Кіріспе

Оңтүстік Австралия ағылшын тілі – Австралияның Оңтүстік Австралия штатында қолданылатын ағылшын тілінің бір түрі. Австралия ағылшын тіліндегі басқа да аймақтық диалекттер сияқты, оның да ерекше сөздік қоры бар. Сонымен қатар, фонологияда (айтылуында) да шамалы айырмашылықтар кездеседі. Штаттың ішіндегі этностық неміс қауымдастығы сияқты азшылық топтарының да ықпалы зор, олардың көп бөлігі Барроса неміс тілінде сөйлейді. Оңтүстік Австралияда ағылшын тілінің төрт жергілікті, аймақтық диалектісі бар: Аделаида ағылшын тілі, Эйр және Йорк түбегі ағылшын тілі, Оңтүстік-Шығыс Оңтүстік Австралия ағылшын тілі және Солтүстік Оңтүстік Австралия ағылшын тілі. Олардың көптеген ортақ белгілері болғанымен, әрқайсысының сөздік қорында өзіне тән ерекшеліктері бар.

Сөздік

Оңтүстік австралиялықтарға жатқызылатын кейбір сөздер Австралияның басқа аймақтарында да қолданылса, штатта көптеген нағыз аймақтық сөздер бар. Олардың бір бөлігі неміс тілінен шыққан, бұл көптеген алғашқы қоныс аударушылардың тегін көрсетеді. Баросса аңғары мен оның төңірегінде неміс тілінде сөйлейтіндердің саны көп болғандықтан, олар «Баросса неміс тілі» деп аталатын неміс тілінің өзіндік диалектісінде сөйлеген деген болжам бар. Оңтүстік Австралияның неміс мұрасының ықпалы диалектке неміс немесе неміс тіліне ұқсас сөздердің енуінен көрінеді. Мысалы, неміс тілінен шыққан жергілікті сөздердің бірі – «butcher», ол 200 мл (7 имп фл унц) көлемді сыраға арналған стақанды білдіреді және неміс тіліндегі «Becher» (кесе немесе кружка) сөзінен шыққан деп саналады. «Butcher» атауы көбінесе Аделаида маңындағы дүкен иелеріне жатады, олар жұмыстан тікелей келген мал союшыларға ішу үшін осындай кішкентай стақандарды сақтап тұрған. Өңделген ет өнімдері Оңтүстік Австралияда «фриц» деп аталады, ал басқа штаттарда «девон», «страс» немесе «полони» деп аталады. Оңтүстік Австралияға тән тағы бір сөз – «Stobie pole», ол электр және телефон желілерін тіреуге қолданылатын бағана. Оны 1924 жылы Джеймс Стоби Оңтүстік Австралияда өнертапқан. Корнуолл кеншілері де алғашқы иммигранттардың маңызды тобын құрады және олар корнуолл тілінен алынған сөздерді, мысалы, «wheal» (корнуолл тіліндегі «hwel» – «кен») сөзін жер-су атауларында сақтап қалды. Оңтүстік Австралия диалектілері Австралияның басқа аймақтарында кездеспейтін британдық ағылшын тілінің ерекшеліктерін де сақтайды: мысалы, фермерлер «reap» (орақ) және «reaping» (орақ шабу) сөздерін, сондай-ақ «harvest» (егін жинау) және «harvesting» (егін жинау) сөздерін қолданады.

бөлінген

Австралиялық ағылшын тілінде nd, ns, nt, nce, nch және mple дыбыстарының алдында келетін дауыстылардың түріне және "mand" жұрнағының айтылуына қарай, аймақтар арасында айтылу ерекшеленеді. "Мүмкіндік", "өсімдік", "бұтақ", "үлгі" және "талап" сияқты сөздерде австралиялықтардың көпшілігі жазық дауысты қолданады. Дегенмен, Оңтүстік Австралияда кең дауыстыны қолданатындардың үлесі жоғары. Мысалы, түрлі қалалардағы айтылуды зерттеу көрсеткендей, Аделаидада сауалнамаға қатысушылардың 86%-ы "граф" сөзін [æ] дауысымен, ал Хобарттағылардың 100%-ы және Мельбурндағылардың 70%-ы оны [ɑː] дауысымен айтқан. Оңтүстік Австралияда кең дауыстының кең таралғандығына байланысты, Оңтүстік Австралия акценті басқа штаттық диалекттерге қарағанда стандартты австралиялық ағылшын тіліне жақынрақ болып көрінеді.

L- дауыстылық

Кейбір дыбыстардың дауыстыға айналу бейімі (вокализация) Оңтүстік Австралияда басқа штаттарға қарағанда көбірек кездеседі. Мысалы, Оңтүстік Австралияда "Hurled" сөзі жартылай дауысты болып келеді, нәтижесінде [həːʊ̯d] деп айтылады, ал басқа штаттарда "r" дауысты емес, әріп ретінде айтылады. "l" әрпі жартылай дауысты болады; мысалы, "сүт" [mɪʊ̯k] және "бөктер" [hɪʊ̯] деп айтылады.