Кіріспе

Актерлік өнерде алмастыру – кейіпкердің өміріндегі элементтерді өз өміріндегі элементтермен салыстыру арқылы түсіну. Мысалы, егер актер шантажға ұшыраған кейіпкерді сомдаса, ол өзінің ұятты немесе жеке қалған жайттарын еске түсіріп, сол сезімді кейіпкердің құпиясына ауыстыра алады. Ута Хаген «Оқиғаға құрметпен қарау» кітабында актерлікті қиялға салумен салыстырып, былай дейді: «Менің актерлік күшім – қиялға деген сенімімде болды. Мен ойнауға рұқсат алған кейіпкерлерге және олардың өміріне, пьесадағы оқиғаларға сендіре алдым». Ал кітаптың кейінірек жазылған бөлімінде: «Мен алмастыруды сөзбе-сөз "сендіру" мағынасында қолданамын – өзімді сендіру үшін, мені сахнадағы жаңа таңдалған жаңа өзімнің сәттен сәтке өрбитін спонтанды әрекеттеріне бастау үшін». Хагеннің айтуынша, алмастыру актерлерді кейіпкерлерімен және пьесаның іс-қимылдарымен одан да жақын байланыстыруға мүмкіндік береді, мысалы, жас шығарғаннан гөрі. «Алмастыру – өзіндік мақсат емес, тек өзіңді араластыру үшін жасалмайды, содан кейін іс-қимыл болмайды. Егер біреулеріңіз дұрыс түсінбеген болсаңыз, айтайын, алмастыру – мінезді жасау кезіндегі сенімді және шындық сезімін күшейтетін жұмыстың бір бөлігі. Бұл – жеке мінезді негіздеуге көмектесетін тәсіл». Хаген сонымен қатар, қандай да бір ауыр жағдайларды тікелей бастан өткеруге қарсы ескертеді, оны тиімсіз деп санайды. «Кейбір мұғалімдер актерлерді жасырын жайттармен (ата-анасының өліміне немесе жаман оқиғаның салдарынан туған жарақатқа) айналысуға мәжбүрлейді. Мұның салдары истерия немесе одан да жаман нәрсе болуы мүмкін, менің ойымша, бұл өнерге қарсы. Біз психотерапиямен айналыспаймыз. Егер сіз психикалық ауру сезіп, көмекке мұқтаж болсаңыз, міндетті түрде тәжірибелі дәрігерге немесе терапевтке жүгініңіз, бірақ актерлік шеберге емес».