Кіріспе

Луна – 1983 және 1984 жылдары ITV телеарнасы үшін Central Television өндірген британдық балалар ғылыми-фантастикалық комедиялық телешоу. Бірінші маусым Эльстридегі бұрынғы ATV студиясында, екінші маусым олардың Нотингемдегі құрылысында түсірілді.

Негізгі идея

Луна – шоудың екі басты кейіпкерінің аты болды, біріншісін Патси Кензит (1-ші серия), ал екіншісін Джоанна Уайт (2-ші серия) сомдады. Лунаның сценарийін Колин Проктер мен Колин Беннет бірлесіп жазды, ал Беннет де онда актерлік рольде ойнады. Шоудың авторы және продюсері – Monkees тобының мүшесі Микки Доленц. Доленц Луна идеясы 1960-шы жылдардың соңында туғанын, және оның негізінде қызы Ами жатқанын айтты; аталған идея Голливудта Колин Беннетпен кездескен соң ғана қалыптасқан. 80H кейіпкерін Рой МакКреди, ал U2 кейіпкерін Боб Гуди ойнады. Шоу 2040 жылы Efficicity атты колонияның 80-ші секторындағы ерекше отбасының күнделікті өмірін көрсетеді, бірақ кейіпкерлер биологиялық жақтан туыс емес, бюрократиялық тәртіппен бірлескен пәтерге орналастырылған. Шоудың бір бөлігі дистопиялық сипатқа ие; алғашқы эпизодта Луна азаматтық куәлігін жоғалтқаны үшін өлім жазасына кесіледі. Шоудың ерекшелігі – барлық кейіпкерлер қолданатын «техно-сөйлесім» тілі, ол компьютерлерге адам сөзін түсінуді жеңілдету мақсатымен ағылшын тілінен жасалған альтернативті нұсқа ретінде сипатталады. Техно-сөйлесімге жаңа сөздердің құралуы тән, олар қалыпты ағылшын тіліндегі түбірлерден туындайды. Бұл тіл Джордж Оруэллдің «Жаңа тіліне» ұқсас, бірақ мүлдем басқа мақсатта жасалған. Мысалы, кейіпкерлер «хабивирон» (habitat және environment сөздерінен) деп аталатын жерде өмір сүреді; сондай-ақ, мектеп «эдувирон», ал бала «диминибеинг» (қысқартылған түрі – «димини») деп аталады, ал «кешірім!» және «алғыс!» сөздері «кешіріңіз» және «рахмет» сөздерін алмастырады. Бірінші маусым екінші маусым эфирге түсуге дейін бірнеше апта бойы қайта көрсетілді, бірақ содан бері бағдарлама қайталанған жоқ.

Кейіпкерлер

Луна (1-маусымы: 72 партия 19Y) – әйел "минимибинг". Луна мейірімді және ұстамды; "димини колониясында" өскендіктен, ол ескі әлем туралы өте аз біледі, бірақ оны білуге құштар және басқалармен араласуға тырысады. Энди оның "хабивиронға әкелетін өркениетті әсері" үшін жақсы көреді. Лунаға Энди есім берді, өйткені ол оны сұрады; Энди оны таңдады, өйткені ол Айға "жапсырылған" еді. Луна (2-маусым) – жоғарыда айтылғаннан өзгеше кейіпкер, бұрынғы Лунаның орнын басу үшін жасалған. Сондықтан екінші маусымның басында хабивиронға жаңа димини-әйел тағайындалады, бірақ ол өзінің алдыңғысының есімін қабылдайды. Ол бұрынғы Луна сияқты мейірімді болса да, сәл кем ұстамдырақ және көбірек жанды, ашық мінезді. Брат (3G партия 19Y) – еркек диминибинг. Брат Лунадан жас, өте ақылды және техникалық сауатты; қажет болған жағдайда ол хабивиронның көптеген машиналарын жөндеуге қабілетті. Алайда, ол өте ерке және өзімшіл; ол Энди мен Лунаның екеуін де ауыстыруға тырысты (Эндиді жаңа үлгідегі андроидпен, ал Лунаны еркек диминибингпен), сондай-ақ Джазминды оның қатыгез иесі Кланкменге қайтаруға әрекет етті. Ол ескі әлем туралы да білмейді, бірақ Лунадан айырмашылығы, ол оны білуден немесе ересектермен ынтымақтасудан түбегейлі бас тартады; тіпті ол басқа кейіпкерлерді анықтау үшін кодтық нөмірлерді қолдануды қалайды (Лунаны "72", ал Эндиді "CB" деп атайды). Братқа әжесі олардың бір дау кезінде есім берген; оның өзі де, Луна да сөздің мағынасын білмейді. Ақырында ол Луна мен Джазминмен байланысқа түседі, өйткені олардың екеуі де оның сүйікті компьютерлік ойыны Laser Blaser Phasers-де шебер екені белгілі болады, содан кейін ол 80H-қа қарсы ойын-қалжыңдар жасап, оған қарсы шыға бастайды. Грампс (WB1889U) – қартайған панк және Habiviron Jo Y-нің алғашқы тұрғыны. Ол ескі әлемде өсті және басқа кейіпкерлердің техножаргонды түсінуіне жиі қиналады, өзі оны сирек қолданады (Энди көбінесе оның орнына аударма жасайды). Ол хабивиронын диминибингтермен бөлісуді ұнатпайды, бірақ оларға төзімділік танытады. Оның жатақханасында ескі әлемнің артефактілерінің үлкен қоры бар (мысалы, шайнайқыштар, Рубик текшесі, Монополия ойыны және т.б.), қазір заңсыз саналатын заттар. Ол ешқашан кодтық нөмірлерді қолданбайды және тіпті өзінің нөмірін есіне түсіре алмайды; ол Брат пен Лунаға өзін "Грампс" деп таныстырады. Энди (CB1979D) – хабивиронның жиі бұзылатын андроиді. Энди – ескірген андроид үлгісі; хабивирон жаңасын алуға құқылы, бірақ Грампс Эндиді қасында ұстайды, өйткені ол Эндидің "тиімсіз" жолдарына төзімді болатынын біледі. Энди ескі әлеммен таныс және Шекспирден немесе басқа тарихи әдебиеттен жиі цитаталар келтіреді, оларды кейіпкерлердің көпшілігі (Грампс та) танымайды. Эндиге Грампс есім берді, өйткені ол андроид; ол сондай-ақ "CB" деген атты қолданады. Ана (1984726SD) – хабивиронның компьютері, ол хабивиронның барлық стандартты функцияларын басқарады және Эндиді зарядтайды. Энди оны "Ана" деп атайды, ол оны жек көреді. Джазмин – Лунаның шетелдік үй жануары; "сәл ғарыз" (Сим планетасынан). Луна Джазминды саяхатшы қоқыс сатушының қолынан құтқарып алды. Адам тілінде сөйлей алмаса да (бірақ Луна оны түсінетіндей, ал кейде оның мағынасы дауыс ырғағымен білдіріледі), Джазмин кейбір күрделі тапсырмаларды орындай алады және емдеу қабілетіне ие. 80H – сектордың "бюрократтық" өкілі. 80H бүкіл секторға, оның ішінде ресурстарды бөлуге және құқық тәртібін сақтауға жауапты, және оның билігі шексіз (өмір мен өлімді қоса алғанда) Efficicity-нің 80-ші секторындағы барлық тіршілік иелеріне. Оны "Сіздің құрметіңіз" деп атап, оның хабивиронға келуіне әрдайым Ананың фанфары ілеседі; ол жалтыраған қара костюм және қара бас киім киеді және қатты, сақиналанған дауыспен сөйлейді. Бірақ бас киімнің астында – шашы түсіп, стрессте болған кеңсе қызметкері; ол бас киімді ыңғайсыз деп санайды және оны тек ресми іс талап еткенде ғана киеді. 80H шын мәнінде өте мейірімді (бірақ біршама бюрократ), және көптеген ересек кейіпкерлер сияқты, ескі әлемді еске алады және оған сүйіспеншілікпен қарайды; алайда, оның жұмыс берушілерінің ("орталық бюро") талаптары көбінесе оған қайшы келеді. Көптеген басқа ересек кейіпкерлер оны ескі әлемде таныған сияқты және әлі де оның ескі атын ("Сид") қолданады, ол оны жек көреді. 40D – 80H-ның ақылсыз көмекшісі (1-маусым). 32C – 80H-ның көмекшісі (2-маусым).