Кіріспе

Италиялық гуманист Агостино Стеуко (латынша Agostinus Steuchus немесе Eugubinus) (1497/1498–1548), итальян гуманисі, Ескі Ғалымның зерттеушісі, Контрреформацияның талас-тартыс тудырушысы және антиквар, Умбриядағы Губбио қаласында дүниеге келді. Ол мәңгілік философия тақырыбында ой толғады және philosophia perennis терминін ойлап тапты.

Діни қызмет

1513 жылы ол Болоньядағы Сан-Сальваторе канондары ордені қауымына қосылды және Губбиодағы орденнің үйлерінің бірі – Сан-Секундо монастырында тұра бастады. 1524 жылы ол Болоньядағы бас монастырға барып, онда Болонья университетінде еврей тілі мен риторика курстарын қысқа мерзімге тыңдады. 1525 жылы оның қауымы оны Венециядағы Сант-Антонио ди Кастелло монастырына жіберді, онда ол библия тілдері мен гуманистік мәтіндік сын саласындағы біліктілігінің арқасында кардинал Доменико Гримани канондарға сыйға берген монастырь кітапханасын басқарды. Аталған жинақтағы Киелі кітап, еврей және философиялық еңбектердің көп бөлігі бұрын Пико делла Мирандолаға тиесілі болған.

Ертедегі протестанттарға қарсы айтыстар

Келесі бірнеше жылда (1529–33) Стьюко Лютер мен Эразмға қарсы бірқатар талас-тартыс тудыратын еңбектер жазды, соның ішінде Эразмды шіркеуге қарсы протестанттық реформацияны қоздыруға көмектескен деп айыптады. Бұл еңбектері Стьюконың шіркеудің дәстүрлері мен қағидаларын қатты қолдағанын, сондай-ақ папалық билікті күшпен қорғағанын көрсетеді. Осы кезеңдегі шығармаларының маңызды бөлігі – "Veteris testamenti ad Hebraicam veritatem recognitio" атты Пентатеухқа жасаған кеңінен таралған түсіндірмелер жинағы. Онда ол Ежелгі өсиеттің мәтінін Иеронимнің Вульгата аудармасын түзету үшін Гримани кітапханасынан алынған еврей және грек қолжазбаларын пайдаланды. Мәтінді түсіндіргенде ол әрқашан нақты және тарихи мағынадан аттамады. Осы гуманистік библиялық түсіндіру жұмысына керемет қарсылық – осы кезеңде жазған синкретикалық философиялық еңбегі, оған "Космопея" деген ат берді. Оның талас-тартысты және түсіндірме еңбектері Рим папасы Пауыл III-нің назарына ілікті, және 1538 жылы папа Стьюконы Крит аралындағы Чисамо епископы және Ватиканның папалық қолжазбалар мен баспа еңбектер жинағының кітапханашысы етіп тағайындады. Стьюко Криттегі епископтық орнына бармаса да, 1548 жылы қайтыс болғанға дейін Ватикан кітапханашысы қызметін белсенді атқарды. Римде ол Забур мен Әйүп кітабына Ескі өсиеттен түсіндірмелер жазды, мәтіндерді түсіндіру және түзету үшін еврей деректеріне көп сүйенді.

Христиандық және классикалық философия

1540 жылы ол «De perenni philosophia» атты маңызды еңбегін жариялады, онда антикалық дәуірден келген даналардың, ақындардың және философтардың көптеген идеялары христиандықпен тұтас үйлесетінін көрсетуге тырысты. Марсилио Фичино мен Джованни Пико делла Мирандоладан бері бұл Ренассанс ой-санатының Италиядан Франция мен Германияға тараған ортақ бағыты болды, бірақ бұл тақырыпқа толық арналған алғашқы кітап еді. Стьюко Рим католицизмінің, Ізгі хабарларға ден қойып, ежелгі сенімдердің нағыз жасырын мәні екеніне сенді. Теобальд Фрейденбергер: «Егер [көне] мәтін оның жүйесіне сыймаса, ол авторға адал ниетпен жүгініп, әкешедей ақылға келгенін ескертеді», - деді. Бұл еңбекке даулылықтың елесі бар, себебі Стьюко Италиядағы реформаторлар мен дәстүрлі католик дінін сынағандардың күмәндануын тудырған бірнеше теологиялық ұстанымдарды қолдау үшін көптеген аргументтерін құрастырды. Оның көзқарасын Мария Муччильо былай сипаттады:

Римге қызығушылық

Римдік гуманист ретінде ол Римнің классикалық қираған орындарына және Пауль III-нің қала бойынша жаңару жұмыстарына зор қызығушылық танытты. Осыған байланысты, ол жазған және, мүмкін, папа сарайында сөйлеген бірнеше қысқа сөздері ерекше атауға лайық. Онда Пауль III-ге Римді қанағаттанарлық таза сумен қамтамасыз ету үшін Аква Вирго деп белгілі акведукты қайта жаңартуға шақыру айтылады, сондай-ақ бұл қаланың қайта жандануының маңызды факторы екені де басаланды.

Трент конференциясына қатысуы және қайтыс болуы

1547 жылы Пауыл III Стеуконы Трент соборына қатысуға жіберді, онда ол Рим папасының артыққылықтары мен билігін қорғауға сенімді болды. Ол 1548 жылы Венецияда, собордан демалысқа шыққанда қайтыс болды. Қазір ол Губбио қаласында жерленген.