Грекия ақыны Андреас Кальвос: Өмір және шығармашылығы

Кіріспе

Грек ақыны Андреас Калвос (Ἀνδρέας Κάλβος, Andreas Calvos; сондай-ақ Андреас Калвос деп жазылады; италия тілінде Andrea Calbo деп жиі аталады; 1 сәуір 1792 – 3 қараша 1869) – романтизм мектебінің грек ақыны. Ол поэзия мен драмадан тұратын бес томдық жинақ шығарды: «Canzone» (1811), «Le Danaidi» (1818), «Lyra» (1824) және «Жаңа одалар» (1826). Ол Уго Фосколо мен Дионисий Соломостың замандасы болды. Ол Гептанез әдебиет мектебінің өкілдерінің бірі еді. Оның ешқандай портреті сақталмаған. Ол Соломос және көрнекті закинтиялықтар мұражайында кеңінен көрсетілген.

Өмірбаян

Андреас Калвос 1792 жылдың сәуір айында Закинтос аралында (сол кезде Венеция Республикасы билік еткен) дүниеге келді. Оның анасы жер иелері болған, беделді отбасынан шыққан. 1794 жылы оның інісі Николаос дүниеге келді. 1802 жылы Андреас он жаста болғанда, әкесі оны Николаоспен бірге, бірақ әйелімен бірге емес, Ливорноға (Легорн) (Италия) алып барды. Екі ұл анасын қайтадан көрмеді. 1805 жылы Кальвостың анасы күйеуін тастап кеткені үшін ажырасып, көп ұзамай қайтадан тұрмысқа шықты. Ливорнода Андреас алдымен ежелгі грек және латын әдебиеттері мен тарихын оқыды. 1811 жылы Ливорнода ол Наполеонға арналған итальяндық әнұранын жазды, ол соғысқа қарсы өлең еді, бірақ кейіннен оны жоққа шығарды (осылайша біз оның бар екендігін білеміз, өйткені өлеңнің өзі сақталмаған). Сол уақытта ол бірнеше ай Пизада тұрып, хатшы болып жұмыс істеді; содан кейін Флоренцияға, сол кездегі зияткерлік және көркем өмірдің орталығына көшіп барды. 1812 жылы әкесі қайтыс болды, ал Калвостың қаржы жағдайы қатты шиеленісті. Алайда, сол жылы ол Уго Фосколомен, сол дәуірдің ең құрметті итальян ақыны мен ғалымымен және Калвос сияқты Закинтостың тумасымен кездесті. Фосколо Кальвосқа өз көшірмешісін беріп, оны өзінің қорғауында ұстаздыққа тағайындады. Фосколоның ықпалымен Калвос неоклассицизм, архаикалық идеалдар мен саяси либерализмді қабылдады. 1813 жылы Калвос итальян тілінде үш трагедия жазды: Терамендер, Данайдтар және Гиппиас. Сондай-ақ, ол неоклассикалық стильде төрт драмалық монологты аяқтады. 1813 жылдың соңында өзінің "радикалды" көзқарастарынан кейін Фосколо Швейцарияның Цюрих қаласына кетіп қалды. Калвос Флоренцияда қалып, қайтадан мұғалім болды. 1814 жылы ол тағы бір итальяндық оданы жазды, "Иониялықтарға", өз отандастарының жағдайына жанашырлығын білдіріп, осы кезеңде Руссоның шығармаларын мұқият зерттеді. Ол сондай-ақ, бір әйелмен махаббатқа түскен сияқты. 1816 жылы Кальвос өзінің романтикасын тоқтатып, Швейцариядағы Фосколоға қосылды. Сол жылы ол анасының бір жыл бұрын қайтыс болғанын да біледі, бұл оны қатты қайғырды, бұл оның "Өлімге арнаған ән" кітабында көрінеді. 1816 жылдың соңында екі ақын бірге Ұлыбританияға сапар шегіп, 1817 жылдың ақпанына дейін Лондонда қарым-қатынастарын жалғастырды, кейін белгісіз себептермен олар ұрысқаннан кейін бөлініп кетті. Кейінірек Фосколо Кальвостың өзін пайдаланғанын айтты, бірақ жас ақын Фосколоның қамқорлығын ренжітетінін байқаған болуы мүмкін. Калвос итальян және грек тілдерін үйретумен, англикан литургиясын итальян және грек тілдеріне аударумен күн көрді. 1818 және 1819 жылдары ол ежелгі грек тілінің айтылуы туралы дәріс берді. Ол "Италиялық сабақтар" атты төрт бөлімді құрастырып, қазіргі грек грамматикасын жариялады және ағылшын тіліндегі грек сөздігінің синтаксисімен айналысты. Бірнеше махаббаттан кейін ол Мария Тереза Томасқа үйленді, олармен бір қызы болды; бірақ оның әйелі 1819 жылы 17 мамырда, ал қызы көп ұзамай қайтыс болды. 1819 жылдың соңында Кальвостың студенті Сьюзан Фортуна Риддютпен махаббатқа түсіпті, бірақ оның ата-анасы мақұлдамады, және ол әйелі қайтыс болғаннан кейін неке құру туралы ойлануға тым ерте деп саналды. Сол кезде ол өзін-өзі өлтіруге тырысқан болуы мүмкін. 1820 жылдың басында Калвос Британиядан кетіп қалды. 1820 жылдың қыркүйегінде Флоренцияға қайтып келе жатып, ол қысқа уақытқа Парижде тоқтады. Флоренцияда ол Карбонари қозғалысына араласты, ал 1821 жылы 23 сәуірде тұтқындалып, қуылды. Ол Женеваға қайтты, қаладағы филэллин тобынан қолдау тапты. Ол қайтадан шетел тілдерінің мұғалімі болып жұмыс істеді, бірақ "Илиаданың" қолжазбасын жариялады, бірақ бұл сәтті болмады. Грекияның Тәуелсіздік соғысының басталуынан кейін ол бірнеше поэмаларды грек тілінде жазды, ал 1824 жылы он грек өлеңдерінің жинағын шығарды. Одалар бірден француз тіліне аударылып, жақсы қабылданады. 1825 жылдың басында Калвос Парижге оралды, онда 1826 жылы ол филэллиннің қаржы көмегімен тағы он грек поэмасын, Лириканы жариялады. 1826 жылдың шілде айының соңында Кальвос Грекияға саяхаттауға шешім қабылдады, және ол 1826 жылғы одаларына арнауында айтқандай, жүрегін мұсылман оттарына төгуге шешім қабылдады. Ол Науплионға қоныс аударды, бірақ көп ұзамай гректердің жеккөрушілігі мен жеккөрушілігіне ұшырап, олардың өзіне және оның жұмысына немқұрайды қарады. Сол жылдың тамызында ол Серкираға (Корфу) кетіп қалды. Ол 1836 жылы Академияға тағайындалғанға дейін Ион академиясында (Иониос Академия) жеке оқытушы ретінде сабақ берді. Ол 1841 жылы Корфу гимназиясының (Керкирайко гимназио) директоры болды, бірақ жыл соңында қызметтен кетті. Ол сондай-ақ жергілікті газеттерге үн қосты. Көп жылдар бойы ол және ақын Дионисиос Соломос екеуі де Корфуда тұрды, бірақ екеуінің танысқандығына көзі жетпейді. Бұл, әдетте, оның мінезіне байланысты болуы мүмкін. Оның туған жерінде танылмауы да соған байланысты болуы мүмкін. 1826 жылдан кейін Кальвос енді өлең жариялаған жоқ. 1852 жылдың соңында Кальвос Корфудан кетіп, Ұлыбританияға оралды. 5 ақпан 1853 жылы ол Шарлотта Августа Вадамсқа, өзінен жиырма жыл кіші әйелге үйленді. Олар Линкольнширдегі Лаут қаласына қоныстанды, онда қыздарға арналған мектеп ашты. Кальвос 3 қараша 1869 жылы Лаутта қайтыс болды. Оның әйелі 1888 жылы қайтыс болды. Олар Лаутқа жақын Кеддингтон қаласындағы Святой Маргариты шіркеуінің зиратында жерленді. 1960 жылдың маусымында сол кезде Ұлыбританиядағы Грекия елшісі болған ақын Йоргос Сеферис Кальвостың мәйітін Закинтосқа қайтаруды ұйымдастырды, онда олар Святого Николая шіркеуінде жатыр.

Andreas Calvos was born in April 1792 on the island of Zacynthos (then ruled by the Venetian Republic), the elder of the two sons of Ioannes Calvos and Andriane Calvos (née Roucane). His mother came from an established, landowning family. His younger brother, Nicolaos, was born in 1794. In 1802, when Andreas was ten years old, his father took him and Nicolaos, but not his wife, to Livorno (Leghorn) in Italy, where his brother was consul for the Ionian Islands and where there was a Greek community. The two boys never saw their mother again. In 1805 Calvos's mother obtained a divorce on the grounds of desertion; and shortly afterwards remarried. In Livorno, Andreas first studied ancient Greek and Latin literature and history. In Livorno in 1811 he wrote his Italian Hymn to Napoleon, an anti war poem that he later repudiated (this is how we know of its existence, as the poem itself was not saved). Around the same time he lived for a few months in Pisa, where he worked as a secretary; and then moved to Florence, a centre of intellectual and artistic life of the time. In 1812 his father died, and Kalvos's finances became deeply strained. However, during that year he also met Ugo Foscolo, the most honoured Italian poet and scholar of the era, and, like Calvos, a native of Zacynthos. Foscolo gave Calvos a post as his copyist, and put him to teaching a protégé of his. Under the influence of Foscolo Kalvos took up neoclassicism, archaizing ideals, and political liberalism. In 1813 Kalvos wrote three tragedies in Italian: Theramenes, Danaïdes and Hippias. He also completed four dramatic monologues, in the neoclassical style. At the end of 1813, because of his 'advanced' views, Foscolo withdrew to Zurich in Switzerland. Kalvos remained in Florence, where he again became a teacher. In 1814 he wrote another Italian ode, 'To the Ionians', expressing his sympathy with the plight of his fellow countrymen, and at this period made a close study of the works of Rousseau. He also, it seems, embarked on a love affair with a woman. In 1816 Calvos broke off his affair and went to join Foscolo in Switzerland. That year he also learned that his mother had died a year before, a thing that saddened him deeply, as can be seen in his Ode to Death. By the end of 1816 the two poets travelled together to Britain, and continued their association in London until February 1817, when for an unknown reason they quarrelled and separated. Foscolo later said that Calvos had exploited him, but it is possible that the younger poet had begun to find Foscolo's patronage irksome. Kalvos earned a living by giving Italian and Greek lessons, and translating the Anglican liturgy into Italian and Greek. In 1818 and 1819 he gave lectures on the pronunciation of ancient Greek. He composed and published a modern Greek grammar, 'Italian Lessons, in four parts' and dealt with the syntax of an English Greek dictionary. After several love affairs, he married Maria Theresa Thomas, with whom he had one daughter; but his wife died on 17 May 1819 and his daughter shortly afterwards. By the end of 1819 Calvos had a love affair with a student, Susan Fortune Rideout, but her parents did not approve, and it was considered too soon after his wife's death for them to think of marrying. During that time he may have attempted to commit suicide. At the beginning of 1820 Calvos left Britain. In September 1820, while returning to Florence, he stopped a short while in Paris. in Florence he became involved in the movement of the Carbonari, and was arrested and expelled on 23 April 1821. He retreated to Geneva, finding support in the philhellene circle of the city. He worked again as a teacher of foreign languages, while publishing of a manuscript of the Iliad, that however was not successful. Carried away in the enthusiasm of the outbreak of the Greek War of Independence he composed several poems in Greek, and in 1824 published Lyra, a collection of ten Greek odes. Almost immediately the odes were translated into French, and found a favourable reception. At the beginning of 1825 Kalvos returned to Paris, where in 1826 he published ten more Greek odes, Lyrica, with the financial aid of philhellenes. In the end of July 1826 Calvos decided to travel to Greece himself, and, as he said in the dedication to his 1826 odes, to expose his heart to Musulman fire. He landed at Nauplion; but was soon disappointed by the rivalries and hatreds of the Greeks and their indifference to himself and his work. In August the same year he withdrew to Cercyra (Corfu). There he taught in the Ionian Academy (Ionios Akademia) as a private tutor, until he was appointed to the Academy in 1836. He was director of the Corfiot Gymnasium (Kerkyraiko Gymnasio) during 1841, but resigned by the end of the year. He also contributed to local newspapers. For many years he and the poet Dionysios Solomos were both living on Corfu, but the two do not appear to have known each other. This is probably due to his wayward character. The fact he was not recognized in his homeland is perhaps also owed to that. After 1826, Calvos published no more poetry. In the end of 1852 Kalvos left Corfu, and returned to Britain. On 5 February 1853 he married Charlotte Augusta Wadams, a woman twenty years younger than he. They settled at Louth, Lincolnshire, where they ran a school for girls. Kalvos died on 3 November 1869 in Louth. His widow died in 1888. They were buried in the graveyard of St Margaret's church, Keddington, near Louth. In June 1960 the poet George Seferis, who at that time was Greek ambassador to Britain, arranged for Calvos's remains to be transferred to Zacynthos, where they rest in the church of St Nicolas.