Кіріспе
Ломбард диалектілерінің тобы. Батыс Ломбард – Италияда таралған роман тілі – Ломбард тілінің диалектілер тобы. Ол Милан, Монца, Варезе, Комо, Лекко, Сондрио, Кремонаның шағын бөлігі (Крема және оның айналасындағы аудандардан басқа), Лоди және Павия Ломбард провинцияларында, сондай-ақ Новара, Вербано Кузио Осола Пьемонт провинцияларында, Александрия провинциясының шығыс бөлігінде (Тортона), Верчеллидің (Вальсезия) шағын бөлігінде және Швейцарияда (Тичино кантоны және Граубюнден кантонының бір бөлігінде) кең таралған. Бұл тіл көбінесе бұрынғы Милан герцогтығының аймағының атымен Инсубрик (Insubria және Insubres қараңыз) немесе Милан тілі деп аталады, ал Клементе Мерлодан кейін Cisabduano (әдеби аудармасы – "Адда өзенінің осы жағында") деп те аталады.
Western Lombard is a group of dialects of Lombard, a Romance language spoken in Italy. It is widespread in the Lombard provinces of Milan, Monza, Varese, Como, Lecco, Sondrio, a small part of Cremona (except Crema and its neighbours), Lodi and Pavia, and the Piedmont provinces of Novara, Verbano Cusio Ossola, the eastern part of the Province of Alessandria (Tortona), a small part of Vercelli (Valsesia), and Switzerland (the Canton of Ticino and part of the Canton of Graubünden). After the name of the region involved, land of the former Duchy of Milan, this language is often referred to as Insubric (see Insubria and Insubres) or Milanese, or, after Clemente Merlo, Cisabduano (literally "of this side of Adda River").
Батыс ломбард және итальян тілдері
Итальян тілінде сөйлейтін ортада Батыс ломбард тілі жиі итальян тілінің диалектісі деп қате аталады. Батыс ломбард және стандартты итальян тілдері мүлдем ерекше. Ломбард тілінің кейбір диалектілерін сөйлейтіндер бір-бірін түсінуде қиындықтарға тап болуы мүмкін және қарым-қатынас үшін ортақ тіл қажет, бірақ Батыс ломбард тілінің барлық диалектілері өзара түсінікті. Көбінесе бұл дауыстыларға және дамуына байланысты. Батыс ломбард тілі Ломбардияда немесе басқа ешқандай жерде ресми мәртебеге ие емес. Ломбардиядағы жалғыз ресми тіл – итальян тілі.
Western Lombard has no official status in Lombardy or anywhere else. The only official language in Lombardy is Italian.
Әйелдік
Әйелдік сөздердің көпшілігі "а" жалғауымен аяқталады; әйелдік санның көпше түрі жалғаусыз болады (la legora / i legor ; la cadrega / i cadregh). Соңғы дауысты әрпі бастапқы ұзындығын сақтайды (соңғы емес буындарда ешқандай айырмашылық жоқ), ол дауысты дыбыспен келгенде көбінесе ұзын, ал дауыссыз дыбыспен келгенде қысқа болады. Сөздің түбірі белгілі бір дауыссыз дыбыстар тобымен аяқталса, дауыссыз дыбыстардың арасына "i" әрпі немесе бейтарап дауыс қосылуы мүмкін (мысалы: миландық тілінде жекеше түрі "scendra", көпше түрі "scendr > scender"). Сын есімдерде көпше және еркек санның формалары көбінесе бірдей болады.
Ерлік
Көптеген еркек есімдерде жалғау жоқ, ал еркек сөздердің көпше түрі әрқашан жалғаусыз болады (el tramvaj / i tramvaj; el lett / i lett). Сөз түбірі белгілі бір дауыссыз топтарымен аяқталса, жекеше және көпше формаларға да дауыссыздың арасына шва қосылуы мүмкін; әйтпесе, жекеше есімдерге соңғы о (айтылуы /u/), ал көпше есімдерге i қосылады. In немесе, көбінесе ett-пен аяқталатын еркек сөздердің көпше түрі itt болады (fiolin/fiolitt). ll-мен аяқталатын сөздердің көпше түрі j болады (el sidell / i sidej; el porscell / i porscej; el cavall / i cavaj). Осыған ұқсас өзгеріс белгісіздік есімдігінде де кездеседі: жекеше ell > el, көпше elli > ej > i. a әрпімен аяқталатын еркек сөздер өзгермейді және олар өз есімдері, ежелгі грек тілінен алынған сөздер немесе пирла сияқты фразеологиялық сөздер, бұл адамды кемсіту үшін қолданылатын термин.
Masculine words ending in a are invariable and are proper nouns, words from Ancient Greek or idiomatic words such as pirla, a derogatory term for a person.
Орфографиялық
Батыс ломбард әдебиетіндегі ең маңызды орфография – классикалық миландық орфография. Оны Карло Порта (1775–1821) және Делио Тесса (1886–1939) қолданған. Милан филологиялық үйірмесі оны жетілдірді. Басқа орфографиялар: тичинелік, комаскалық, босиналық, нуаресаттық және леккелік.