Кіріспе

Конрад Ульрих Зигмунд Виль (5 сәуір 1848 – 31 қаңтар 1925) – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Швейцария армиясының генералы. Берлинде оқығанда көрген прус әдістерінен шабыт алып, швейцариялық армияға нұсқау, тәртіп және техникалық бақылауға негізделген рухты сіңдіруге тырысты.

Бас директор болып тағайындалу

Бірінші дүниежүзілік соғыстың бастапқы кезінде Швейцария бейтараптығын сақтап, Еуропаны қамқан қақтығыстардан қашынбақ ниетін растады. Дегенмен, Швейцария неміс тілді, Орталық державаларды қолдаған швейцариялықтар мен француз және итальян тілді, Антанта державаларын жақтаған швейцариялықтар арасында екіге бөлінді. Германдық көзқарасты ұстанған және Вильгельм II императорына жақын болған Вильгельм, Германияға жақындықтан және Швейцария Федералдық Кеңесіндегі қайшылықтан пайдаланды, онда француз тілді өкілдерден тек бір мүше ғана болды. 1914 жылы соғыс басталғанда, барлық әскери күштерді жұмылдыруға бұйрық берілді. Полковник шенінде болған Вильгельм, 1914 жылдың 8 тамызында Федеративтік Парламенттің 122 дауысымен, қарсы кандидат Теофил Шпрехер фон Бернеггке қараты 63 дауыспен Швейцарияның генералы болып тағайындалды. Фон Бернегг жақын арада Бас штаб бастығының лауазымын иеленді және Вильгельмнің сенімді серігіне айналды. Генералға қарсылар оны «әскеришіл» деп сипаттаса, оның жақтастары оны педагогикалық қабілеттерінің арқасында жұмылдыру кезінде әскерді басқаруға дайын көшбасшы деп санады. Вильгельм күштерінің басым бөлігін (238 000 адам және 50 000 жылқы) шекараға жақын, әсіресе Ажои және Энгадин аймақтарында шоғырландыруға шешім қабылдады.

Жеке өмір

Ульрих Вильдің отбасы Нойшатель кантонындағы Ла-Сагннен шыққан. Оның ата-бабаларының бірі Гамбургке қоныс аударып, "Вюйль" тегін неміс тіліне сәйкес "Вилле" деп өзгерткен. Ульрихтің ата-анасы журналист және саясаткер Франсуа Виль (1811–1896) және романист Элиза Виль Сломан (1809–1893) болған. Олар либералдық көзқарастағы адамдар еді және 1848–49 жылдардағы неміс төңкерісінің сәтсіз аяқталуынан кейін, жаңа туған ұлы Ульрихпен бірге Гамбургтен Швейцарияға көшіп келді. Олар Цюрих кантонындағы Майленде қоныстанды, онда Ульрих Марияфельдте, отбасының мүлігінде өсті. Вильль, канцлер Отто фон Бисмарктың алыс туысы, граф Фридрих Вильгельм фон Бисмарктың қызы, графиня Констанца Мария Амалия Клара фон Бисмаркқа (1851–1946) үйленді. Оның үлкен ұлы, сондай-ақ Ульрих Виль, әкесінің қадамын басып, әскери жолмен жүріп, ақырында корпус командирі болды. Вильль-кіші өзінің мансабының бар кезеңінде, тіпті Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде де әкесінің немісшілдік көзқарасын сақтап қалды. Бұл оның келесі швейцариялық генерал Анри Гизанмен арадағы қарым-қатынастың шиеленісуіне себеп болды. Оның қызы Рене Шварценбах Виль, жібек өндіруші магнат Альфред Шварценбахқа үйленген, Олимпиада ойындарының жүлдегері және жемісті фотограф болды. Оның немересі – белгілі жазушы, саяхатшы және фотограф Аннемари Шварценбах.