Кіріспе

Ресейлік-американдық пианист және педагог

Розина Яковлевна Левина (Розина Яковлевна Левина; (Бесси); 29 наурыз 1880 – 9 қараша 1976) – ресейлік және американдық пианист, сондай-ақ белгілі педагог.

Ерте өмір, білім және отбасы

Розина Бесси – Мария (қызметтік аты Кац) мен Жак Бессидің екі қызының кішісі. Ол голландтық еврей отбасының өркендеген зергері, алмаз саудасымен айналысу үшін Ресей империясына көшіп келген. Оның Киевтегі алғашқы жылы зор антисемиттік қырқындарға толы болды, сол себепті Бессилер 1881 немесе 1882 жылы Мәскеуге көшіп барды. Жас Розина алты жасында Мәскеудегі мұғалімнен фортепиано сабақтарын бастады, ал отбасы оның туылғаннан кейін көп ұзамай Мәскеуге көшіп келген еді. Мұғалімі ауырғанда, отбасының досы оған оқуын Мәскеу императорлық консерваториясының талантты студенті, Розинадан бес жас үлкен Йозеф Льевинмен жалғастыруды ұсынды. Ол үлкен дарынымен көзге түсті және бірнеше жылдан кейін консерваторияға қабылданды, онда ол Льевиннің мұғалімі Василий Сафоновтан да сабақ алды. 1898 жылы консерваторияны бітіргенде, Йозефтен бұрынғыдай, фортепианодан алтын медальді жеңіп алды, сондай-ақ олар сол жылы үйленді. Олардың екі баласы болды: Константин "Дон" Льевин (1906–1998) және Марианна Льевин Грэм (1918–2012).

Музыкалық мансап

Розина күйеуі Жозефтің концерттік пианист ретінде мансабымен қақтығысудан сақтану үшін жеке орындаушы болу арманынан бас тартты, және ол 1944 жылы қайтыс болғаннан соң да бұл уәдесін бұзбады. Осылайша ол өзінің қызметін күйеуімен бірге оқыту және екі пианинода орындаумен шектеді. Олар Мәскеу, Тбилиси, Грузия және кейін Берлинде бірге тұрып, сабақ берді. Бірінші дүниежүзілік соғыс және Ресей революциясынан кейін олар Нью-Йоркке көшіп, Музыкалық өнер институтының (кейін Джульярд мектебі болған) оқытушылар құрамына қосылды.

Оқыту

46 жыл бойы күйеуінің, әйгілі музыканттың студенттеріне дайындық мұғалімі болған ол, күйеуінің қазасынан кейін мектептегі оның толық міндеттерін қабылдауға тартынды; алайда, Джульярд әкімшілігі бірауыздан оның күйеуінің орнында жұмысын жалғастыруын қалады. Оның студенттерінің арасында 1940, 50 және 60 жылдардағы ең талантты жас пианистер көп болды, олардың ішінде 1951 жылы оның сабағына келген Ван Клиберн де бар. 1958 жылы, суық соғыстың қызу шағында, ол Мәскеуде өткен бірінші Чайковский атындағы халықаралық конкурста бірінші жүлдеге ие болды, сол арқылы бірден әлемдік деңгейде танымал атанды және өзінің ұстазына халықаралық даңқ әкелді. Lhévinne-нің басқа да шәкірттері: Мартин Канин (оның оқытуға көмектесетін ассистенті), Джеймс Левин (Метрополитен операсының музыкалық жетекшісі), Джон Уильямс (Бостон попсы оркестрінің композиторы және дирижері), композитор Джудит Ланг Займонт, пианиношылар Джон Браунинг, Уолтер Бучински, Кун Ву Пайк, Сет Карлин, Эдуардо Дельгадо, Мадлен Форте, Эдна Голандски, Тонг Иль Хан, Энтони және Джозеф Параторе, Дэниел Поллак, Маркус Раскин, Миша Дихтер, Эдвард Ауер, Сантос Оджеда, Джоэл Райс Менухин, Гаррик Ольссон, Джозеф Уильям Феннимор, Хироко Накамура, Сельма Эпштейн, Робелин Шреде, Нил Ларраби, Джеффри Бигель және тағы да көптеген студенттер, соның ішінде қазіргі Джульярд мектебінің оқытушылары да бар.

Өнер көрсету

1949 жылы М. Лхэвинне бұрынғы шешімін, ешқашан солист ретінде концертте ойнамаймын дегенді, қайта қарастырды. 70-80 жасында ол таңғажайып серияда өнер көрсетті, бастапқыда Джульярд скрипкалық квартетімен бірлесіп, кейін Аспен жазғы музыка фестивалінде концерттерде. Солист ретіндегі ең жарқын сәті 1963 жылдың қаңтар айында, 82 жасында Нью-Йорк филармониясында дирижер Леонард Бернштейн жетекшілігімен Фредерик Шопеннің №1 фортепиано концертін орындағанда болды. Бұл шығарманы ол 65 жыл бұрын Мәскеу консерваториясын бітіргенде де орындаған болатын. Шопеннің концерті және Моцарттың C мажорлық концерті, K. 467 жазбалары сақталған.

Өлім және мұра

Мадам Лхевинне Джульярдта және Лос-Анджелестегі Оңтүстік Калифорния университетінде оқытуын жалғастырды, ол 1976 жылы 96 жасында дүние салды. Оның қайтыс болуына аз уақыт қалғанда Роберт К. Уоллес Лхевинндер туралы «Музыка жасаудың ғасыры: Йозеф пен Розина Лхевинндердің өмірі» атты кітап жариялады, оған ол кеңінен сұхбат берген. 2003 жылы Мадам Лхевиннінің бұрынғы студенті және ассистенті Саломе Рамрас Аркатов «Розина Лхевиннінің мұрасы» атты деректі фильмін жасады, онда Лхевиннінің оқытуы мен өнер көрсетуінің сирек кездесетін архивтік кадрлары және оның бұрынғы студенттерімен жасалған сұхбаттар бар.