрасының профессоры болып қызмет етеді. Ол сонымен қатар 1973-1974 жылдары Үздік зерттеулер орталығының мүшесі, 1972-1977 жылдары Брукингс институтының сыртқы саясат зерттеулері жөніндегі комитетінің мүшесі және 1974-1984 және 2018 жылдары Үшжақты комиссияның мүшесі болды. Ол Дэвид Рокфеллерден кейін Сыртқы қатынастар кеңесінің президенті лауазымына үміткерлердің бірі болған. 1979 жылы Эллисон Швецияның Уппсала университетінің әлеуметтік ғылымдар факультетінен құрметті докторлық дәрежесін алды. 2009 жылы ол Ұлттық ғылым академиясының ядролық соғыстың алдын алуға қатысты мінез-құлық зерттеулері үшін NAS сыйлығымен марапатталды. Эллисон сонымен қатар лоббистік топ USACC (АҚШ Әзірбайжан сауда палатасы) Қамқоршылар кеңесінің мүшесі болды. Эллисон Ұлттық мемлекеттік басқару академиясының мүшесі және Сыртқы қатынастар кеңесінің мүшесі.
Allison has spent his entire academic career at Harvard, as an assistant professor (1968), associate professor (1970), then full professor (1972) in the department of government on the strength of his book Essence of Decision: Explaining the Cuban Missile Crisis (1971), in which he developed two new theoretical paradigms – an organizational process model and a bureaucratic politics model – to compete with the then prevalent approach of understanding foreign policy decision making using a rational actor model. Essence of Decision revolutionized the study of decision making in political science and beyond. From 1977 to 1989, Allison was dean of the Harvard Kennedy School at Harvard University. Over the course of his tenure as dean, Harvard Kennedy School increased in size by 400% and its endowment by 700%. He was associated with the Assistant Secretary of Defense for Policy and Plans from 1993 to 1994, where he coordinated strategy and policy towards the states of the former Soviet Union. President Bill Clinton awarded Allison the Department of Defense Medal for Distinguished Public Service, for "reshaping relations with Russia, Ukraine, Belarus, and Kazakhstan to reduce the former Soviet nuclear arsenal". Allison directed the Belfer Center for Science and International Affairs from 1995 until 2017, when he was succeeded by former U. S. Secretary of Defense Ash Carter. In the 2017 book Destined for War, Allison coined the phrase Thucydides Trap, which, according to him, refers to the theory that "when one great power threatens to displace another, war is almost always the result". Allison's term follows the ancient text History of the Peloponnesian War, in which Thucydides wrote, "What made war inevitable was the growth of Athenian power and the fear which this caused in Sparta." The term appeared in a paid opinion advertisement in The New York Times on April 6, 2017, on the occasion of U. S. President Donald Trump's meeting with Chinese President Xi Jinping, which stated, "Both major players in the region share a moral obligation to steer away from Thucydides's Trap." Allison asserts that circumstances at the start of World War I (involving British fears about Germany), the War of the Spanish Succession, and the Thirty Years' War (involving French insecurity about the Habsburg empires of Spain and Austria) exhibit the trap. Both Allison's conception of the Thucydides Trap and its applicability to U. S. Chinese relations have encountered heavy scholarly criticism. In March 2019, the Journal of Chinese Political Science dedicated a special issue to the topic, suggesting power transition narratives do appear to matter with regard to domestic perception. Allison remains Douglas Dillon Professor of Government at Harvard. Allison has also been a fellow of the Center for Advanced Studies (1973–74); member of the visiting committee on foreign policy studies at the Brookings Institution (1972–77); and a member of the Trilateral Commission (1974–84 and 2018). He was among those mentioned to succeed David Rockefeller as President of the Council on Foreign Relations. In 1979 Allison received an honorary doctorate from the Faculty of Social Sciences at Uppsala University, Sweden. In 2009 he was awarded the NAS Award for Behavior Research Relevant to the Prevention of Nuclear War from the National Academy of Sciences. Allison has also been a member of the Board of Trustees for the lobbying group USACC (United States Azerbaijan Chamber of Commerce). Allison is a Fellow of the National Academy of Public Administration and a member of the Council on Foreign Relations.
Қорғаныс аналитигі жұмысы
Эллисон 1960 жылдары Пентагонның кеңесшісі және консультанты болып жұмыс істегеннен бастап АҚШ қорғаныс саясатына белсенді қатысып келеді, сондай-ақ RAND корпорациясының консультанты болды. 1985 жылдан бері ол Қорғаныс министрінің Қорғаныс саясаты жөніндегі кеңесінің мүшесі. Рональд Рейганның екінші президенттік мерзімінде ол үш жыл бойы қорғаныс министрі Каспар Вайнбергердің арнайы кеңесшісі болды.
Allison has been heavily involved in U. S. defense policy since working as an advisor and consultant to the Pentagon in the 1960s, and has been consultant for the RAND Corporation. He has been a member of the Secretary of Defense's Defense Policy Board from 1985. He was a special advisor to Secretary of Defense Caspar Weinberger for three years in the second term of office of Ronald Reagan.
Уикипедияда ақы төлеген редакциялау туралы жанжал
2012 жылдан 2013 жылға дейін Белфер орталығы (Викимедиа қоры арқылы) түрлі мақалаларда Грэхам Эллисонның ғылыми еңбектерін сілтемелеу үшін редакторға жалақы төледі. Бұл қызметке қаржыландыру Стэнтон қорынан түсті, оның басқарушыларының бірі Грэхам Эллисонның әйелі Лиз Эллисон болды. Редактор Белфер орталығымен байланысы бар басқа ғалымдардың жұмысына көп сүйенген "мәселілі түзетулерді" де жасады.
From 2012 to 2013, the Belfer Center (through the Wikimedia Foundation) paid an editor to cite Allison's scholarly writings in various articles. Funding for the position came from the Stanton Foundation, for which Graham Allison's wife, Liz Allison, was one of two trustees. The editor also made "supposedly problematic edits" based heavily on work of other scholars affiliated with the Belfer Center.
Шығармалары
1969: "Концептуалды модельдер және Куба зымыран дағдарысы". "Америкалық саясаттану" журналы. 63(3): 689–718. 1971: Шешімнің мәні: Куба зымыран дағдарысын түсіндіру. Little, Brown. 1972: "Бюрократиялық саясат: парадигма және кейбір саяси салдарлары". "Әлемдік саясат" журналы. 24:40–79 (Мортон Х. Халперинмен бірге). 1976: Сыртқы саясатты қайта құру: Ұйымдастыру байланысы. Basic Books (Питер Сзантонмен бірге). 1983: Үшжақты елдер арасындағы халықаралық жауапкершілікті бөлісу. Үшжақты комиссия (Набухико Ушиба және Тьерри де Монбрияльмен бірге). 1985: "Жабырқулар, көгершіндер және сұрғырлар: Ядролық соғыстан аулақ болу жолындағы бағдарлама". W. W. Norton. (Альберт Карнезель және Джозеф Най-дың редакциясымен). 1989: Мүмкіндіктер терезесі: Суық соғыстан бейбіт бәсекеге дейін. Ballinger (Уильям Уримен бірге редакцияланды). 1992: Американың қауіпсіздігін қайта қарастыру: Суық соғыстан жаңа әлемдік тәртіпке дейін. W. W. Norton (Грегори Тревертонмен бірге редакцияланды). 1996: Ядролық анархияны болдырмау: Ресейдің ядролық қарулары мен бөлінетін материалдарының қаупін тоқтату. MIT Press. 2004: Ядролық терроризм: Алдын алуға болатын соңғы апат. Henry Holt. 2013: Ли Куан Ю: Ұлы шебердің Қытай, АҚШ және әлем туралы ойлары. MIT Press (Роберт Д. Блэквилл, Али Уайн және Генри А. Киссинджердің алғы сөзімен). 2017: Соғысқа тағдырланған: Америка мен Қытай Фукидид тұзағынан қашуға бола ма? Houghton Mifflin Harcourt.
1969: "Conceptual Models and the Cuban Missile Crisis". American Political Science Review. 63(3): 689–718. 1971: Essence of Decision: Explaining the Cuban Missile Crisis. Little, Brown. 1972: "Bureaucratic Politics: A Paradigm and Some Policy Implications." World Politics. 24:40–79 (with Morton H. Halperin). 1976: Remaking Foreign Policy: The Organizational Connection. Basic Books (with Peter Szanton). 1983: Sharing International Responsibility Among the Trilateral Countries. Trilateral Commission (with Nobuhiko Ushiba and Thierry de Montbrial). 1985: Hawks, Doves and Owls: An Agenda for Avoiding Nuclear War. W. W. Norton. (edited with Albert Carnesale and Joseph Nye Jr). 1989: Windows of Opportunity: From Cold War to Peaceful Competition. Ballinger (edited with William Ury). 1992: Rethinking America's Security: Beyond Cold War to New World Order. W. W. Norton (edited with Gregory Treverton). 1996: Avoiding Nuclear Anarchy: Containing the Threat of Loose Russian Nuclear Weapons and Fissile Material. MIT Press. 2004: Nuclear Terrorism: The Ultimate Preventable Catastrophe. Henry Holt. 2013: Lee Kuan Yew: The Grand Master's Insights on China, the United States, and the World. MIT Press (with Robert D. Blackwill, Ali Wyne, and a foreword by Henry A. Kissinger). 2017: Destined for War: Can America and China Escape Thucydides's Trap?. Houghton Mifflin Harcourt.