Кіріспе

Импликациялық іске асыру (I R) моңдық күту моделін Юджин Нармур музыкалық талдауға қарағанда күтудің танымдық аспектілеріне басымдық берілген Шенкерлік талдаудың альтернативасы ретінде жасады. Бұл модель – мелодиялық күтудің ең маңызды қазіргі заманғы теорияларының бірі және нақты мелодиялық құрылымдардың қандай күтулерді тудыратынын егжей-тегжейлі қарастырады.

Тарих

Мейер (1956) музыкалық күтуге гештальт психологиясының принциптерін қолданды, соның нәтижесінде аяқталу, жабылу және оның Жақсы Жалғасу Заңы туралы идеялары қалыптасты. 1977 жылы Нармурдың кітабында Шенкерлік талдаумен байланысты проблемаларын түсіндірді және Мейердің еңбегіне сүйене отырып, музыкалық күту негізіндегі жаңа талдау моделінің идеяларын ұсынды. Нармур «Тоналды музыканың мелодиялық құрылымы» атты кітап жарық көретінін мәлімдеді, бірақ ол жарық көрген жоқ. Балама теория көп уақыт бойы күткенімен, 1989 жылы Нармур өзінің I R моделін жариялады, ол 1990 және 1992 жылдардағы кітаптарында толыққанды сипатталды. 2007 жылдан бері Нармур жаңа кітап үстінде жұмыс істеп жатыр, ол I R теориясын гармония және ырғақ параметрлеріне дейін кеңейтіп, орындаушылықты талдауға қатысты мүмкін қолданыстарын зерттейді.

Теория

Нармурдың I R моделі "негізгі мелодиялық құрылымдар" және "мелодиялық күрделілік" тақырыбындағы екі жеке кітапта жарияланды. Әрбір кітап өте күрделі, сондықтан мұнда тек бірнеше маңызды нәрселер айтылады. Иан Кросс жазған "Музыкалық қабылдау" туралы рецензия және Шелленбергтің мақаласы осы теорияға кіріспе ретінде қызмет етеді.

3. Тіркеу есебі

Бұл - мелодиялық архетип, aba немесе aba’, онда іске асырылған интервалдың екінші тоны бастапқы дыбысқа өте жақын (2 жарты тон ішінде). Бұл архетип C G C# сияқты симметриялық немесе дерлік симметриялық үлгілерді сипаттайды. Үлгілер осы симметриядан алшақтаған сайын архетиптік белгілері азаяды.

4. Жақындық

Кіші аралықтар үлкен аралықтарға қарағанда көбірек меңзеледі. Сондай-ақ, кішірек аралықтар үшін меңзеліс күштірек болады.

5. Жабу

Жабылу – тыңдаушылардың мелодияларды тональдық бағыты мен интервал мөлшеріне сүйене отырып қалай бөліп еститінін сипаттайды. Жабылу екі жағдайда орын алады:
Мелодия бағытын өзгертеді. Яғни, күтілетін және іске асырылған интервалдар қарама-қарсы бағытта болады. Күтілетін үлкен интервалдан кейін іске асырылған кішірек интервал келеді.