Кіріспе

Гранада қаласының ауданы, Испания

Сакромонте, кейде Сакрамонте деп те аталады, Испанияның Андалусиядағы Гранада қаласының шығыс бөлігіндегі дәстүрлі аудан. Ол Альбайзин қалалық округін құрайтын алты ауданның бірі және Альбайзин, Сан-Педро, Реалехо-Сан-Матиас, Эль-Фарг және Хаза-Гранде аудандарымен шектеседі. Бұл аудан Вальпараисо шатқалында және төбесінде, Гранаданың символы – Альгамбраның қарсы жағында орналасқан. Аудан Дарро өзенінің екі жағалауын қамтиды, оның аты "d'auro" ("алтын") деген сөзден шыққан болуы мүмкін, себебі оның құрамында алтын кендері бар. Дәстүрлі түрде, 1492 жылы христиандар қаланың басып алуынан кейін Гранадаға қоныс аударған Гранада ромаларының мекені, бұл қаланың ең көркем аудандарының бірі, ақталған үңгірлерге орналасқан үңгір үйлерімен танымал. Сакромонте ромаларының Кало деп аталатын аралас тілі бар, ол соңғы ғасырда қарқынды түрде азайып барады. Бұл тіл ромалардың туған жері – Үндістаннан шыққан. Сакромонте ромаларын ақын Федерико Гарсия Лорка өзінің "Romancero Gitano" атты өлеңдер жинағында кеңінен бейнелеген.

Этимология

Көршілес аймақ өзінің атын 1595 және 1599 жылдар аралығында Вальпараисо төбесінде болған оқиғаға қарызданған: реликвиялардың табылуы және "сакрамонтелік қорғасын кітаптары" деп аталатын, латын және араб әріптерінде түсініксіз суреттер мен мәтіндері бар кітаптардың табылуы. Кейбіреулер оларды "бесінші Інжіл" деп түсіндірді. Бұл жаңалыстар 17 ғасырда жалған деп жарияланды, бірақ бұл жағдай Сакромонте аббаттығының салынуына әкеп соқты, онда қазір Әулие Кецилийдің (Гранаданың әріптес қамқоршысы) реликвиялары мен қорғасын кітаптары сақталады.

Үңгірлердің пайда болуы

Сакромонте тау беткейлерінде қазылған үйлердің пайда болуы, осы ауданның дәстүрлі тұрғын үй түрі, толыққанды анық емес. Олардың 16 ғасырдан бастап салына бастағаны болжанады, яғни еврейлер мен мұсылмандар өз үйлерінен қуылғаннан кейін, көшпелі романдармен араласып, олардың кейбір салтын қабылдағаннан кейін. Үңгірлер шеттетілгендердің баспанасына айналды, қала қабырғаларының сыртында орналасқандықтан, әкімшілік және діни бақылаудан, әсіресе испан инквизициясынан тыс қалды. Үңгір қазу үшін үй салмаққа тиіс жердің бетін кесіп, тік қабырға жасау қажет болды, ол фасады қызметін атқарды. Содан соң құрылысшы есік ретінде арка орнатты. Одан кейін жердің мүмкіндіктеріне қарай бөлмелер қазылды. Осы ерекше үй түрінің пішіні мен шектері қазба жүргізілген жердің жер бедерімен, биіктігімен және төбелерінің кеңдігімен анықталады, сондықтан екі бірдей үңгір жоқ. Бұл элементтер, сондай-ақ жолдар, шатқалдар, кішкентай алаңдар, ақталған қасбеттер мен интерьерлер бірегей ландшафтты құрайды, тұрғындарының салты мен қолөнерімен бірге ауданға ерекше мінез береді. Троглодит үйлерінен басқа, ауданның маңызды ерекшелігі – бұл барлық бұрыштар мен орындарға байланысты аңыздар, олардың ең танымалдарының бірі – Қара шатқалы.

Көршіліктің аңызы: Қаралар ойысы (Барранко де лос Негрос)

Халық арасында тараған аңыздар бойынша, Гранада соғысында Гранаданы католик монархтарына жоғалтқаннан кейін, бұрын билік құрған арабтар Африка елдеріне жер аударылып, ата-аналары мен ата-бабаларының қаласына, олар мен олардың балалары дүниеге келген қалаға қайта оралу үмітін ешқашан тастамады. Африкаға баратын Альмунекар немесе Альмерия порттарына баратын жолдарда қарақшылар немесе адасқан христиан әскерлерінен қорқып, сол кезде Сакромонтті жауып тұрған зәйтүн ағаштарының арасында құнды заттарын жасырды. Сонымен қатар, олар асыл араб отбасыларының көптеген құлдарына бостандық берді, себебі үлкен топпен саяхаттаудың қиындығы мен шығыны жоғары еді. Осы құлдардың көпшілігі қара нәсілді болды, бұрынғы иелерінің Вальпараисо тауына (сол кездегі аудан) жиі келіп-кеткенін байқады, олардың қорқуын білді және мүліктерін жерге көму туралы көптеген әңгімелерді естіді. Бостандыққа шыққан, бірақ жұмысы мен мүлкісі жоқ олар тауға шығып, бұрынғы иелерінің қазынасын қайтарып алуға бел буды. Олар шатқалдың беткейлерін қазып-қазып, бірақ табысқа жете алмады. Күштен шаршап, бірақ баспанасы жоқ болғандықтан, пайда болған үңгірлерді жөнге келтіріп, оларды өз үйлеріне айналдырды. Осылайша, аймақ "Қаралар шатқалы" деп аталды, себебі олардың алғашқы тұрғындар екеніне сенді. Кейінірек, бұл аймаққа цығандар қоныстанғанда, олар қазынаның жасырылған жерін табу үшін көптеген сиқырларды қолдануға тырысты. Көптеген ескі әйел-сымбаттар, ферминиби деп белгілі, сумен, ал кейбіреулері отпен сөйлесуге тырысты немесе суға толы инеліктерге қадалудан шаршамай, жоғалған қазыналардың орналасқан жері туралы ақпарат алуға тырысты. Бүгінгі күнге дейін ешқандай қазына табылған-табылмайтыны және оларды құпия түрде алып кеткендердің болғандығы немесе қазыналар осы аймақта жасырылып қалғандығы белгісіз.