Кіріспе

Жазғы бақ (Летний сад) – Ресейдің Санкт-Петербург қаласының орталық бөлігінде Нева, Фонтанка, Мойка және Лебедь каналы арасында орналасқан тарихи қоғамдық бақ. Оның ашылуы 18 ғасырдың басына, Ұлы Солтүстік соғысында Ресейдің Швециядан осы жерлерді басып алған кезіне дейін жетеді. Бақ – классикалық мифология кейіпкерлерінің түпнұсқа және көшірме мүсіндерімен, бұрынғы патша сарайымен және аңыз жазушы Иван Крыловқа қойылған ескерткішпен безендірілген ландшафттық сәулет ескерткіші. Қазіргі таңда Санкт-Петербург қаласында орналасқан ұлттық өнер қазынасы – Ресей мемлекеттік мұражайының бөлімшесі болып табылады.

Бастапқы

Парк 1704 жылы патша Петрдің жеке тапсырысымен, голландиялық бағбан және дәрігер Николаас Бидлудың көмегімен жобаланды деседі. 1712 жылдан бастап, жазғы бақтың абаттандыру жұмыстарын 1726 жылға дейін парктің бас бағбаны болған голландиялық бағбан Ян Рузен жалғастырды. 1716 жылы Санкт-Петербургке келген белгілі француз сәулетшісі Жан Батист Ле Блон паркке француз стиліндегі Garden à la française үлгісін енгізді. Жазғы бақ 1719 жылы негізгі бөлігімен аяқталды. Аралықтар Франческо Пенсо, Пьетро Баратта, Марино Гропелли, Альвизе Тальяпиетра, Бартоломео Модуло және Сава Владиславич сатып алған басқа венециялық мүсіншілердің жасаған жүздей аллегориялық мәрмәр мүсіндерімен безендірілді. 20 ғасырдың соңында сақталған 90 мүсін үйге көшірілді, ал олардың орнына паркте заманауи көшірмелері қойылды.

Кейін

Паркті сарайдың жағалауындағы көпшілік серуендеу жолынан бөліп тұратын әсем темір торы 1771 және 1784 жылдар аралығында орнатылды. Ақын Анна Ахматова, басқалармен бірге, осы торгайды көркем құю өнерінің ең жоғары деңгейі және Санкт-Петербургтың бір символы деп есептейді. 1820 жылдары Андреас Шлютер мен Георг Йохан Маттарновийге жататын үңгір павильоны кофеханаға айналдырылды. 1839 жылы Карп көлінің жағасында Швеция королі Карл XIV-нің патшаға сыйлаған порфирден жасалған ваза орнатылды. Он бес жыл өткен соң, паркте балалар жазушысы Иван Крыловқа ескерткіш ашылды. Бұл Ресейдің ресми мәдениетіндегі романтизмнің дамуының белгісі болды және Шығыс Еуропадағы ақынға орнатылған алғашқы ескерткіш еді. 1866 жылдың 4 сәуірінде Дмитрий Каракозов Жазғы бақтан шыққан кезде патшаны өлтіруге алғашқы талпынысын жасады. Талпыныс сәтсіз аяқталғандықтан, қақпаның үстіне орыс тіршілігі стилінде салынған Summergrille еске алу шіркеуі орнатылды. Бұл қосымша құрылысты большевиктер Қазан төңкерісінен кейін бұзды.

Мүсіндер

19 ғасырда жазғы бақтағы сәндік мүсіндердің жоспарланған орналасуы ұмытылып, мүсіндердің көптегені жойылды, ал қалғандары бір жерден екінші жерге жылжытылып, бастапқы пішіні бұзылды. 20 ғасырдың соңында барлық мүсіндер қайта орналастырылды және қазіргі күні олар 18 ғасырдың басындағы эстетикалық қағидаларға сәйкес тұр. Мүсіндерді қысқы ауа райынан қорғау үшін олар дәстүрлі түрде ағаш жабынмен жабылып, жылы мезгілде ашылып, тазартылады. Құнды ескерткіштерді одан да жақсы сақтау және вандализмнен қорғау мақсатында Ресей мұражайы олардың көшірмелерін жасауды бастады. Көшірмелер жазғы бақта орналастырылып, түпнұсқалары көршілес Санкт-Михаил қамалында (осы мұражайдың тағы бір бөлімшесі) сақталады.