Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұйым бастапқыда жасырын жұмыс істеді, 1979 жылы Иран революциясынан кейін ғана көпшілікке жария болды. Ладислав Биттман "КГБ және кеңестік дезинформация" еңбегінде Комаланың Ирандағы КГБ желісінің бір бөлігі болғанын және Кеңес Одағының қаржылық және идеологиялық ықпалымен құрылғандығын жазды. Эдгар О'Балланс Комалаға КГБ-дан "көмек" көрсетілгенін мәлімдейді. 1981 жылы Комала Иранның Ұлттық қарсылық кеңесіне (NCRI) қосылудан бас тартты. 1983 жылдың қыркүйегінде ұйым қайта құрылымдалып, ортодоксалды коммунистік партия ретінде қалыптасты, соңында Иран Коммунистік партиясының күрдтік бөліміне қосылды. Джордж Буш әкімшілігі кезінде, 2005 және 2006 жылдары топ жетекшісі Иранды еркіндік пен қолдау актісінің бюджеті бекітілген кезде американдық шенеуніктермен кездесті. Бағдарлама арқылы қай топтар қаржыландырылғаны белгісіз болғанымен, Мохтади 2008 жылы көмекке ризашылық білдіріп, "Егер сіз оппозицияның бір бөлігі болған саяси қозғалыс болсаңыз, сізге шетелден көмек қажет. Мұны мойындауға бізге ұялмаймыз" деді. 2006 жылы партия Швецияда Rojhelat TV деп аталатын спутниктік телеарна құрды. Түркияның NTV телеарнасы бұл арнаның АҚШ-тың қаржылық көмегімен құрылғанын хабарлады. 2007 жылдың қазан айында Омар Илханизаде басқаратын фракция, политбюроның демократиялық емес әрекеттеріне наразылық білдіріп, реформалық фракцияны құрып, ұйымнан бөлінді. 2008 жылдың 29 сәуірінде Абдулла Конапоши басқаратын тағы бір фракция Мохтадиді "демократиялық емес басқару" деп айыптап, Реза Пахлави сияқты монархистермен ынтымақтастық саясатына наразылық білдіріп, бірігу фракциясын құру үшін ұйымнан шықты. 2023 жылдың 21 маусымында Иран Күрдістанының Комала партиясы мен Күрдістан еңбекшілерінің Комала арасындағы одақ күйреп, одан кейін қақтығысқа ұшырады. Нәтижесінде екі адам қаза тауып, үш адам жараланды. Майкл Гюнтердің айтуынша, ұйым қызметін бастаған алғашқы он жылдықтарда Маоизмге бейімделген, Қытай коммунистік революциясының ықпалымен күрд ұлтшылдығын тар көзқарас деп қарады. Алайда 1979 жылы өткен алғашқы съезде идеология "Ирандағы күрд жағдайларына сәйкес келмейтін" деп жарияланды. 2000 жылы партия қайта құрылғанын мәлімдегенде, 1995 жылы өткен Иран Коммунистік партиясының 8-ші съезіндегі кейбір баяндамалар марксистік тұрғыдан дұрыс емес және буржуазиялық ұлтшыл топтарға артықшылық бергені үшін сынға алынды. Сабах Мофиди 2016 жылы партияның саяси спектрдегі орнын "радикалды солшыл" деп сипаттап, "марксизмнің практикалық ойлауындағы өзгерістерге сәйкес және әртүрлі қоғамдардың уақыт-орталық жағдайларына бейімделген жергілікті марксизмнің нәтижесінде, ол прагматикалық болып, реализмке бет бұрды" деді. Қазіргі уақытта ол 2013 жылы құрылған әлеуметтік демократиялық және социалистік партиялардың халықаралық бірлестігі – Прогрессивті Альянстың мүшесі.
The organization initially operated underground, and went into public after the Iranian Revolution in 1979. Ladislav Bittman wrote in The KGB and Soviet Disinformation that Komala was part of KGB's network in Iran, and was founded under financial and ideological influence of Soviet Union. Edgar O'Ballance states that Komala received "help" from the Soviet KGB. In 1981, Komala refused to join the National Council of Resistance of Iran (NCRI). In September 1983, the group underwent organizational changes and patterned itself as an orthodox communist party, eventually joining Communist Party of Iran, as its Kurdish wing. During George W. Bush administration, the group's leader met American officials in 2005 and 2006 amidst approval of Iran Freedom and Support Act budget. While it is unclear which groups have been funded through the program, Mohtadi welcomed an aid in 2008 and stated "If you’re a political movement that is part of an opposition, you need help from abroad We're not ashamed to admit it." In 2006, the party set up its Sweden based satellite television named Rojhelat TV. Turkish NTV reported that the channel has been established with financial assistance from the United States. On grounds that politburo acts non democratic, the faction led by Omar Ilkhanizade split in October 2007, founding the faction of reform. On 29 April 2008, another faction led by Abdulla Konaposhi accused Mohtadi of "non democratic management", and expressing dissatifcation to a policy of a cooperation with monarchists including Reza Pahlavi, split from the group to establish the reunification faction. On 21 Juny 2023, the alliance between the Komala Party of Iranian Kurdistan and Komala of the Toilers of Kurdistan collapsed. Following the collapse, the two clashed, and as a result of the infighting, two were killed and three were wounded. It was predominantly Maoist during first decade of its activity Michael Gunter says that inspired by Chinese Communist Revolution, they became Maoists and viewed Kurdish nationalism as parochial. However at its first congress held in 1979, the ideology was renounced due to being "inappropriate to Kurdish conditions in Iran". In 2000, when the party claimed reestablishment, it criticized some reports to the 8th congress of the CPI in 1995 for not being correct from the Marxist viewpoint and giving more privileges to the bourgeois nationalist groups. Sabah Mofidi described the party's position on political spectrum in 2016 as "radical left", adding that "in the line of the created changes in the practical thought of Marxism and indeed the indigenous Marxism accommodated with the place time conditions of various societies, it has become more pragmatic and taken steps to realism". It is currently a member of the Progressive Alliance which was formed in 2013 as an international association of social democratic and socialist parties.
Қарулы іс-әрекеттер
Иран-Ирак соғысынан кейін топ Ирак аумағында орналасты және Саддам Хусейн мен оның Баас режимі Тегеранға қарсы көтерілісшіл топтарды пайдалануға дайын болды. 1991 жылдан бастап олар де-факто тәуелсіз Күрдістан аймағында қорғаныш алаңдарына ие болды. Топтың штаб-пәтері қазіргі уақытта Зергвезде орналасқан, ол Сүлейманиядан оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 20 минуттық жерде. 2012 жылы Еуропалық миссия лагерь кіреберісінде қатаң қауіпсіздік шаралары бар екенін хабарлады. 2017 жылы Терроризммен күрес орталығы жариялаған есепте топтың құрамында 1000-нан аз адам бар екені бағаланды. Германия мен Жапония Комала ұйымын террористік ұйым деп таныды.
Following Iran–Iraq War, the group were stationed inside Iraqi soil and were supported by Saddam Hussein and his Ba'athist regime, who was willing to leverage insurgent groups against Tehran. After 1991, they found more secure sanctuaries under de facto autonomous Kurdistan Region. Headquarters of the group is currently located in an installation in Zergwez, about a 20 minute drive southeast of Sulaymaniya. A European mission reported in 2012 that the camp has strict security measures at the entry gate. A report published by Combating Terrorism Center in 2017, estimated that the group has less than 1,000 members. and Japan have listed Komala as a terrorist organization.
Лоббистік қызмет
2018 жылдың қыркүйегінде топ Вашингтон қаласында кеңсе ашып, АҚШ-та лобби ұйымы ретінде ресми тіркелді. 2015 жылдан бері екі партиядан дағы конгрессмендермен кездесетіні хабарланды. Кейінгі кездесулердің төрттен бірі пікір мақаласын (op-ed) дайындау, АҚШ-та қайырымдылық қорын құру бойынша кеңес беру және Wikipedia бетін жаңартуға бағытталды.
In September 2018, the group opened an office in Washington D. C., and formally registered as a lobby organization in the United States, while it was reported to hold meetings with Congressmen from both parties since at least 2015. One fourth of latter included working on an op ed, advise to establish a charitable foundation in the U. S., and "develop" Wikipedia page.