Кіріспе
Джеймс Литон (31 желтоқсан 1934 - 1 қараша 2022) – американдық музыкант, 1985 жылдан 2001 жылға дейін American Boychoir хорына жетекшілік еткен және сол кездегі көрнекті хор дирижерлерінің бірі ретінде кеңінен танылған.
James Litton (December 31, 1934 – November 1, 2022) was an American musician, who directed the American Boychoir from 1985 to 2001, and is widely recognized as one of the leading choral conductors of the day.
Шолу
Литтон бес құрлықта хор және оркестр туындыларын орындады, сондай-ақ АҚШ-та және шетелде семинарлар мен шеберлік сабақтарын жүйелі түрде өткізіп тұрды. Өткен маусымдарда ол Беркшир хор фестивалінде, Танглвуд музыка фестивалінде, Канадада, Прагада, Гватемалада, Данияда, Германияда, Латвияда, Францияда, Польшада, Оңтүстік Кореяда, Тайваньда, Жапонияда және Оңтүстік Африкадағы музыка фестивальдерінде дирижерлік етті. Литтон Батыс Вирджиния, Коннектикут, Индиана, Нью-Йорк және Нью-Джерси штаттарындағы халықтық хорлар, колледждердің, шіркеулердің және мектептердің хорлары сияқты бірнеше хор ансамбльдерін құрды. Ол 40-тан астам жазбада хор топтарымен, камералық музыка ансамбльдерімен және оркестрлермен жұмыс істеді, оның ішінде Angel Records, Philips Records, Sony Music Entertainment Inc., Virgin Records, Bertelsmann Music Group, Linn Records және Music Masters сияқты лейблдардағы көптеген American Boychoir CD-лері бар. Оның соңғы жазбаларының қатарында Вашингтон Ұлттық соборының хорларымен бірге Адвент және Рождество маусымдарына арналған “Sing in Exultation” CD-сі және сопрано Анна Мария Фриман мен собордың қыз хоршыларымен бірге “Sound from Heaven” жазбасы бар. Доктор Литон кәсіби журналдарға белсенді түрде мақала жазады, оның еңбектерінің саны елуден астам, сонымен қатар ол бірнеше кітаптар мен діни музыка жинақтарын редакциялаған.
Ерте мансап
Соңғы тағайындалғанға дейін және Американдық ұлдар хоры мектебіндегі қызметінен бұрын доктор Литон 13 жыл бойы Нью-Йорктегі Сент-Бартоломей епископалдық шіркеуінің органшысы және музыка директоры болды, содан кейін тағы бес жыл шіркеудің көркемдік консультанты қызметін атқарды. Одан бұрын Вестминстер хор колледжінің орган кафедрасының доценті және шіркеу музыкасы кафедрасының меңгерушісі болды, ал кейін Принстон теологиялық семинариясының C. F. Сибрук музыка директоры болды. Ол сондай-ақ Вирджиния теологиялық семинариясында және Сеуэни: Оңтүстік университетінде қонақ лекторы болып жұмыс істеді. Ол Епископалдық шіркеудің шіркеу музыкасы жөніндегі тұрақты комиссиясының мүшесі және төраға орынбасары болды, сондай-ақ 1982 жылғы Епископалдық ән жинағын дайындау және жариялауға қатысты. Бұған қоса, ол Епископалдық шіркеу үшін Plainsong Psalter редакторы болды. Джеймс Литон шіркеу музыканты ретінде бұрын өзінің туған қаласы Чарльстонда (Батыс Вирджиния), Плейнфилдте (Нью-Джерси), Саутпортта (Коннектикут), Индианаполистегі Епископалдық соборда (Индиана) және Принстондағы Троица шіркеуінде қызмет етті. Ол АҚШ пен Канада бойынша орган концерттерін орындады, сондай-ақ Еуропа, Оңтүстік Африка және Азиядағы концерттік турларда өнер көрсетті.
Америкалық балалар хоры
Литон он алты жыл бойы Америкалық бойхордың директоры болды. Ол хорды Американың 48 штатында және тағы 12 елде 2000-нан астам концертте жетекшілік етті. Сондай-ақ, ол хорды 30-дан астам кәсіби жазбада, теледидардағы арнайы бағдарламаларда және коммерциялық дыбыс тректерінде басқарды. Америкалық бойхор мектебінде қызмет еткен кезінде ол хорды әлемдегі көптеген көрнекті оркестрлермен бірге маңызды шығармаларды жазуға және орындауға дайындады. Хор Америка мен шетелде көптеген музыкалық фестивальдерде де өнер көрсетті. Сонымен қатар, ол хорды 100-ден астам концертке, эфирге және ірі оркестрлермен бірге жасалған жазбаларға дайындады. Олардың ішінде Нью-Йорк филармониясы, Бостон симфониялық оркестрі, Бостон поп-оркестрі, Филадельфия оркестрі, Ұлттық симфония, Сан-Франциско симфониясы, Чикаго симфониялық оркестрі, Вена филармониясы, Берлин филармониясы және Израиль филармониясы бар, бұл концерттер әлемдегі ең ұлы дирижерлердің жетекшілігімен өтті. Ол сондай-ақ Американың ірі концерт залдарында, оның ішінде Карнеги залында, Линкольн өнер орталығында, Джон Ф. Кеннеди өнер орталығында, Бостон Симфония залында және Лос-Анджелестегі Дороти Чандлер павильонында Америкалық бойхордың концерттерін өткізді. Ол американдық бойхорды жүлделі тележарнамалар, фильмдер мен телешоуларға саундтректер жасауда да жетекшілік етті. 2000 жылдың ақпан айында Джеймс Литон Америкалық бойхор мектебінің алғашқы Литон Лодал музыка директоры болып тағайындалды. Литон Лодалдың музыкалық директорының лауазымы Ян мен Элизабет Лодалдың Джеймс Литонның мансабына арналған сыйлығымен қамтамасыз етілді. Лодалдар американдық бойхор мектебінің көп жылдық қамқоршылары және 1990 жылы мектепті бітірген Эрик Лодалдың ата-аналары. Олар сыйлықтарын беру арқылы доктор Литонның американдық бойхорға әкелген өнері мен шеберлігін болашақта сақтап қалуды мақсат еткендерін айтты – «ол мектеппен байланысты біздерге ғана емес, бүкіл әлемге жасаған сыйлық». Америкалық бойхор мектебінің басқармасы Джеймс Литтонды американдық бойхордың Музыка директоры Эмеритус атандырды.
Зейнеткерлік
Американдық бойхордан зейнетке шыққаннан кейін доктор Литон екі жыл бойы Вашингтон ұлттық соборының хормейстері қызметін атқарды. Соборда ол ерлер мен қыздардың, сондай-ақ ерлер мен ұлдардың собор хорларын күнделікті репетицияларда және кешкі әндерде, сонымен қатар демалыс күндері Киелі Евхаристия және кешкі әндер қызметтерінде жүргізді. Оның басшылығымен собор хорлары Вашингтон епискобының тұсаукесер рәсімінде, концерттерде, жазбаларда, теледидар мен радио хабарларында, сондай-ақ Президент пен Бірінші ханымның қатысуымен Ақ үйde өткен дұғалық таңғы аста өнер көрсетті. Бұған қоса, Филадельфиядағы Америкалық органшылар гильдиясының ұлттық конвенциясында оның жетекшілігімен ерлер мен қыздардың собор хоры да ән шырқады. 2002 жылдың жазында ол «АмерикаФест» құрметті хорының дирижері және Миннеаполисте өткен хор музыкасы бойынша алтыншы әлемдік симпозиумда лекция оқыды. Сонымен қатар, Нортфилдтегі Сент-Олаф колледжінде қонақ профессор, колледж канторы және «Сент-Олаф Канторейінің» дирижері болды. Вестминстерде ол «Сопфомор Школасын» басқарды және діни музыка бөлімінде жоғары сынып студенттеріне арналған курстарды оқытты. 2004 жылы Литон Теннесси штатының Нэшвилл қаласында өткен Америкалық хор дирижерлері қауымдастығының конвенциясында ұлдар мен жас жігіттердің құрметті хорын жүргізді. «Американдық бойхордың» музыкалық директоры қызметін атқаратын Литон олар үшін арнайы жобалармен жұмысын жалғастырды. 2004-2005 жылдардың қысында «Американдық бойхормен» бірге екі қосымша CD шықты: 19 және 20 ғасырлардағы француз хор музыкасының жинағы «Messe Basse» және Рождестволық жинақ «Voices of Angels». 2005-2006 жылдар маусымында ол Принстон қаласындағы Нассау пресвитериан шіркеуіндегі ересектер хорының уақытша музыкалық директоры және дирижері болды. Соңғы кезде Литон 2008 жылдың 30 маусымынан 7 шілдесіне дейін Чехияның Храдец-Кралове және Прага қалаларында өткен ІІ Халықаралық ұлдар мен ерлер хор фестивалінде халықаралық дирижер болды. Литон «Американдық бойхордың» түлектері хорының хорлық директоры болып қызмет етті, содан кейін 2013-2014 жылдар маусымының соңында зейнеткерлікке шықты. Литон 2022 жылдың 1 қарашасында 87 жасында Нью-Джерси штатының Флорам Парк қаласында қайтыс болды. Оның жерлеу рәсімі 2022 жылдың 12 қарашасында Принстон қаласындағы Тринити шіркеуінде өтті. Ол әйелі Лу Энннен бұрын қайтыс болды, оның 4 баласы, бірнеше немерелері және әпкесі қалды.
During the 2005 06 season he served as the interim music director and conductor of the Adult Choir at the Nassau Presbyterian Church in Princeton, New Jersey. Most recently Litton was an international conductor at the 2nd International Boys and Men’s Choral Festival in Hradec Králové & Prague, Czech Republic from June 30 – July 7, 2008. Litton acted as the choral director for the American Boychoir Alumni Chorus and then later retired at the end of the 2013 2014 season. Litton died in Florham Park, New Jersey on November 1, 2022, at the age of 87. His funeral was held on November 12, 2022, at Trinity Church, Princeton. He was predeceased by his wife, Lou Ann, and was survived by his 4 children, several grandchildren and his sister.
Білім
Джеймс Литон Вестминстер хор колледжінен бакалавр және магистр дәрежелерін алған және Корольдік шіркеу музыка мектебінің мүшесі, осы құрметке ие болған жеті американдықтан бірі. Доктор Литтон Чарльстон университеті мен Райдер университетінің Вестминстер хор колледжінен музыка докторының құрметті дәрежесімен марапатталды.