Кіріспе
Эдмунд Гулдингтің 1947 жылғы фильмі – Джулс Фуртманның сценарийі бойынша Эдмунд Гулдингтің режиссерлігімен түсірілген 1947 жылғы американдық нуар фильмі. Уильям Линдсей Грешемнің 1946 жылғы осы аттас романының негізінде түсірілген бұл фильмде Тайрон Пауэр, Джоан Блонделл, Колин Грей және Хелен Уокер басты рөлдерді ойнады. Пауэр, оған даңқ әкелген романтикалық және қимылға толы рөлдерден тысқары шығуды қалап, 20th Century Fox студиясының басшысы Даррил Ф. Занукке романның құқықтарын сатып алуды ұсынды, осылайша ол "Ұлы Стэнтон" атты жаман мінезді, алаяқ карнавал сатушысы рөлінде ойнады. Фильмнің тұңғыш көрсетілімі АҚШ-та 1947 жылдың 9 қазанында болды, ал 28 қазанда кеңінен көрсетілімге шықты, содан кейін 1947 жылдың қарашасынан 1954 жылдың мамырына дейін Еуропада тағы алты рет көрсетілді. Ален Сильвер мен Джеймс Урсинидің DVD-дегі түсіндірмелерінде айтылғандай, "Nightmare Alley" нуар фильмдерінің арасында танымал актерлері, өндіріс тобы және салыстырмалы түрде үлкен бюджеті болған ерекше фильм еді. Фильм алғашқы көрсетілімінде коммерциялық сәттілікке жете алмады, бірақ кейіннен үлкен қадір-қасиетке ие болып, классика ретінде танылды.
Nightmare Alley is a 1947 American film noir directed by Edmund Goulding from a screenplay by Jules Furthman. Based on William Lindsay Gresham's 1946 novel of the same name, it stars Tyrone Power, with Joan Blondell, Coleen Gray, and Helen Walker in supporting roles. Power, wishing to expand beyond the romantic and swashbuckler roles that brought him to fame, requested 20th Century Fox's studio chief Darryl F. Zanuck to buy the rights to the novel so he could star as the unsavory lead "The Great Stanton", a scheming carnival barker. The film premiered in the United States on October 9, 1947, then went into wide release on October 28, 1947, later having six more European releases between November 1947 to May 1954. As noted on the DVD commentary track by Alain Silver and James Ursini, Nightmare Alley was somewhat unusual among film noir in having top stars, production staff and a relatively large budget. The film was not a financial success upon its original release but has since found acclaim and is regarded as a classic.
Сюжет
Саяхатшы карнавалдың жәрмеңкешісі Стэнтон "Стэн" Карлайл ондағы барлық нәрсеге қызығады, соның ішінде "ешкімнің қалай осы деңгейге түсіп кеткенін түсінбеймін" деген пікірін қозғайтын әзілге толы бір адамға. Стэнтон "Мадемуазель Зеена" және оның ішкілікке құмар күйеуі Питпен жұмыс істейді. Бұрынғыда ең танымал водевиль артисі болған Зеена мен Пит, оның ерекше саналық қабілеттері бар екенін көрсету үшін тапқыр кодты қолданған, бірақ оның басқа ер адамдарға көңіл бөлгені Питті ішімдікке жетеледі және оларды карнавалдарда жұмыс істеуге мәжбүр етті. Стэнтон көптеген адамдардың Зеенадан кодты көп ақшаға сатып алуға ниеттенгенін біледі, бірақ ол сатудан бас тартады; ол оны болашаққа сақтап қояды. Стэнтон Зеенаны оған үйрету үшін сүйіспеншілікке тартуға тырысады, бірақ ол Питке адал болып қалады, оның құлдырауына себепкер болғаны үшін өзін кінәлі сезінеді және бір күні оны алкоголиктерге арналған детоксикациялық клиникаға жіберуді үміттенеді. Бірақ бір түні Техаста Стэнтон Питке қате бөтелке береді: қарт адам ай шайырының орнына ағаш спирті ішкеннен көз жұмады. Оның қойылымын жалғастыру үшін Зеена Стэнтонға оның көмекшісі ретінде жұмыс істеу үшін сананы оқу кодын үйретуге мәжбүр болады. Стэнтон кіші Моллидің серігін артық жақсы көреді. Олардың махаббаты ашылғанда, күшті адам Бруно бастаған карнавалдың қалған бөлігі оларды күштеп үйлендіреді. Карнавалға енді қабылданбаған Стэнтон бұл оның үшін алтын мүмкіндік екенін түсінеді. Ол әйелімен бірге карнавалдан кетеді. Ол "Ұлы Стэнтон" атанды, Чикагодағы қымбат түнгі клубтарда тамсанатын көрермендерге өнер көрсетеді. Алайда, нәрселер жақсы болғанымен, Стэнтон Питтің өлімі және оның осыған қатысы барлығынан эмоционалды түрде мазасыз болады. Соңында ол психолог Лилит Риттерден кеңес сұрайды және оған болған барлық жайтты айтады. Риттер пациенттерімен өткізген барлық сессияларын жазғандықтан, ол Чикагоның әлеуметтік элитасының әртүрлі мүшелері туралы құпия ақпарат жинақтады. Олардың белгілі бір дәрежеде туысқан екенін сезіне отырып, олар пациенттерін манипуляциялау үшін сөз байласады, Риттер олар туралы жеке ақпаратты ұсынады және Стэнтон оларды өлгендермен байланыса алатынына сендіру үшін осы ақпаратты пайдаланады. Жоспар күмәнді Езра Гриндлді алдап, Моллиді Гриндлдің ұзақ уақыттан бері жоғалған сүйіктісінің бейнесі ретінде көрсетуге тырысқанға дейін жақсы жұмыс істейді. Жүрегі ауырған Гриндл құлағанда, Молли алданудан бас тартады және Гриндлге өзінің шынайы болмысын ашады, осылайша Стэнтонды жалғаншы екенін көрсетеді. Қашуға дайындалғанда Стэнтон Риттердің оны алдап, уәделенген 150 000 доллардың орнына Гриндлдің ақшасынан 150 доллар ғана бергенін біледі. Стэнтонның оған жасаған жасырын жазбаларымен қаруланған Риттер, ол оның қылмыстарына қатысқандығын айтса, психикалық бұзылысы бар екенін куәлік етумен қорқытады. Жеңілген Стэнтон 150 долларды Моллиге береді және оны карнавал әлеміне қайтаруға шақырады, онда оған қамқорлық жасайды. Осы уақыт аралығында ол ішімдікке құмар болады. Басқа жолы болмағандықтан, Стэнтон басқа карнавалда жұмыс іздеуге тырысады, бірақ ең үлкен қорлыққа ұшырайды: ол алатын жалғыз жұмыс - бұл әзілкеш болу, тірі тауықтарды жеп, оның қайталанатын фразасымен жауап беру. Өмірін одан әрі көтере алмай, ол ашуға бой алдырады. Алайда, Молли сол карнавалда жұмыс істейді. Ол оны тыныштандырып, үміт сыйлайды, Стэнтон мен Молли арасындағы оқиғаны Пит пен Зеенаның трагикалық қарым-қатынасына айналдырады.
2021 жылғы бейімдеу
2017 жылдың 12 желтоқсанында Fox Searchlight Pictures Гиллермо дель Торо романның жаңа бейімделуін режиссерлік ететінін, сценарийді Ким Морганмен бірлесіп жазатынын хабарлады. 2019 жылдың сәуірінде Леонардо Ди Каприо дель Тороның фильмінде басты рөлге келіссөздер жүргізді. 2019 жылдың тамызында Кейт Бланшетт пен Брэдли Купер фильмде бірге ойнау мүмкіндігін талқылап жатқаны белгілі болды. 2019 жылдың 4 қыркүйегінде Руни Мара фильм актерлік құрамына қосылды. Фильмнің түсірілімі 2020 жылдың қаңтар айында басталды және 2020 жылдың желтоқсан айында аяқталды. Фильм 2021 жылдың 17 желтоқсанында кең экрандарға шықты.