Кіріспе
1974 жылдан 1979 жылға дейін Үндістан вице-президенті Басаппа Данапа Джатти (10 қыркүйек 1912 – 7 маусым 2002) – Үндістанның бесінші вице-президенті, 1974 жылдан 1979 жылға дейін қызмет еткен. 1977 жылдың 11 ақпанынан 25 шілдесіне дейін Үндістан президентінің міндетін атқарды. Ол сонымен қатар Карнатака штатының бас министрі болды. Джатти бес онжылдыққа созылған, түрлі оқиғаларға толы саяси мансабында муниципалитет мүшесінен бастап Үндістанның екінші жоғары лауазымына дейін көтерілді.
Basappa Danappa Jatti (10 September 1912 – 7 June 2002) was the fifth vice president of India, serving from 1974 to 1979. He was the acting president of India from 11 February to 25 July 1977. He also served as the chief minister of Karnataka. Jatti rose from a being a Municipality member to India's second highest office during a five decade long chequered political career.
Ерте өмір
Джанти 1912 жылдың 10 қыркүйегінде қазіргі Карнатака штатының Бижапур ауданындағы Жамханди талугіндегі Савалгиде канада тілінде сөйлейтін лингаят отбасында дүниеге келді. Оның ата-анасы Дасаппа Джатти мен Сангамма болды. Джанти Жамқандидегі ПБ орта мектебінде оқыды, содан кейін Раджарам колледжінен бакалавр дәрежесін және Колхапурдағы Сайкс заң колледжінен заңгер мамандығы бойынша білім алды. Джанти 1940 жылы Жамханди муниципалитетіне сайланып, кейін оның президенті болды, ал бұрын Жамхандиде заңгер болып жұмыс істеген. Ол Жамаханди штаттық заң шығарушы жиналысына сайланып, министр болды, соңынан штат басшысы қызметін атқарды.
Алғашқы саяси мансап
1940 жылы ол саясатқа Жамқанди муниципалитетінің мүшесі ретінде қатысты, ал 1945 жылы Жамқанди қалалық муниципалитетінің президенті болды. Кейін ол Жамқанди мемлекеттік заң шығару жиналысына сайланды және Жамқанди княздығы үкіметінде министр болып тағайындалды. Соңында, 1948 жылы Жамқанди мемлекетінің «деваны» (бас министрі) атанды. Деван ретінде ол махараджа Шанкар Рао Патварданмен жақсы қарым-қатынас орнатып, кішкентай княздықты Үндістан Одағына қосуға қол жеткізді. 1948 жылдың 8 наурызында Жамқанди Бомбей штатына біріктірілгеннен кейін, ол заңгерлік тәжірибесіне оралып, оны 20 ай бойы жалғастырды. Кейін Жатти біріктірілген аймақтың өкілі ретінде Бомбей штатының заң шығару жиналысына мүше болып тағайындалды және тағайындалғаннан бір апта өткен соң, сол кездегі Бомбейдің бас министрі Б.Г. Кхердің парламенттік хатшысы болып тағайындалды. Ол осы лауазымда бірнеше жыл жұмыс істеді. 1952 жылғы жалпы сайлаудан кейін ол сол кездегі Бомбей үкіметінің денсаулық сақтау және еңбек министрі болып тағайындалды және штаттарды қайта ұйымдастырғанға дейін бұл қызметті атқарды. Оның «Мен өзімнің үлгіммін» атты автобиографиясы кеңінен танымал.
Майсур штатының бас министрі
Жатти қайта ұйымдастырудан кейін Майсур заң шығарушы жиналысының мүшесі болды және 1961 жылғы Майсур жер реформалары заңына (жалдау жүйесі мен жерсіз жер иеленушілікті жойған) жол ашты. Заң қабылданған кезде ол бас министр, ал Кадидал Манжапа кіріс министрі болды. 1958 жылы С. Нижалингаппа штат бас министрі лауазымынан бас тартқанда, Жатти Конгресс партиясының тәжірибелі саяхатшысы Т. Субраманьяның күшті қарсылығына қарамастан партия жетекшісі болып сайланды. Ол 1958 жылы Майсурдың бас министрі болды және 1962 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. Бірақ ол Конгресс партиясының көпшілік сайланған заң шығарушыларының қолдауын алмағандықтан бас министрліктен кетуге мәжбүр болды, ал оның орнын С. Р. Канти басты.
Кейінгі саяси мансап
Содан кейін 1968 жылдың қазанынан 1972 жылдың қарашасына дейін Пондичерридің вице-губернаторы болды. Жати 1972 жылдың қарашасында Ориссаның губернаторы болып тағайындалды. 1973 жылдың 1 наурызында Нандини Сатпати басқаратын үкіметтік Конгресс партиясы заң шығарушы жиналыста көпшілігін жоғалтқаннан кейін отставкаға кетті. Оппозиция жетекшісі Бижу Патнаик үкімет құруға ниет білдіріп, көптеген заң шығарушылардың қолдауын көрсеткенімен, Жати Сатпатидің кеңесімен жиналыстың сессиясын тоқтатып, 1973 жылдың 3 наурызында штатқа президенттік билік орнатуды ұсынды. Жати кеңесшілердің көмегімен президенттік билік кезеңінде, 1974 жылдың наурызына дейін штатты басқарды. 1974 жылдың тамызында губернаторлық қызметінен кетіп, 1974 жылғы вице-президенттік сайлауға қатысты. Сайлауда Жати қарсыласы Н. Е. Хороны жеңіп, сайлау алқасында 521 дауыс жинады, ал Хоро 141 дауысқа ие болды. 1974 жылдың 27 тамызында Жати сайланғаны жарияланды және 1974 жылдың 31 тамызында Үндістан вице-президенті болып ант берді. 1977 жылдың 11 ақпанында Фәхруддин Әли Ахмет қайтыс болғаннан кейін, Жати сол күні Үндістан президенті міндетін атқарушы болып ант берді. 1977 жылғы жалпы сайлауда Үндістан Ұлттық Конгресінің жеңіліске ұшырауынан кейін, Жати Индира Гандини уақытша премьер-министр ретінде қызметін жалғастыруын сұрады және Кабинет ұсынысымен 1977 жылдың 21 наурызында төтенше жағдай режимін жойды. Жати Морарджи Десаиды 1977 жылдың 24 наурызында премьер-министр ретінде антқа қабылдады. 1977 жылдың сәуір айында жаңа үкімет Конгресс партиясы басқаратын штаттардағы үкіметтерді таратуды және заң шығарушы жиналыстарды таратуды ұсынды. Жати бастапқыда Кабинет ұсынысын қабылдауға келіспегенмен, бір күннен кейін келісіп, тоғыз штаттың үкіметін қызметтен босатті. 1977 жылдың 25 шілдесінде Жатидің орнын Нилам Санджива Редди басты, ол президенттік сайлауда қарсыласы болмағандықтан президент болып сайланды.
Діни қызмет
Діни сенімі терең болған Жатти "Басава Самитхи" діни ұйымының алғашқы президенті болды. Бұл ұйым 12 ғасырдағы Лиңгаяат қауымының әйгілі ойшылы, философ және реформаторы Басавешвараның насихаттарын таратумен айналысты. 1964 жылы құрылған "Басава Самитхи" Лиңгаятизм және Шараналар туралы көптеген кітаптар жариялады, сондай-ақ Шараналардың "вачаналарын" түрлі тілдерге аударды. Ол сонымен қатар әлеуметтік қызметпен айналысатын түрлі ұйымдарда да қатысты.
Өлім және мұра
Ол 2002 жылдың 7 маусымында қайтыс болды. Ол өзін-өзі құрбан ете білудің үлгісін көрсеткен және құндылықты саясатты қолдаған адам ретінде құрметке ие болды. Оны бір кезде ерекше ой-өрісі бар қарапайым адам деп атады, ал ол өзінің автобиографиясын "Мен өзімнің үлгіммін" деп атады. Оның туғанына 100 жыл толуы 2012 жылы тойланды.