Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Диадохилердің екінші соғысының бір бөлігі (б.з.д. 315 ж.)
Part of the Second War of the Diadochi (315 BC)
Кіріспе
316-315 ж.б.з. қысында Антигон Персияда Евменді күтпеген шабуылмен ұстауға тырысты, осы үшін әскерін шөл арқылы жүргізіп, қарсыласын алаңдатуды көздеді. Алайда, оны жергілікті тұрғындар байқап, қарсыластарына хабарлады. Евмен Антигонды өзінің бүкіл әскерімен бірге екендігіне сендіріп, алдады. Ол әскерлерді жинап, төбелерде үлкен лагерь құрып, әрбір сарбазға түнде от жағуды бұйырды, осылайша үлкен әскер орналасқандай көрінді. Антигон жоспарынан бас тартып, әскерінің қалған бөлігін күтті. Бірнеше күннен кейін екі әскер бір-біріне қарама-қарсы, шамамен бес шақырым қашықтықта орналасты. Олар кең жазықта, топырағы бос әрі тұзды болғандықтан, ешқандай егіс егілмеген жерде болды.
During the winter of 316 315 BC, Antigonus tried to surprise Eumenes in Persia by marching his army across a desert to try and catch his enemy off guard. Unfortunately he was observed by some locals who reported it to his opponents. Eumenes then tricked Antigonus in believing he had his entire army with him. He gathered together a body of troops and, marking out on the hills a large camp, he had each soldier tend a campfire during the night giving the impression that a large army encamped there. Antigonus gave up his plan and awaited the rest of his army. A few days later, the armies drew together and encamped opposite of each other about five miles apart. They were on a broad plain, entirely uncultivated because of the loose and salty soil.
Шайқас
Антигон ат әскерінде басымдыққа ие болғандықтан, ауыр ат әскерін, көптеген пілдерін және жеңіл жаяу әскерін оң жағына шоғырландырып, Эвменнің сол қанатына шабуыл жасауға және оның ортасы (жаяу әскері) мен сол қанаты (жеңіл атты әскері) қарсы тұруға бел буды. Антигон мен оның ұлы Димитрий жеке ат әскерін басқарды. Эвмен Антигонның орналасуын көріп, өзінің ең жақсы атты әскерін Антигонның ауыр атты әскеріне қарсы қойып, сонымен қатар өз пілдері мен жеңіл жаяу әскерін де орналастырды. Ол Антигонның шабуылын тойтаруды және орталықта жеңіске жету үшін өзінің элиталық Аргираспидтер (Күміс қалқандар) фаланксын пайдалануды көздеді. Аргираспидтер – Филиппен, содан кейін Александрмен шайқасқан тәжірибелі сарбаздар тобы еді. Бұл шайқасқа қаныққан ардагерлер қарсыластарының ата-бабаларындай ересек болғанымен, олар әлі де зор құрметке ие болды және шайқаста жеңілмейтін күш деп есептелді. Шабуыл басталмас бұрын, Аргираспидтердің басшысы Антиген, Антигонның фаланксына атты жіберіп, оларды келекеледі: «Зұлымдар, сіздер Филип пен Александрдың басшылығымен бүкіл әлемді жаулаған әкелеріңізге қарсы күнә жасап жатырсыз ба?». Антигонның фалангасының рухы құлдырады, ал Эвменнің фалангасы оған қуанышпен жауап берді. Эвмен мүмкіндікті пайдаланып, алға жылжи бастады. Жеңіл жаяу әскер мен пілдер бірінші болып қақтығысты. Сонымен бірге, жұмсақ топырақтан үлкен шаң көтеріліп, оқиғаның көп бөлігін көруге мүмкіндік болмады. Антигон мұны байқап, одан пайдалануға шешім қабылдады. Ол медиялық және тарантиндік жеңіл атты әскерін таңдап, оларға Эвменнің сол қанатын айналып, оның лагеріне шабуыл жасауға, ол жердегі жүкті алып, Антигонның лагеріне жеткізуге бұйрық берді. Шаңның көп болуына байланысты, бұл әрекет Эвменнің әскерінен жасырылды. Жау лагерінің күзеті жеткіліксіз екенін көріп, Антигонның әскері қарсыластарының әйелдерін, балаларын, қызметшілерін және жинаған мүліктерін тартып алды. Оң жақта, қалың шаңды пайдаланып, Антигон мен Димитрий атты әскерлерімен шайқасқан жеңіл жаяу әскер мен пілдердің арасымен айналып өтіп, Эвменнің атты әскеріне күтпеген жерден шабуыл жасады. Күтпеген шабуылға ұшыраған Эвменнің ауыр атты әскерінің көп бөлігі, Пеукестас басшылығымен, шашырап кетті. Эвмен Антигонидтерді кері шегіндіруге батыл күш сарса да, олардың саны көп болды және оны кері тартуға мәжбүр етті. Антигон мен Димитрий өз атты әскерлерін Эвмен мен оның әскерінің арасында қоршау ретінде пайдаланды. Пілдер мен жеңіл жаяу әскер арасындағы шайқас Эвменнің жетекші пілі өлтірілгенде және қалғандары үрейленгеннен қашқанда шешілді. Антигон оң жақта нақты жеңіске жетті. Орталықта екі фаланга қақтығысты. Күміс қалқандардың көмегімен Эвменнің фалангасы айқын жеңіске жетті. Эвмен Пеукестасқа атты әскерімен қайтадан шайқасқа түсіп, артықшылықты пайдалануға бұйрық берді, бірақ ол бас тартты және одан да кері шегінді. Антигон Фейтонға (оң жақ қанаттың қолбасшысы) Эвменнің фалангасына артынан шабуыл жасауға бұйрық берді. Бұл Эвменнің ауыр жаяу әскерін жеңісті қуып жете алмай, кері шегінуге мәжбүр етті, бірақ олар шайқасқа қаныққан ардагерлер болғандықтан, тыныштықтарын сақтап, шаршы құрып, шайқас алаңынан қауіпсіз шығып кетті. Эвмен қатаң күзетке алынды, ал Антигон оның тағдырын шешу үшін кеңес өткізді. Деметрий мен Неарх Антигонды Эвменнің өмірін сақтап қалуға көндіруге тырысты, бірақ кеңес мүшелерінің көпшілігі оны өлімге кесуді талап етті. Осылай шешілді, және Эвмен өліп, денесі жерлену үшін достарына тапсырылды. Эвдем, Эвменнің Үндістаннан келген одақтасы және Эвменнің пілдері мен жеңіл жаяу әскерін жалдауға жауапты болған, сонымен қатар Аргираспидтердің басшысы Антиген де өлім жазасына кесілді.
Antigonus, having a superiority in cavalry, resolved to mass his heavy cavalry and most of his elephants and light infantry on his right and strike against Eumenes's left flank, while refusing his center (infantry) and left (light horse). Antigonus and his son Demetrius commanded the heavy cavalry themselves. Eumenes, having seen Antigonus' deployment, placed himself and his best cavalry opposite Antigonus' heavy cavalry along with his own elephants and light infantry. He intended to hold Antigonus's charge while using his elite Argyraspides (the Silver Shields) phalanx to win in the center. The Argyraspides were a unit of veterans who had fought under Philip and then Alexander. Despite the fact that these battle hardened veterans were old enough to be their opponents' grandfathers, they were still highly respected and thought to be invincible in combat. Before the battle opened, Antigenes, the leader of the Argyraspides, sent a horseman over to Antigonus' phalanx heckling them, "Wicked men, are you sinning against your fathers, who conquered the whole world under Philip and Alexander?". The morale of Antigonus' phalangites sank and the phalanx of Eumenes raised a great cheer in response. Eumenes saw an opportunity and began advancing. The skirmishers and elephants were the first to engage. At once a great cloud of dust was raised from the loose soil, obscuring most of the action. Antigonus observed this and decided to take advantage of it. He selected a body of Median and Tarentine light cavalry and ordered them to ride around Eumenes's left flank and attack his camp; they were to seize his baggage train and carry it back to Antigonus's camp. Because of the dust, this action went entirely unnoticed by Eumenes's army. Finding the enemy camp inadequately guarded, Antigonus's men captured and carried off most of their opponents baggage train, containing the wives, children, servants, and accumulated savings of the army. On the right flank, using the thick dust to cover his movements, Antigonus and Demetrius rode with their heavy cavalry around the engaged skirmishers and elephants to unexpectedly hit Eumenes's horse on their flank. Taken by surprise a great part of Eumenes's heavy cavalry under Peucestas routed. Despite Eumenes's heroic efforts to drive off the Antigonids, he was seriously outnumbered and was driven back. Antigonus and Demetrius used their cavalry to form a screen between Eumenes and the rest of his army. The battle of the elephants and skirmishers was decided when Eumenes' lead elephant was killed and the rest became so unnerved they fled. Antigonus had clearly won the battle on the right flank. Meanwhile, in the center the two phalanxes had engaged. Spearheaded by the nigh invincible Silver Shields, Eumenes's phalanx had won a clear victory. Eumenes now ordered Peucestas to go back into combat with his cavalry and exploit the advantage, but the latter refused, retreating even further instead. Antigonus ordered Pheiton (in command of the right flank) to attack Eumenes's phalanx in the rear. This forced Eumenes's heavy infantry to break off their victorious pursuit, but being battle hardened veterans, they kept their head, formed a square and marched safely off the battlefield. Eumenes was put under heavy guard while Antigonus held a council to decide his fate. Demetrius and Nearchos urged Antigonus to spare Eumenes's life, but most of the council members insisted he execute Eumenes. So it was decided, then, and Eumenes met his end, his body being turned over to his friends for burial. Eudemus, who had come from India as an ally of Eumenes and was responsible for the recruitment of Eumenes' elephants and light infantry was also executed, as was the leader of the Argyraspides, Antigenes.
Танымал мәдениет
Альфред Дагганның Деметрий өмірінен жазылған "Пілдер мен қамалдар" романы да бұл шайқасты қамтиды. Кристиан Кэмеронның "Тиран" сериясының үшінші романы "Қоштасу ойындары" Габиен шайқасын көрсетеді.
Alfred Duggan's novel on the life of Demetrius, Elephants and Castles, also covers the battle. The third novel in Christian Cameron's Tyrant series, Funeral Games features the Battle of Gabiene.