Кіріспе

Балықтар тұқымдасы Monodactylidae – персиформды сүйекті балықтар тұқымдасы, олар көбінесе моно, айбалықтар немесе саусақбалықтар деп аталады. Олардың барлығының денесі дискі тәрізді, өте жайпақ және жоғары анальдық және арқа қанаттары бар. Балықтар үшін ерекше, олардың арқа қанаттарында, кейде анальдық қанаттарында қабыршақтар кездеседі. Жамбас қанаттары кішкентай, кейде дамылмаған. Олардың мөлшері орташа, әдетте ұзындығы шамамен …, ал Monodactylus sebae түрінің ұзындығынан биіктігі артық болуы мүмкін, арқа қанатының ұшынан анальдық қанатының ұшына дейінгі өлшемі … дейін жетеді. Осындай ұзын, қабыршақты қанаттары оларға "саусақбалықтар" деген атты сыйлады. Көбісі күміс түсті, сары және қара іздерімен әсемделген; жас түрлері әсіресе тартымды, және көптеген түрлері аквариум балықтары ретінде танымал. Тұқымдас екі туысқа – Monodactylus және Schuettea – жататын алты түрді қамтиды. Олар Африка, Үндістан және Оңтүстік Азия жағалауларында, сондай-ақ Австралияға дейін таралған. Әсіресе Monodactylus түрлері эстуарийлерде жиі кездеседі. Олар шынайы еврихалинды және тұщы суда ұзақ уақыт тіршілік ете алады. Айбалықтар – хищниктер, негізінен кішірек балықтармен және жұмырқасыз жануарлармен қоректенеді. Олар көбінесе жай суларда кездеседі және үлкен топтар құрайды. Италиядағы Монте-Болка лютеция лагерштаттенінен табылған екі жойылып кеткен түрі – Psettopsis subarcuatus және Pasaichthys pleuronectiformis – белгілі.

Аквариумда

Аквариумдарда M. argenteus және M. sebae түрлері жиі үй жануарлары ретінде ұсталады, оларды «моно» немесе «малай періштесі» деп атайды; олар сондай-ақ көптеген қоғамдық аквариумдарда кеңінен таралған. Олар төзімді және күтімге ыңғайлы, бірақ оларға тұзды-тұщы су және кең жүзу кеңістігі қажет.