Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотланд ақсұлы
Scottish peer
Уильям Бойд, Килмарноктың 4-ші графы (12 мамыр 1705 – 18 тамыз 1746), 1745 жылғы Якобит көтерілісіне қосылған шотланд ақсұлы болды, Каллоденде тұтқындалды және одан кейін Тауэр-Хиллде мемлекетке қарсы қылмыс жасағаны үшін өлім жазасына кесілді. Оның отбасы үкіметті қолдаған, ал Килмарнок бұрын Стюарттармен байланысы болмаған; ол кейін "екі король мен олардың құқықтары үшін маған ешқандай маңызы болмады, бірақ мен аштықтан қиналып жатырмын" деп мәлімдеді. Оның титулы жойылды және көптеген қарызы бар мүлкі тәркіленді; олар кейіннен оның үлкен ұлы Джеймске қайтарылды, ол кейіннен Эрролл графы атанды және үкімет тарапынан Каллоден шайқасына қатысты.
William Boyd, 4th Earl of Kilmarnock (12 May 170518 August 1746), was a Scottish peer who joined the 1745 Jacobite Rising, was captured at Culloden and subsequently executed for treason on Tower Hill. His family were supporters of the government and Kilmarnock had not previously been involved with the Stuarts; he later stated "for the two Kings and their rights, I cared not a farthing which prevailed; but I was starving." His title was declared forfeit and his heavily mortgaged estates confiscated; they were later returned to his eldest son James, later Earl of Erroll, who fought at Culloden on the government side.
Өмірбаян
Уильям Бойд 1705 жылы туды, ол 3-ші Кильмарнок графы Уильям Бойдтың (1683–1717) және Еуфема Росс (1684–1729) жалғыз ұлы. Оның әкесі 1715 жылғы Якобит көтерілісі кезінде үкіметті қолдағанмен, 1717 жылы қайтыс болғанда терең қарызға батқан еді. Гласгоу университетінде білім алған Кильмарноктың "әдебиетті қатаң зерттеуге деген қарсылығы" болғандығы және ол "Атпен жүру, қылышпен сайысу, билеу және музыка – талғампаз адамдар бағалайтын нәрселерге" берілгендігі айтылады, ол әдепті жұбай адам еді. 1724 жылы ол 1715 жылғы көтерілістегі рөлі үшін сотталған Якобит Джеймс Ливингстонның жалғыз қызы, Леди Энн Ливингстонға үйленді. Отбасылық мұраларын жоғалтса да, Анна мұрагер саналды; Жоғалған мүліктер жөніндегі комиссия Якобиттердің мүлкін сатудың өте күрделі және уақытты талап ететінін анықтады, сондықтан бастапқы иелерімен келісімге келу оңайырақ болды. Мұндай мүліктердің көп бөлігі 18 ғасырдағы "Йорк Билдингс Компани" деп аталатын "қарқынды капитал" қоры арқылы сатып алынды, ол Аннамен келісім жасады, нәтижесінде ол қаржылық тұрақтылыққа қол жеткізді. Ол Кильмарнокқа отбасының қарсылығына қарамастан үйленді; ақша және оның өмір салты үнемі дау тудыратын мәселелер болды, және олар бірге "адамгершілікпен, бірақ бақытты емес" өмір сүрді. Өмірінің соңғы жылында ол виконтесса Этельдреда Тауншендтің сүйкімділігіне ие болды, ол қысқа мерзімге Якобит болуға қызығушылық танытты. Граф және графиня Кильмарноктағы (Айршир) Дин қамалында тұрды, бірақ 1735 жылы өрт салдарынан қирағаннан кейін, олар жөндеуге қаражат таба алмады және Аннаның үйіне, Каллендар Хаусына (Фолкеркте) көшіп кетті, ол 1783 жылға дейін отбасының меншігінде болды. Графтың ұлы Джеймс 1746 жылы Дин қамалын сатты; шаруашылық ғимараттары пайдаланылып жатқанда, қамал 20 ғасырдың басында қалпына келтірілгенше қирап жатты.
William Boyd was born in 1705, only son of William Boyd, 3rd Earl of Kilmarnock (1683–1717) and Eupheme Ross (1684–1729). His father supported the government during the 1715 Jacobite Rising, but was deeply in debt when he died in 1717. Educated at the University of Glasgow, Kilmarnock reportedly had "an Aversion to rigorous Study of Letters" and was devoted to "Riding, Fencing, Dancing and Musick esteemed by Men of Taste, a Polite gentleman." In 1724 he married Lady Anne Livingston, only daughter of James Livingston, 5th Earl of Linlithgow, a Jacobite attainted for his role in the 1715 Rising. Despite the loss of her family estates, Anne was considered an heiress; the Commission of Forfeited Estates found selling Jacobite property so complex and time consuming that it was easier to come to an arrangement with the original owners. Many such properties were purchased through an 18th century vulture fund called the York Buildings Company, which did a deal with Anne, who became financially secure as a result. She married Kilmarnock against her family's wishes; money and his lifestyle were constant issues and they lived together "civilly, if not happily". During the last year of his life he became the love interest of Viscountess Etheldreda Townshend, who briefly took an interest in becoming a Jacobite. The Earl and the Countess lived at Dean Castle in Kilmarnock (Ayrshire), but when it was destroyed by fire in 1735 they could not afford the repairs and moved to Anne's home, Callendar House (in Falkirk), which remained in the family until 1783. The Earl's son James sold Dean Castle in 1746; while the outbuildings remained in use, the castle stood derelict until restored in the early 20th century.
Мансап
Килмарноктың титулы оған Лордтар палатасында орын берді, онда ол Аргиллдің 3-ші герцогы Арчибальд Кэмпбелл мен Роберт Уолполдың тапсырмасы бойынша дауыс берді; осы үшін оған шағын зейнетақы төленді, ол 1742 жылы Уолпол биліктен айырылғанда тоқтатылды. Ол 1742-1743 жылдары Шотландияның масондық Ұлы ложасының Ұлы шебері болды, оның ізбасары Уэмисс графы болды, оның ұлы Лорд Эльчо да якобит әскерінде қызмет етті; Мюррей Бротон, кейіннен принц Чарльздың хатшысы, сондай-ақ мүше болды. Ол алғаш рет принц Чарльзбен 1745 жылғы көтеріліс кезінде 14 қыркүйекте Каллендар үйінде кездесті. Якобит әскеріне қосылу шешімі көптеген адамды таң қалдырды; осының бір себебі әйелінің туыстарының қысымы болды деседі, бірақ ол кейін Аргиллге: «Мен аш едім, егер Мұхаммед туын көтерсе, мен нан үшін жақсы мұсылман болар едім, себебі мен жеуге тиіспін» деді. 18 қазанда ол «Килмарноктың атты әскеріне» офицер болып тағайындалды, ол көбінесе жеке еріктілерден құралған сияқты. Төмендіктерден якобиттерге қосылған азаматтардың санаулы бірі болған ол, Чарльзбен тез арада жақын қарым-қатынас орнатты, себебі ол Лорд Джордж Мюррейдің айналасындағы ұзақ жылдардан бері якобиттермен байланысы болмады. Англияға жорық жасамас бұрын, Чарльз бен оның эмигрант кеңесшілері мен шотландтар арасында терең даулар болды; Дербиден кері шегінгеннен кейін екі топ бір-біріне күдікпен және жаулықпен қарады. О'Салливан кейіннен «HRH (Чарльзға) одан артық ешкім құрмет көрсеткен жоқ» деп жазды, бұл Килмарнокты Чарльзға қарсы қолдау көрсетуге болатын шотландтардың санаулы біріне айналдырды. Басты әскер 8 қарашада Англияға кірген кезде Виконт Стратхаллан Пертте қалды; Стратхаллан немесе Пертшир атты әскері Килмарнок әскеріне қосылды, барлығы шамамен 130 адамнан тұратын күш құрылды. Олар негізінен барлау жұмыстарымен айналысты және 21 желтоқсанда Шотландияға қайта кірмес бұрын Карлайлдан соңғы болып шықты. Қаңтар айының басында якобиттер Стирлинг қамалын қоршады; оны босатуға жасалған үкімет әрекеті 17 қаңтарда Фолкирк шайқасына әкелді. Шайқас Каллендар үйінің жанында өтті, онда Леди Энн Хоулиді қабылдады, ол оны штабы ретінде пайдаланды; ол оны кешкі асқа ұстап, шайқастан алаңдатуға тырысты. Фолкирк шайқасы қараңғыда, қатты дауыл кезінде және шатасудың үлкен ортасында өтті. Атты әскер қатыспағанымен, Килмарноктың жергілікті білімі кейіннен шегініп келе жатқан үкімет әскерін табу үшін пайдаланылды; ол оралғаннан кейін, үкімет әскерінен дезертир болған Кэмерондыққа шабуыл жасады, ол әлі де форма киіп жүрген және оның кланынан құтқарылуы керек болды. Фолкирк – якобиттердің тактикалық жеңісі болды, бірақ нашар басшылық пен үйлестіру оларды қарсыластарын шешуші түрде жеңудің соңғы мүмкіндігінен айырды. Шайқасқа қатысқан таулы жерліктердің көпшілігі үйлеріне қайтты, ал Камберленд 30 қаңтарда жорығын жаңартқанда, Чарльзға армияның соғысуға жарамсыз екені айтылды. 1746 жылдың 1 ақпанында Стирлинг қамалы тасталды және якобиттер Инвернесске шегінді. Килмарноктың әскері шегінуді жабуға көмектесті; осыдан кейін олардың жылқылары соншалықты нашар жағдайда болды, олар жаяу әскерге айналдырылып, «Foot Guards» деп аталды. Келесі екі айды Элгин қаласында, Шпей өзенінің бойын күзетіп тұрған Драммонд әскерінің бір бөлігі ретінде өткізді; якобиттердің ақшасы жетіспеді және олар жергілікті саудагерлерден жабдықтау талап етуге мәжбүр болды. Науқан сәуір айында басталғанда, олардың басшылары жеңіске жетудің жалғыз жолы шешуші жеңіс екеніне келісті; бұл Каллоден шайқасына әкелді, онда олар бір сағаттан кем уақыт ішінде ауыр шығынмен жеңілді. Джеймс Бойд Корольдік шотланд әскерімен үкіметтің алдыңғы қатарында болды, бірақ Килмарнок якобит резервінде болды және шайқаста аз ғана қатысты. Оның үкіметтік драгундарын өз әскері деп қателесіп тұтқынға алынғаны туралы айғау оның өзінің есебімен расталмайды; басқа бір әңгімеде ол шапаны мен паригін жоғалтқаны және Джеймс оған өзінікінен бергені айтылады.
Kilmarnock's peerage gave him a seat in the House of Lords, where he voted as directed by Archibald Campbell, 3rd Duke of Argyll and Robert Walpole; he was paid a small pension for this, which ceased when Walpole lost power in 1742. He was Grand Master for the Masonic Grand Lodge of Scotland from 1742 to 1743, his successor being the Earl of Wemyss, whose son Lord Elcho also served in the Jacobite army; Murray of Broughton, later Secretary to Prince Charles, was also a member. He first met Prince Charles during the 1745 Rebellion at Callendar House on 14 September. The decision to join the Jacobite army surprised many; it has been suggested one reason for doing so was pressure from his wife's family but he later told Argyll; " I was starving, and if Mahommed had set up his standard I had been a good Mussulman for bread, for I must eat." On 18 October, he received a commission in "Kilmarnock's Horse," which seems to have been composed largely of individual volunteers. One of the few Lowland peers to join the Rising, he quickly gained a prominent position with Charles, largely because he was unconnected to the group of long term Jacobite Scots centred around Lord George Murray. Even before the invasion of England, there were deep divisions between Charles and his exile advisors on the one hand and the Scots on the other; after the retreat from Derby, the two groups viewed each other with suspicion and hostility. O'Sullivan later wrote "no man showed more respect for HRH (Charles) ", making Kilmarnock one of the few Scots who could be counted on to support Charles against his fellows. When the main army entered England on 8 November, Viscount Strathallan remained in Perth; the Strathallan or Perthshire Horse was added to Kilmarnock's, a combined strength of about 130 men in all. They were chiefly engaged in reconnaissance duties and were the last to leave Carlisle on 21 December, before re entering Scotland. In early January, the Jacobites besieged Stirling Castle; a government attempt to relieve it led to the Battle of Falkirk on 17 January. The battle was fought near Callendar House, where Lady Anne was hosting Hawley, who used it as his headquarters; she allegedly detained him at dinner, to distract him from the battle. The Battle of Falkirk took place in failing light, during a fierce storm and amid considerable confusion. Although the cavalry was not involved, Kilmarnock's local knowledge was employed afterwards in locating the retreating government forces; on his return, he attacked a Cameron deserter from the government army, who was still in uniform and had to be rescued from his fellow clansmen. Falkirk was a Jacobite tactical victory, but poor command and co ordination deprived them of the last opportunity to decisively defeat their opponents. Many of the Highlanders who took part went home and when Cumberland resumed his advance on 30 January, Charles was told the army was in no state to fight. On 1 February 1746, the siege of Stirling was abandoned and the Jacobites withdrew to Inverness. Kilmarnock's troop helped covered the retreat; at the end of this, their horses were in such poor condition that they were converted into infantry and retitled Foot Guards. The next two months were spent in Elgin, as part of Drummond's force guarding the line of the River Spey; the Jacobites were short of money and forced to requisition supplies from local merchants. When the campaigning season began in April, their leaders agreed the only option was a decisive victory; this led to Culloden, where they were defeated with heavy losses in less than an hour. James Boyd was in the government front line with the Royal Scots but Kilmarnock was with the Jacobite reserve and saw little action. The claim he was captured after mistaking government dragoons for his own troops is not supported by his own account; another anecdote recounts he lost his hat and wig and James gave him his own.
Сот және өлім жазасы
29 шілдеде Лондонда сотталып, Килмарнок, лорд Балмерино және Кромарти графы мемлекетке опасыздық жасады деп танылды және өлім жазасына кесілді. Бұл жаза Франсис Таунли және басқаларға қарағандай, асылып, жартылай тартылып, төртке бөлінудің орнына, бас кесумен ауыстырылды. Біреуіне кешірім жасалатыны күтілген еді, бірақ Килмарноктың бірқазандық масондық әріптесі Гамильтон герцогының күш-жігеріне қарамастан, бұл Кромартиге берілді, оның жүкті әйелі Уэльс ханшайымымен сөйлесті. Кромартидің қайын атасы Уэльс принцінің жеке хатшысы және жазушы Хорас Уолполдың (1717-1792) хатшысы болған. Кейіннен "Гамильтонның лорд Килмарнок үшін жасаған әрекеті оны дарға асығуға себеп болды" деп жазды. Үкімдер 18 тамызда Тауэр-Хиллде орындалды, алдымен Килмарнок; одан аз уақыт бұрын Балмерино онымен "Жақынға жібермеу" бұйрығын талқылау үшін кездесу ұйымдастырды. Бұл бұйрық, якобиттер Куллоденге дейін шығарған және үкіметтің қатал жауабын ақтау үшін пайдаланған, оның болуы өте күмәнді. Дегенмен, Балмерино Килмарнокты куәгерлердің алдында егер мұндай бұйрық болған жағдайда, кінә принцке емес, лорд Джордж Мюррейге тиесілі екенін растады, бұл нұсқа кейін сот процесінің ресми тізімінде жарияланды. Өлім алдында да, якобиттердің қозғалысын әлсіреткен ішкі даулар тоқтамады. Килмарнок өлімге кесілген тұтқындарға тән, өлім жазасының әділдігін мойындап, өкініш білдірді. Ол Георг II-нің «нағыз және заңды билеушісі» екенін растады, ұлдары мен әйеліне хат жазып, қарыздарын өтеуге көмектесуді сұрады. Оның өлімінен кейін ол Лондон мұнарасына іргелес Сент-Питер-ад-Винкула шіркеуіне жерленді. Леди Анна одан бір жылға артық өмір сүрді, 1747 жылдың қыркүйегінде қайтыс болды. Ол Килмарноктағы Сент-Марнок алаңындағы қабырғалық суретімен құрметтелген.
Tried in London on 29 July, Kilmarnock, Lord Balmerino and the Earl of Cromartie were found guilty of treason and sentenced to death. This was commuted to beheading, rather than being hanged, drawn and quartered, as with Francis Towneley and others. It was expected one would be pardoned, but despite efforts by Kilmarnock's fellow Freemason, the Duke of Hamilton, this went to Cromartie, whose allegedly pregnant wife interceded with the Princess of Wales. Cromartie's father in law had been Private Secretary to the Prince of Wales and the writer Horace Walpole (1717 1792) later observed "Hamilton's intercession for Lord Kilmarnock hurried him to the block." The sentences were carried out on Tower Hill on 18 August, Kilmarnock going first; shortly before, Balmerino contrived a meeting with him to discuss the "No quarter" order. Allegedly issued by the Jacobite leadership before Culloden and used to justify the harsh government response, its existence is extremely dubious. However, Balmerino ensured Kilmarnock confirmed before witnesses that if such an order did exist, the blame lay with Lord George Murray, not the Prince, a version later published in the official trial records. Even on the verge of death, the internal divisions that undermined the Jacobite cause continued. Kilmarnock complied with the convention prisoners facing death express contrition and acceptance of the justice of their sentence. He confirmed George II was the "true and legitimate sovereign", wrote letters to his sons and wife and asked for help in settling his debts. Following his execution, he was buried in St Peter ad Vincula, the church attached to the Tower of London. Lady Anne outlived him by a year, dying in September 1747. She is honoured with a mural in St Marnock Square, Kilmarnock.