Кіріспе

Матай 4:4 – Жаңа Келісімдегі Матай Ізгі хабарының төртінші тарауының төртінші аяты. Иса шөлде ораза ұстағаннан кейін, Шайтан оны аштығын басу үшін тастан нан жасауға сұрады, ал осы аятта ол бұл ұсыныстан бас тартады.

Талдау

Иса Шайтанның ұсыныстарын Киелі кітаптан үзінді келтіріп жоққа шығарды. Бұл аяттың түпнұсқа мәтінінде, Мысырдан шығу кітабында, Исраил халқы шөл далада жүрген кезде азық-түлік жетіспегені сипатталған. Құдайдың уәделеріне қарамастан, олар аштықтан шағымданып, уайымдады, бірақ соңында Құдай оларды тойдыру үшін мананы берді. Осы жауап Лұқаның жазбасында да келтірілген, бірақ Лұқада «Құдайдың аузынан шыққан әрбір сөзбен» деген бөлік қысқартылған. Бұл цитатада Септуагинтаның нақты сөздері қолданылған, бірақ Хилл бұл түпнұсқа еврей тіліндегі «әр сөз» емес, «барлығы» дегенінің дәл аудармасы емес екенін атап өтеді. Гандридің пікірінше, Матай кітабының авторы бұл бөлімді Исаның Құдайға бағынуын көрсету үшін қосыпты. Джонс былай дейді: «Иса тек Киелі кітаптан үзінділер келтіріп жауап бергендіктен, Құдайдың еркінен басқа ештеңеге мән бермейтінін көрсетті». Иса Шайтанның ұсынысын жоққа шығарып, өз аргументі ретінде тек Киелі кітаптан үзіндіні пайдаланды. Франс Құдайдың сөзінің астың жоқтығын тікелей толықтырмайтынын айтады. Керісінше, бұл басымдық мәселесі. Егер Құдай Исаға шөлде ораза ұстауды бұйырған болса, онда осы сөз орындалуға тиіс және аштық сияқты кез келген сезімнен жоғары тұрады. Шайтанның Исаны тасқа нан айналдыруға итермелеуінің және Исаның одан бас тартуының себептерін түсіндіруге бірнеше аргумент бар. Құдайдың күшін нан жасау үшін пайдаланудың өзі жаман емес, себебі Матай 14 және 15 тарауларында Иса осы керекулді жасаған. Орта ғасырларда Шайтанның Мәсіхті ашкөздікке жетелегені туралы пікірлер кең таралды. Қазіргі ғалымдардың көпшілігі бұл көзқарасқа келіспейді. Франс «әрекет ету» деген сөзді «сынау» деп аудару дұрыс екенін айтады, яғни Шайтан Исаның оның рөлін түсінуін сынап көрген, оны жамандыққа итермелемеген. Джонс қырық күн ораза ұстаған адамның тамақ жегісі келгендіктен ашкөз деп айтудың әділ еместігін атап өтеді. Сондықтан қазіргі ғалымдардың көпшілігі күнә туралы түсіндірмені қабылдамайды.

Чиркесі аталарының түсініктемелері

Иероним: "Христостың мақсаты – көңіл тоқтықпен жеңу еді."