Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қазақ Ұлы Отан соғысы шабуылшы ұшқышы (1919–1942)
Kazakh World War II attack pilot (1919–1942)
Нұркен Әбдірович Әбдіров (Нуркен Абдирович Абдиров; 19 тамыз 1919 – 19 желтоқсан 1942) – 19 желтоқсан 1942 жылы ұшағының двигаторына тікелей оқ тиген соң, неміс танк колоннасына тарап ұшқысы келгені үшін 1941 жылғы 31 наурызда қаза болғаннан кейін Кеңес Одағының Батыры атағымен марапатталған қазақ ұшқышы.
Nurken Abdirovich Abdirov (, Нуркен Абдирович Абдиров; 9 August 1919 – 19 December 1942) was a Kazakh pilot who was posthumously awarded the title Hero of the Soviet Union on 31 March 1941 for ramming his aircraft into a German tank column after it sustained a direct hit to the engine on 19 December 1942.
Ерте өмір
Нұркен Әбдіров 1919 жылы 9 тамызда Қарқаралы ауданында бұрынғы 5-ауыл аумағында қазақ шаруа отбасында дүниеге келді. Шежірелік деректерге сәйкес, ол Арғын тайпасының Қаракесек руының Сарым бұтағынан тегін алады. Толық емес орта білім алғаннан кейін, балалық шағының көп бөлігін колхозда жұмыс істеуге жұмсады. 1939 жылы Қарағанды әуе клубының ұшқыш курсын бітіріп, қосалқы ұшқышқа лайықты біліктілік алды.
Nurken Abdirov was born on 9 August 1919 in the Karkaraly District in the territory of the former 5th aul to a family of Kazakh peasants. According to genealogical records, he originates from the Sarym branch of the Karakesek tribe of the Argyn tribe. Having received an incomplete secondary education, he spent most of his childhood working on a collective farm. In 1939 he graduated from the pilot course of the Karaganda Aeroclub and received the qualifications to become a reserve pilot.
Әскери қызмет
1940 жылы Қызыл Армия қатарына алынып, 1941 жылы 1-ші Чкалов әскери авиациялық ұшқыштар мектебін бітірді. Сол жылы ол Кеңес Одағы Коммунистік партиясына мүше болды. 1942 жылғы 28 қазанда ол 808-ші шабуылдық авиациялық полкінің ұшқышы ретінде майданға келді, бұл полк Ил-2 ұшақтарында қарсы шабуылдық миссияларды орындады. Ол 16 рет ұшып, 12 неміс танкын, 28 жүк көлігін, оқ-дәріге толы 18 машинаны, 3 жанармай багін және 3 зеңбіректерді жойды, сондай-ақ 50-ден астам неміс әскері мен офицерін өлтірді.
In 1940, he got drafted into the ranks of the Red Army and graduated from the 1st Chkalov Military Aviation Pilot School in 1941. In the same year, he joined the Communist Party of the Soviet Union. On 28 October 1942 he arrived on the warfront as a pilot in the 808th Assault Aviation Regiment, which flew ground attack missions on the Ilyushin Il 2. He flew in 16 sorties, in which he destroyed 12 Nazi tanks, 28 trucks, 18 vehicles loaded with ammunition, 3 fuel tanks, and 3 cannons, and killed more than 50 German soldiers and officers.
Жетістік
1942 жылы 19 желтоқсанда Конков шаруашылығының жанындағы жау позицияларына шабуыл жасағанда, оның Ил-2 ұшағының қозғалтқышына тікелей оқ тиіп, өртенді. Аман қалу мүмкіндігі жоқ екенін түсінген ол, ұшағын неміс танктерінің колоннасына бағыттап құлатты, осылайша Николай Гастеллоның ерлігін қайталап, алты жау танкін жойды. Оныңмен бірге, ұшақтан секіруден бас тартқан пулеметшісі Александр Комиссаров та қаза болды. КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының жарлығымен 1943 жылғы 31 наурызда Абдировке өлімнен кейін Кеңес Одағының Батыры атағы берілді. Ол Конков шаруашылығындағы жаппай қабірге жерленді.
On 19 December 1942, while attacking enemy positions near the Konkov farm, his Il 2 received a direct hit on the engine and caught fire. Realizing there was no chance to survive, he steered his descent to crash into a column of German tanks, repeating the feat of Nikolai Gastello and destroying six enemy tanks. Together with him, his gunner Alexander Komissarov, who refused to jump from the plane also died. By the Decree of the Presidium of the Supreme Soviet of the USSR, Abdirov was posthumously awarded the title of Hero of the Soviet Union on 31 March 1943. He was buried in the mass grave at the Konkov farm.