Кіріспе

Эфиопиялық және Эритреялық сорпа

Уат немесе ыңғалды (፣) немесе tsebhi (፣) – эфиопиялық және эритреялық сорпа, оны тауық, сиыр еті, қой еті, түрлі көкөністер, бербере (ащы түрі) сияқты дәмдеу қоспалары және дәмделген май (нитер киббе) қосып дайындауға болады.

Шолу

Вацты басқа мәдениеттердің сорпаларынан бірнеше ерекшеліктерімен ажыратады. Ең айқын нәрсе – ерекше пісіру техникасы: ватты дайындау май немесе майсыз, құрғақ қазан немесе табада пиязды баяу пісіруден басталады, оның ылғалдылығының көп бөлігі кеткенше. Содан кейін май (әдетте нитер киббе) қосылады, пияз бен басқа хош иісті заттар басқа ингредиенттерді қосу алдында қуырылады. Бұл әдіс пияздың ыдырауына және сорпаның коюына себеп болады. Ватты дәстүрлі түрде инджерамен жейді – теф деп аталатын тарыға ұқсас дәннен жасалған, кезекті жалпақ нанмен. Ваттың көптеген түрлері бар. Ең танымалдары – сиыр етінен жасалған доро ват және сига ват (амхар тілінде ሥጋ śigā).

Доро ват (уетт)

Доро ват (dōrō we̠t, Tsebhi derhō) – тауықтан жасалған дәмделі, түйінделген сорпа. Пісіру кезінде көбінесе (бірақ әрдайым емес) қабығын аршып, бірақ бөлінбеген қатты қайнатылған жұмыртқа қосылады. Бұл Эритрея және Эфиопияның ең танымал дәстүрлі тағамы. Ұлттық тағам саналатын бұл тағамды ресми және бейресми жиындарда таңдайды, оны инджерадан жасалған ортақ ыдыс пен себеттен бірге бөлісіп жейді.

Мисир ват

Мисир ват – бұзылған қызыл бұршақтан жасалған сорпа. Оның негізгі құрамына қызыл бұршақ, сарымсақ, пияз және дәмдеуіштер кіреді. Бұл танымал вегетариандық тағам, және православиелік христиандардың ораза кезінде оған жоғары сұраныс бар.

Құранның сахабалары

Доро ваттың еврей нұсқасын Бета Израиль (Эфиопиялық яһудилер) "санбат ват" (Сабат ват) деп атайды. Санбат ват – дәстүрлі сабат тағамы. Ет пен сүт араласуын болдырмау үшін, майдың орнына парве өсімдік майын қолдануға болады. Сондай-ақ, өсімдік майынан жасалған нитер киббе түрі де қолданылуы мүмкін.