Кіріспе

Ең жақсы дәлелдеу ережесі – құжаттың түпнұсқасын ең жоғары дәлел ретінде қарастыратын заңдық принцип. Ережеде түпнұсқа құжат бар болса және оны алу мүмкіндігі болған жағдайда, көшірме немесе факсимиле сияқты екіншілік дәлелдер қабылданбайды делінген. Бұл ереже 18-шы ғасырдағы британдық құқыққа қатысты, сол кезде көшірмелер қолмен жазылып, қателерге осал болған.

Тарих және сипаттама

Ең жақсы дәлелдеу ережесінің бастауы 18-ғасырдағы Омичунд пен Баркер (1780) 1 Atk, 21, 49; 26 ER 15, 33 ісінде жатыр. Онда Лорд Харвик «істің мәніне қарай ең жақсы дәлел болмаса, ешқандай дәлел қабылданбайды» деді. Блэкстоунның «Қылмыстық сот тәжірибесі» еңбегінде Англия мен Уэльсте бұрынғы ғасырларда қолданылған ең жақсы дәлелдеу ережесі «қазірге таяу толық жойылды» деп жазылған. Лорд Деннинг МР: «Қазіргі уақытта біз өзімізді ең жақсы дәлелдермен шектемейміз. Біз барлық маңызды дәлелдерді қабылдаймыз. Оның сапасы жақсы ма, жаман ма – бұл тек салмағына ғана әсер етеді, қабылдануына емес» деді. АҚШ-та ең жақсы дәлелдеу ережесі Федералдық дәлелдеу ережелерінің (1001-1008 ережелер) X бабының бір бөлігі болып табылады. Бұл ереже тарапқа «түпнұсқа құжат қол жетімді болмаған жағдайда» сотта құжаттың, жазбаның немесе фотосуреттің көшірмесін дәлел ретінде ұсынуға рұқсат сұрау қағидаларын анықтайды. Штаттық сот жүйелерінде құжаттарды қабылдау шарттары әртүрлі болуы мүмкін. Австралияда бұл ереже 1995 жылы Бірыңғай дәлелдеу заңының қабылдануымен күшін жойды. 51-бапта: «Документтердің мазмұнын дәлелдеу тәсілдеріне қатысты ортақ құқық қағидалары мен ережелері жойылады» делінген.