Кіріспе

Иса Мәсіхтің бейнесі "Құдайдың мейірімі" бейнесі – Фаустина Ковальска бастаған "Құдайдың мейірімі" рухани жолына негізделген Иса Мәсіхтің бейнесі. Ковальсканың күнделігінде Иса оған: «Осы бейнені құрметтейтін жан құрып кетпейді деп уәде етемін. Сондай-ақ, осы дүниедегі жауларымызға, әсіресе өлім сағатында жеңіс сыйлайтыныма уәде беремін. Мен оны Өзімнің даңқымдай қорғаймын» деген (Күнделік 48). Көптеген нұсқаларында Иса оң қолын көтеріп бата берген күйде, ал сол қолымен екі сәуле шығатын Қасиетті Жүрекке нұсқаған болып көрсетілген: бірі қызыл, бірі ақшыл. Бейнеде «Иисусе, мен сенемін» (поляк тілінде: Jezu ufam Tobie) деген жазу бар. Сәулелердің символдық мағынасы бар: қызыл – Исаның қаны, ал ақ – су (жандарды тазартады). Бүкіл бейне – Алланың қайырымдылығының, кешірімінің және махаббатының символы, оны «Мейірімнің көзі» деп атайды. Ковальсканың күнделігінде айтылғандай, бейне 1931 жылы оның көріп қалған Исаның бейнесіне негізделген. Ковальска Вильнюсте суретші Евгений Казимировскийдің алғашқы бейнені салуын басқарды. Содан бері басқа суретшілер, соның ішінде Краковтағы Адольф Хайланың танымал нұсқасы да осы бейненің көптеген нұсқаларын салды. Олар бүкіл әлемде кеңінен құрметтеледі және Рим-католик, сондай-ақ кейбір англикан шіркеулерінде тойланатын Құдайдың мейірімі күнінде қолданылады.

Бірінші сурет

Бірінші суретті Евгений Казимировский Ковальска мен оның мойындаушысы Сопочконың бақылауымен Вильнюсте жасаған. Сопочко Вильнюс университетінде теология профессоры болған және Ковальсканы Казимировскиге таныстырған, ол сол жерде өнер профессоры болған және басқа да діни бейнелерді суретке түсірген. Ковальска Казимировскиге бейненің сыртқы түрі мен қалыпы туралы нақты нұсқаулар берді, оны Иса Мәсіхтен аян алғанын айтты. Сопочко өзі альб киген бейне үшін Иса ретінде поза берді, ал ол да, Ковальска да суретшінің шеберханасына үнемі баратын. Соңғы сурет Сопочконы да, Ковальсканы да қанағаттандырмады, ол кейін Исаның суреттің әдемі болуы маңызды емес екенін айтты деп жазды, себебі нағыз сұлулық – сурет арқылы адамдарға сыйлайтын бата болады. 1934 жылы Казимировскийдің суреті алғаш рет Бернардин абысындар монастырында, Сопочко ректор болған Санкт-Михаил шіркеуінің жанында ілінген. Ковальска күнделігінде Исаның суретке монастырь дәлізінде емес, шіркеуде орналасу керектігін мойындаушысына хабарлауды тапсырғанын жазды. Казимировский кескіндемесінің алғашқы қоғамдық көрмесі 1935 жылғы 26-28 сәуірде Вильнюс қаласындағы Таң қақпасы шіркеуінде өтті. Сурет, соның ішінде оның әртүрлі діни материалдарға кішкентай көшірмелері, Сопочко Құдайдың мейіріміне деген құлшынысты насихаттауда қолданды. 1948 жылы Литваны басып алған Кеңес үкіметі Киелі Михаил шіркеуін жапты. Сурет 1951 жылға дейін шіркеу ғимаратында қалды, содан кейін Вильнюстің екі әйелі, Бронэ Миниотайте мен Янина Родзевич картинаны күзетшіден сатып алып, бірнеше жыл бойы шатырда жасырып қойды. Кейін олар оны Доминикандық Киелі Рух шіркеуінің пасторына сақтау үшін берді, бірақ ол оны шіркеуде көрсетпеуді таңдады. Польшаға көшіп кеткен, бірақ суретті өзімен бірге ала алмай қалған Сопочко, суретті алған және оны өзінің Ново-Рудадағы (Беларусь) шіркеуіне көшірген досы Йозеф Грасевичке алаңдаушылығын білдірді. Сол жерде ол жергілікті жұртшылықтың құрметіне ие болып, көрсетілді. 1970 жылы Кеңес Одағы сол шіркеуді жауып, оны қойма ретінде пайдаланды, бірақ суретті пайдаланбайтын шіркеуде қалдырды, онда жұртшылық оны жасырын түрде құрметтеуді жалғастырды. 1986 жылы Грасевич картинаның көшірмесімен алмастырылуын және түпнұсқасының Вильнюстағы Киелі Рух шіркеуіне жасырын түрде жеткізілуін ұйымдастырды, онда ол көрінісін айтарлықтай өзгерткен қалпына келтірілді, содан кейін ол шіркеуде көрсетіліп, құрметке бөленді. 2003 жылы суретке әсер ету, тазалау және бұрынғы қалпына келтіру әрекеттерінен зақымдалған сурет кәсіби түрде бастапқы көрінісіне қайта қалпына келтірілді. 2005 жылы ол Вильнюс қаласындағы Құдайдың мейірімі ғибадатханасының бас алтарының үстінде орналасқан. Бірнеше суретші суретті суретке түсірген, бірақ Хайланың суреті ең көп көшірілген сурет болып табылады. 1982 жылы америкалық суретші Роберт Скемптің бейби-бумерлер дәуіріндегі поп-фикция суреттері мен плакаттарын салған тағы бір танымал суреті жасалды. Филиппиннің Сальвадор қаласында орналасқан Мисамис Ориенталдағы Құдайдың мейірімі ғибадатханасы 2008 жылы салынды, оның үстінде 15,24 м (50 фут) биіктіктегі Құдайдың мейірімі мүсіні тұр.

Тыйым салу

1959 жылы Ватикан бірнеше факторға байланысты осы бейнені және оған табынуды тыйым салды. Кейбір поляк епископтары Ковальсканың айтқандарын күмәндандырып, бейненің қызыл-ақ поляк туымен ұқсас болуына наразылық білдірді. Польшалық дін қызметкерлері сәулелерді тудың символы ретінде түсіндіргені хабарланды. Ковальсканың жақтасы болған Иоанн Павел II-нің ықпалымен, бейнеге және оған табынуға қойылған тыйым 1978 жылдың 15 сәуірінде ғана алынып тасталды.