Орландо ди Лассоның «Сан-Пьетроның Жасы» - 1594 ж. жазылған 20 мадригалдан және 1 мотеттен тұратын соңғы туындысы. Әулие Петрдің қайғысы мен рухани толқыны жайлы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Музыкалық шығарма
Musical piece
Lagrime di San Pietro (италия: Әулие Петрдің жасы) – кеш Ренессанс дәуірінің композиторы Орланд де Лассус (Роланд де Лассус) жазған 20 мадригалдан тұратын цикл және соңғы мотет. 1594 жылы жеті дауысқа арналған бұл туынды жеті композициядан тұратын үш бөлімнен құралған. Лагрима Лассудың соңғы шығармасы болды: ол оны 1594 жылғы 24 мамырда, өліміне үш апта қалғанда Рим папасы VIII Климентке арнады және келесі жылы Мюнхенде жарияланды.
The Lagrime di San Pietro (Italian: Saint Peter's Tears) is a cycle of 20 madrigals and a concluding motet by the late Renaissance composer Orlande de Lassus (Roland de Lassus). Written in 1594 for seven voices, it is structured as three sequences of seven compositions. The Lagrime was to be Lassus’ last composition: he dedicated it to Pope Clement VIII on May 24, 1594, three weeks before his death, and it was published in Munich the next year.
Мазмұны
Лагрима – итальян ақыны Луиджи Тансильоның (1510–1568) 20 өлеңнен тұратын жинағы. Онда Мәсіхті мойындаудан бас тартқаннан кейін Әулие Петірдің басынан өткен қайғының сатылары мен Мәсіхтің насихаты бейнеленген. Лассустың бұл шығармасы жеті дауысқа арналған, және нөмірлік символизм маңызды рөл атқарады: жеті дауыс – Мәриям ананың жеті қасіретін білдіреді; көптеген мадригалдар жеті бөлімнен тұрады. Жиынтықтағы барлық туындылардың саны – 21, бұл үштік құдайдың мүшелерінің санынан жеті есе көп. Сонымен қатар, Лассус сегіз шіркеу ладының тек жетісін ғана пайдаланады (I–VII ладтар), ал VIII ладты мүлдем қолданбайды. Мадригалдар ладтар бойынша топтастырылған: I ладта 1-ден 4-ке дейін, II ладта 5-тен 8-ге дейін, III және IV ладтарда 9-дан 12-ге дейін, V ладта 13-тен 15-ке дейін, VI ладта 16-дан 18-ге дейін, VII ладта 19 және 20-ға дейін, ал қорытынды мотет – тонус перигринус негізінде жазылған, ол Ренессанс дәуіріндегі сегіз шіркеу ладының схемасынан толығымен тыс. Дэвид Круктың 1994 жылғы «Лассустың Магнификат шығармалары» кітабында жазғанынша:
The Lagrime sets 20 poems by the Italian poet Luigi Tansillo (1510–1568) depicting the stages of grief experienced by St. Peter after his denial of Christ, and his memory of Christ's admonition The settings by Lassus are for seven voices, and numerical symbolism plays a part throughout: the seven voices represent the seven sorrows of the Virgin Mary; in addition many of the madrigals are in seven sections. The total number of pieces in the set, 21, represents seven times the number of members of the trinity. In addition, Lassus only sets seven of the eight church modes (modes I through VII), leaving mode VIII entirely out. The madrigals are grouped by successive mode, with madrigals 1 through 4 in mode I, 5 to 8 in mode II, 9 to 12 in modes III and IV, 13 to 15 in mode V, 16 to 18 in mode VI, 19 and 20 in mode VII, and the closing motet based on the tonus peregrinus, entirely outside the Renaissance scheme of the eight church modes. According to David Crook, writing in his 1994 book on the Lassus Magnificat settings:
Сегізінші ладтың айқын болмауы және алғашқы жиырма мадригалдағы сегіз ладты жүйенің толық еместігі – Әулие Петірдің сөздерін көрсетеді және әлемдегі барлық кемшіліктерді символдайды. Латын тіліндегі қорытынды сөздерге арналған жүйеден тыс тағы бір ладтың қолданылуы болашақ әлемнің символы болып табылады. Музыкалық тұрғыдан алғанда, Лагрима – Лассустың өміріндегі стильдік эволюциясының қорытындысы. Ол өзінің арнауында осы шығарманы жақында жазғанын көрсеткен. Ол цикл ішінде композиторлық мансабының басындағы секулярлық мадригалдардан алған тәжірибесін пайдаланады; оның ертеректегі «Prophetiae Sibyllarum» музыкалық шедеврмен байланысты хроматизмін; және мансабының соңында дамытқан Палестрина стиліне тән, ықшам, тазартылған, тіпті қатаң тілін, онда ешқандай нота артық емес. Музыка мәтінді әдеби тілмен, дикцияға назар аудара отырып жасайды, сондай-ақ спикердің тыныс алу үшін тоқтауы мүмкін үзілістерді қамтиды. Бұл шығарма толығымен жаңадан құрастырылған, қайталау немесе артық айту жоқ. Жиынтықтағы соңғы туынды мадригал емес, латын тіліндегі мотет: «Vide homo, quae pro te patior» («Қарашы, адам, мен сен үшін қанша азап шегемін»). Мұнда айқышқа шегеленген Мәсіх Петірдің опасыздығымен және жалпы адамзаттың күнәлілігімен бетпе-бет келеді, тікелей бірінші жақта сөйлейді.
Mode eight's conspicuous absence and thereby the incomplete representation of the eight member system in the first twenty madrigals mirror the words of Saint Peter and symbolize all that is imperfect in the world just as surely as the adoption of another tone outside the system for the words of Christ in the Latin envoi serves as a symbol for the other world to come. Musically, the Lagrime are a summation of Lassus's style throughout his career, and he himself indicated in his dedication that they were recently composed. Within the cycle he uses techniques he learned early in his career as a composer of secular madrigals; chromaticism related to his much earlier musica reservata masterpiece Prophetiae Sibyllarum; and the concise, refined, almost austere language he developed late in his career, related to the Palestrina style, in which no note is superfluous. The music sets the text syllabically, with careful regard for diction, and contains pauses where a speaker would naturally stop for breath; and it is entirely through composed, without repetition or redundancy. The final piece in the set is not a madrigal, but rather a Latin motet: Vide homo, quae pro te patior (Behold, man, how I suffer for you). Here the crucified Christ, speaking in the first person, confronts Peter's betrayal and indeed the sinfulness of all mankind.
Қасиеттілер қатарына кіру мәртебесі
Лагриме ди Сан-Пьетро – жазылған ең танымал рухани мадригалдар жиынтығы. Қасиетті мадригалдар мадригалдардың барлық шығармаларының шағын бөлігі болғанымен, Лассустың бұл жиынтығын ғалымдар Ренессанс полифониясының ең үлкен жетістіктерінің бірі деп санайды және ол бір дәуірдің аяқталуымен келеді: оның жазылуынан кейін 10 жыл ішінде дәстүрлі стиль антико көптеген орталықтарда жаңа ерте барокко формаларымен, мысалы, монодиямен және аздаған дауыстар мен бассо континуо үшін қасиетті концертпен ығыстырылды. Музыкатанушы Альфред Эйнштейн 1949 жылғы «Италия мадригалы» еңбегінде осы туынды туралы былай деп жазды: «Бұл Ариосто мен Тассоның ұлы эпостарының циклдеріне рухани серік, қарт адамның жұмысы, оның шеберлігі, көлемі және аскетизмімен тек «Музыкалық құрбандық» және «Фуг өнерімен» салыстыруға болады».
The Lagrime di San Pietro is probably the most famous set of madrigali spirituali ever written. Although sacred madrigals were a small subset of the total output of madrigals, this set by Lassus is often considered by scholars to be one of the highest achievements of Renaissance polyphony, and appeared at the end of an age: within 10 years of its composition, the traditional stile antico had been displaced in many centers by new early Baroque forms such as monody and the sacred concerto for few voices and basso continuo. Of the work, musicologist Alfred Einstein wrote in his 1949 opus The Italian Madrigal: "it is a spiritual counterpart to the cycles from the great epics of Ariosto and Tasso, an old man's work, comparable in its artistry, its dimensions, its asceticism only to the Musical Offering and the Art of Fugue."