Кіріспе

Лаостың астанасы Вьентьян қаласындағы танымал будда ступасы Фа Тхат Луанг ("Ұлы ступа") – Лаостың астанасы Вьентьян қаласының орталығында орналасқан ірі, алтын жалатылған будда ступасы. Бұл ступаның алғашқы құрылысы б.з. 3-шы ғасырында болған деп есептеледі, аймаққа жасалған шетелдік шабуылдардың салдарынан 1930 жылдарға дейін бірнеше рет қайта жаңартылған. Фа Тхат Луанг Лаостағы ең маңызды ұлттық ескерткіш және ұлттық символ ретінде кеңінен танылады.

Тарих

Маурья империясынан буддалық миссионерлерді император Ашока жіберген деп есептеледі, оның ішінде Бюри Чан немесе Прая Чантабери Паситисак және бес Арахант монах, Будданың қасиетті реликвиясын (көкірек сүйегі деп саналатын) әкеліп, б.з.д. III ғасырда ступаға орналастырды. Ол Вьентьян орталығынан 4 шақырым қашықтықта, Фа Тхат Луанг жолының соңында салынды және осыған орай аталды. Ступа бірмалықтар, сиамдықтар және қытайлықтар тарапынан бірнеше рет тоналып, бұзылды. 1828 жылы тайлықтардың шапқыны Фа Тхат Луангты қиратты, оны ауыр зақымдалған және тастап кетілген күйде қалдырды. 1900 жылға дейін француздар оны француз сәулетшісі және зерттеуші Луи Делапорттың 1867 жылғы толық суреттеріне сүйене отырып, бастапқы дизайнына келтірді. Бірақ, оны қалпына келтірудің алғашқы әрекеті сәтсіз аяқталды, сондықтан оны қайта жобалап, 1930 жылдары жаңадан құрыстыруға тура келді. Франко-тай соғысы кезінде Фа Тхат Луанг тайлықтардың әуе шабуылынан ауыр зақым көрді. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін ол қайтадан қалпына келтірілді.

Сәулет

Ғимараттың архитектурасында Лао мәдениеті мен ұлттық ерекшеліктеріне көп сілтемелер бар, сондықтан ол Лао ұлтшылдығының символына айналды. Бірінші деңгейі – ; екінші деңгейі әр жағынан 157 фут (48 м), ал үшінші деңгейі әр жағынан 98 фут (30 м). Pha That Luang жерден шыңына дейінгі биіктігі 147.6 фут (45 м) құрайды. Тек шыңы ғана нағыз алтынмен жабылған, ал ступаның қалған бөлігі алтын түске боялған. Pha That Luang төңірегіндегі аумақ қазір қоршалған, көлік жүруіне тыйым салынған. Бұрын келушілер кешеннің айналасын жүріп көре алатын. Қоршау қабырғаларының әр жағы шамамен 279 фут (85 м) ұзындықта, және онда Лао мен Кхмер мүсіндерінің көп саны орналасқан, соның ішінде Жаяварман VII-нің мүсіні де бар.