Кіріспе
Канададағы екі тілді білім берудің бір түрі – француз тіліне батыру. Француз тіліне батыру – француз тілін ана тілі ретінде білмейтін оқушылардың француз тілінде білім алатын екі тілді білім берудің бір түрі. Көптеген француз тіліне батыру мектептерінде оқушылар француз тілін үйренеді және тарих, музыка, география, өнер, дене шынықтыру және ғылым сияқты көптеген пәндерді француз тілінде оқиды. Оқушылардың көпшілігі басым тілді қауымдастықтан шыққан, бірақ азшылық тілге ерікті түрде батырылатын осы білім беру түрі әлемдегі көптеген тілдерді оқытудан ерекшеленеді. Ол 1960 жылдардағы Канададағы саяси және әлеуметтік өзгерістердің нәтижесінде, әсіресе 1969 жылғы Ресми тілдер заңының қабылдануына байланысты пайда болды. Бұл өзгерістер көптеген ағылшын тілді (көбінесе қалалық немесе қала маңында тұратын және орта тапқа жататын) ата-аналарды өз балаларын француз тіліндегі бағдарламаларға тіркеуге итермеледі, осылайша олардың федералдық үкімет пен жеке сектордағы жұмыс орындарында сәттілікке жетуіне мүмкіндік берді, себебі көптеген жұмыстар екі тілділікті талап етті. Канаданың көптеген мектептері француз тіліне батыруды бірінші сыныптан бастап ұсынады, ал кейбіреулері балабақшадан бастайды. Бастауыш сыныптарда оқушылар француз тілінде оқу күнінің жүз пайызында немесе оған жақын уақытта білім алады, бұл «толық батыру» деп аталады, немесе оқу күнінің бір бөлігінде («ішінара батыру») білім алады. Толық батыру жағдайында ағылшын тілі сабақтары Альбертада үшінші сыныпта немесе Онтариода төртінші сыныпта енгізіледі, ал ағылшын тілі сабақтарына жұмсалатын уақыт оқушылардың білім алу кезеңінде күніне елу пайызға дейін артады. 2020 жылғы мәліметтерге сәйкес, Квебекті қоспағанда, Канада студенттерінің 12 пайызы француз тіліне батыру бағдарламасына қатысса, 34 пайызы ағылшын тіліндегі мектеп ортасында дәстүрлі француз тілі сабақтарын алды. 2021 жылы Квебек пен Нунавуттан басқа Канаданың мемлекеттік бастауыш және орта мектептерінде француз тіліне батыру бағдарламаларына 483 000 оқушы қатысты.
French immersion is a form of bilingual education in which students who do not speak French as a first language will receive instruction in French. In most French immersion schools, students will learn to speak French and learn most subjects such as history, music, geography, art, physical education and science in French. This type of education, in which most of the students are from the majority language community but are voluntarily immersed in the minority language is atypical of most language learning around the world, and was developed in Canada as a result of political and social changes in the 1960s, notably the Official Languages Act, 1969 which led many Anglophones (primarily urban or suburban and middle class) to put their children in to French programs to ensure they could succeed in the increasing number of jobs in the federal government and private sector that required personal bilingualism. Most school boards in Canada offer French immersion starting in grade one and others start as early as kindergarten. At the primary level, students may receive instructions in French at or near a hundred percent of their instructional day, called "total immersion", or some smaller part of the day ("partial immersion"). In the case of total immersion, English instruction is introduced in perhaps grade three (Alberta) or grade four (Ontario), and the minutes of English instruction per day will increase throughout their educational career with up to fifty percent of English/French instruction daily. As of 2020, 12% of Canadian students (excluding in Quebec) were enrolled in a French immersion program, compared to 34% who took conventional French classes in an otherwise English school environment. As of 2021, 483,000 students were enrolled in French immersion programs only in public elementary and secondary schools in Canada outside Quebec and Nunavut.
Канадалық контекст
Әлемнің көптеген елдерінде студенттер екі немесе одан көп тілде білім алады: көбінесе барлық студенттер кем дегенде бір шет тілін, мысалы, бұрынғы отарлаушы елдің тілін (Батыс Африкада француз, Оңтүстік Азияда ағылшын және т.б.) үйренеді; әдетте, азшылықтар көпшілік тілді меңгереді, бұл көбінесе заңмен міндеттелген немесе экономикалық қажеттілік ретінде қарастырылады; ал кейде бір елдегі екі немесе одан көп тілді қауымдастықтар бір-бірінің тілін үйренеді. Канадалық модель көптеген елдерден ерекшеленеді, себебі көпшілік тілді қауымдастықтың бай және саяси ықпалды бөлігі өз балаларына азшылық тілінде қарқынды оқыту ұсынылуын жергілікті билік органдарынан ерікті түрде талап етуді шешті. Бұл Квебектегі Тыныш революцияның (1960-шы жылдар) конституциялық және қоғамдық салдары мен федералды парламенттің 1969 жылғы «Ресми тілдер туралы» заңын, сондай-ақ Квебектегі 1974 жылғы «Ресми тіл туралы» заңды (22-заң жобасы) қабылдағанға дейін ойға келмейтін нәрсе еді. Бұл заңдар үкімет пен өнеркәсіптегі ондаған мың жұмыс орындарында, оның ішінде жоғары жалақылы кәсіби және басқарушылық қызметтерде француз тілін міндетті етті. Тілді үйрену құралы ретінде толыққанды батыру әдісі жаңалық емес. Алайда, Канадада кеңінен таралуы үшін француз тілін үйренудің маңыздылығына және толыққанды батырудың тиімді әдіс екеніне басқаларды көндіре алатын ықпалды ағылшын канадалық жақтастар қажет болды. Мысалы, Батыс Онтарио университеті 1933 жылы Труа-Пистольде жас ересектерге арналған үйге қабылдау бағдарламасын ұсынды, себебі университеттің президенті доктор Уильям Шервуд Фокс 1900 жылы Квебекке саяхаттап француз тілін үйренген және осы бағдарламаны қолдады. Канададағы француз тілінде толыққанды батыруды бастауыш мектептерде енгізудің «негізін қалаушы аналары» Ольга Меликофф, Валери Нил және Мюриел Паркс болып саналады. Бұл үш ағылшын тілді үй шаруасының әйелдері өз балаларының француз тілін сол кездегі Квебектегі ағылшын мектептерінде қол жеткізілетін деңгейден жоғары меңгеруін қалады. Мектеп басшыларын сендіре алмағандықтан, олар мұғалім жалдап, бастауыш сыныптарға толыққанды батыру қағидалары бойынша өз балабақшаларын ашты. Сент-Ламберттегі эксперименттің үміт беруші нәтижелерін Макгилл университетінің зерттеушілері Уоллес Э. Ламберт және Уайлдер Пенфилд зерттеп, мақұлдады. Осы мақұлдаудан кейін мектеп басқармасы бағдарламаны қабылдады және ол Канаданың басқа да басқармалары тарапынан тез көшірілді. Француз тілінде оқытатын мектептердің саны артқан сайын, ірі академиялық зерттеулер студенттердің француз тілін ана тілі деңгейінде емес, бірақ өте жақсы меңгергенін және ағылшын тілінде ешқандай маңызды кешігудің болмағанын көрсетті. 1977 жылы «Канадалық ата-аналар француз тілі үшін» атты жақтас топтың құрылуы бағдарламаның Канада бойынша кеңінен таралуын білдірді.
Алғашқы мектеп бағдарламаларының дизайны
Канадалық контексттегі француз тіліне терең бойлау, көпшілік тілін азшылықтарға үйретуге бағытталған басқа тілдік бағдарламалардан ерекшеленеді (сыншылар бұл әдісті сабақ беру емес, "суға батыру" деп атайды). Зерттеуші Марджори Бингхам Вешке бастапқы канадалық модельдің келесі контексттік ерекшеліктерін ұсынады: Оқушылар көпшілік тілді білетін болды және олардың үйлерінде ағылшын тілінің мәртебесіне ешқандай "қорқыныш" болған жоқ. Оқушылардың барлығы "бір кемеде" болды, барлығы француз тілін бастапқы деңгейден үйрене бастады, сондықтан мұғалімдер олардың біліміне қарай бейімделді (яғни, түсінікті енгізуді қолданды). Ата-аналар, жергілікті қоғам және жалпы қоғам екі тілді де бағалады. Екі тіл де байланысты, көптеген бір түбірлі және қарыз сөздері бар. Мектептерді қаржыландыру және шешім қабылдау жергілікті билік бақылауында болды, сондықтан ата-аналар кеңеске өз ұсыныстарын енгізуге ықпал ете алды. Француз тілінде сабақ беретін мұғалімдер көптеп табылған және басқа тілде сөйлейтін балаларды оқытуға дайын болды. Оқу материалдары оңай қолжетімді болды. Француз тіліндегі оқулықтар мен басқа да материалдар Канадада-ақ бар еді, ал басқа тілдер үшін жағдай мүлдем басқаша болар еді. Осы контексттік факторлардан өзге, бағдарламаның дизайнында да бірнеше маңызды ерекшеліктер болды: француз тілін еркін білетін және оқыту куәлігі бар мұғалімдер. Француз тілінде сабақ беру бағдарламаларындағы француз тіліндегі сыныптық коммуникация студенттер үшін мағыналы және шынайы болады. Француз тілін үйрену санасыз процеске айналады және түсінуге, сөйлеуге қарағанда көбірек назар аударылады. Француз тіліне терең бойлауға жазылған студенттердің көпшілігі француз тілінде сарапшы емес және тәжірибесі жоқ. Француз тілінде сабақ алатын студенттер ағылшын тілінде сабақ алатын студенттермен бірдей негізгі пәндерді оқиды. Француз тіліне терең бойлау концепциясы мыналарды қамтамасыз ету үшін жасалған: а) балалардың тілді табиғи және оңай үйрену қабілетін пайдалану; б) олардың әлеуметтік дағдыларын және тіл мен мәдениетке ашық көзқарасын пайдалану; в) тілдерді коммуникация үшін пайдалану арқылы тілдің құрылымдық элементтерін зерделеу және д) балалардың ана тілін дамытуына, академиялық жетістіктеріне немесе жалпы танымдық дамуына кедергі келтірмеу.
Learners were majority language speakers, and there was no sense of "threat" against the status of English in their home communities. Learners were all in the "same boat" all learning French as true beginners, so teachers adjusted to their level (i. e. used Comprehensible Input)
The program was optional, and learners were thus "volunteers" whose parents enthusiastically encouraged their learning. Both languages were valued by parents, the immediate community, and the larger society. The two languages were related, and have many cognates and loanwords. School funding and decision making was under local political control, so the parents could pressure the board to take up their ideas. Native speaker teachers of the immersion language were widely available and were willing to teach to children from the other language community. Source material was easily accessible. French medium textbooks and other materials were already available in Canada in a way that would have been very different for any other target language. Besides these contextual factors, the program's design also had a few key features: or already being fluent in French and having a teaching certification. Classroom communication of French in French immersion programs is meaningful and authentic for students. Learning French becomes subconscious and there is a strong focus on understanding before speaking. Most students that enroll in French immersion programs are not experts in French and lack experience in it. Students in French immersion programs complete the same core curriculum subjects as students in the English language program. The French immersion concept was designed to: (a) capitalize on children's ability to learn language naturally and effortlessly; (b) take advantage of their social ability and open attitudes to language and culture; (c) reflect on the building blocks of language by emphasizing the use of languages for communication and (d) not stopping the children from participating in native language development, academic achievement or general cognitive development.
Артықшылықтары
Бір зерттеу француз тіліне терең бойлау оқу үлгерімін жақсартуға мүмкіндік беретінін көрсетті. Студенттер жұмысқа орналасуға қатысты дағдыларды меңгеру және жұмыс мүмкіндіктерін арттыру мақсатында француз тілінде оқу бағдарламаларына қатысады. Француз тілінде оқитын студенттер қалыпты бағдарламадағы студенттерге қарағанда жоғары деңгейдегі ой-қиялы икемділігін көрсетеді, яғни сөздерге тәуелділіксіз ойлау қабілеті, ұғымдарды қалыптастыруға жақсы түсінік және интеллектуалды дамудың кең ауқымы байқалады. Деректер француз тілінде оқитын студенттердің тілдік артықшылығы бар екенін көрсетеді, себебі олар бір ақпаратты екі түрлі көзқараспен қарастыра алады, соның арқасында бір мәселені шешудің әртүрлі жолдарын табады. Француз тілінде оқитын студенттер түрлі мәдениеттерге құрмет пен ықылас көрсетеді. Бұдан өзге, олар жаңа тіл үйренуден ләззат алады. Француз тілінде оқитын студенттер өз мәдениеті мен елдерін жақсырақ тани алады. Мысалы, Канаданың ұлттық ерекшелігі екі ресми тіл – ағылшын және француз тілдеріне негізделген. Француз тілінде оқитын студенттер француз тілінде оқу арқылы канадалықтың болу мағынасын тереңірек түсінуге мүмкіндік алады.
Қиындықтар
Француз тілінде оқыту бағдарламасына қатысуда көптеген қиындықтар сақталып тұр. Мысалы, көптеген француз тілінде оқытылатын оқушылар француз тілінде туғандай еркін деңгейге жете алмайды. Бұл, ішінара, француз тілінде оқытылатын оқушылардың сыныптан тыс уақытта француз тілінде қарым-қатынас жасауға құлшынбауынан болуы мүмкін. Бұл құлшынбаушылықтың себебі оқушылардың тілді тәжірибелеуге дайын немесе жабдықталған сезімдемеуі болуы мүмкін. Арнайы білім беру ресурстарына қол жеткізу көбінесе француз тілінде оқытылатын оқушылар үшін шектеулі, сондықтан ата-аналарға балаларына қажетті қолдау алу үшін оларды қалыпты ағылшын тіліндегі бағдарламаға ауыстыру ұсынылады. Француз тілінде оқыту бағдарламасы болмаған жағдайда ерекше қабілетті оқушылар жақсырақ болады және бағдарламада ресурстар жеткіліксіз деген пікірді айту – біржақтылық пен қате ақпарат. Француз тілінде оқыту мұғалімдері өз бағдарламаларына арнайы білім беруді интеграциялау бойынша кәсіби даму оқулары мен курстарынан өтуі мүмкін, сонымен қатар ата-аналардың қатысуын қамтамасыз ете отырып, француз тілінде арнайы білім беруге жолдама беру процестерін құруы керек. Балалардың арнайы білім алу құқығы ескерілмесе, оқушылардың болашағы үшін салдары ауыр болуы мүмкін. Бастауыш мектепте француз тілінде оқыған оқушылар жоғары сыныпқа өткенде, онда барлық оқу бағдарламасы ағылшын тілінде жүргізіледі, көбінесе қиындықтарға тап болады. Бұл олардың "тілдік және пән бойынша білімдерінің кемістігіне" әкеп соқтырады, деп хабарлайды Toronto Star газеті. Француз тілінде оқытылатын жоғары сынып оқушылары математика мен ғылым салаларындағы ауыр материалды екінші тілде оқып, шаршап қалуы мүмкін. Мұндай мектептердегі мұғалімдер де осы жағдайда тек француз тілін ғана қолдануға шектеліп, сөздік қорын және күрделі ұғымдарды түсіндіру үшін ағылшын тілін қолданғанда өкініш сезінуі мүмкін. Кейбір сарапшылар мектеп басқармалары мен министрліктерде математика мен ғылымның күрделі тұжырымдамаларын оқыту кезінде ағылшын тілін француз тілінде қолдануға рұқсат ету туралы пікір алмасуды ұсынады. Канададағы мектеп басқармалары үшін француз тілін толық меңгерген, сонымен қатар бастауыш мектептерде оқыту үшін тәжірибесі мен жоғары оқыту дағдылары бар мұғалімдерді жұмысқа алу өте қиын. 1982 жылдан бастап Виннипегтегі мектеп басқармалары француз тіліне жоғары сұранысқа байланысты француз тілінде оқытуға қабылдау санын шектеуге мәжбүр болды. 2017 жылы Торонто аймағындағы мектеп директорларының 80% француз тілді мұғалімдерді ағылшын тілді әріптестерімен салыстырғанда жұмысқа алудың өте қиын екенін мәлімдеді. Кейбір сарапшылар кадр тапшылығын азайту үшін француз тілінде оқытушыларды тарту стратегияларын іздестіру үшін зерттеулер жүргізуді ұсынады. Сондай-ақ, білім беру бакалавры мамандығына түсуші студенттерге француз тілінде оқыту біліктілігін алу үшін стипендиялар мен гранттар беру ұсынылады. Онтарио провинциясы барлық сабақтар француз тілінде оқытылатын бірінші университетті ашуды жоспарлап отыр, бұл болашақта кадр мәселесін жеңілдетуі мүмкін. 2017 жылдың соңында жоспарлау кеңесінің соңғы ұсыныстары үкіметке ұсынылды. Университет 2021 жылы студенттерді қабылдауға кірісті. Торонто университетінің білім беру саясаты бойынша докторантура талапкерінің баяндамасында көптеген мектептерде француз тілінде оқытудың екі бағытты академиялық ағымды құруы туралы да айтылған. Ол "ақылды, ынталы балалар француз тіліне бағытталады, ал қалғандары ағылшын тілінде қалып қояды" деген жүйені "де-факто төменгі деңгейлі ағым" деп қарастыруға болатынын айтты. Автор Ванкувердегі мектепте жүргізілген зерттеуді талқылады, ол Британдық білім беру социологиясы журналында жарияланды, онда "француз тілінде оқыту бағдарламалары 'кремді сүзіп алу' құбылысы ретінде жұмыс істейді [ол] ақ, орта таптағы ата-аналарға әлеуметтік мәртебе мен беделдің жоғары белгілеріне қол жеткізуге мүмкіндік береді" деген қорытындыға келді. Канаданың білім беру кеңесінің бір баяндамасында көптеген оқушылардың француз тілін үйренбей жатқаны айтылған: "Канадалық мектеп оқушыларының көпшілігіне мектепте ағылшын немесе француз тілдері екінші тіл ретінде оқытылса да, бұл сабақтар көбінесе екі тілділікті тиімді пайдаланбайды. Мысалы, Нью-Брансуиктің француз тілі екінші тіл комиссиясы жақында 1994 жылы "негізгі француз" сабағына жазылған студенттердің 1% -дан аз бөлігі 2007 жылға қарай провинциялық ең төменгі мақсатқа жеткенін хабарлады. Ал 1995 жылы ерте француз тілінде оқытуға жазылған студенттердің 10% -нан азы 2007 жылға қарай провинциялық мақсатқа жетті."
Француз тілінде сабақ беру бағдарламаларын қолдану
Француз тіліне толыққанды үңілу бағдарламалары 1960 жылдары Канада мектептеріне екі тілділіктің бүкіл елде дамуына ықпал ету мақсатымен енгізілді. Қазіргі таңдағы үңілу бағдарламалары көптеген оқушыларға балама білім беру мүмкіндігін ұсынады. Осы бағдарламалар іске асырылғаннан бері, француз тіліне толыққанды үңілу бағдарламалары Канада бойынша үнемі танымал болып келеді және мектептер француз тілінде оқитын оқушылардың санының жылдар бойына айтарлықтай өскенін байқады.
К12 білім беру
Француз тіліне толыққанды енгізу бағдарламалары көптеген ағылшын тілді мемлекеттік мектеп округтерінде ұсынылады. Француз тіліне толыққанды енгізу кейбір жеке мектептер мен балабақшаларда да қолданылады.
Дау
Көбінесе, француз тілін тереңдетіп оқыту бағдарламасы міндетті емес, ата-аналардың таңдауы болғандықтан, мектеп басқармалары балаларын өз ауданындағы емес, басқа мектепке жеткізу үшін автобус ақысын жеке төлеуді талап етеді. Бұл – Канаданың барлық азаматтарға тең білім беру мәдениетіне қайшы келетін қаржылық кедергі. Француз тілін тереңдетіп оқыту бағдарламасы ағылшын тілді балаларға француз тілін екінші тіл ретінде үйренуге бағытталғандықтан, Квебек провинциясының шеңберінен тыс жерде тұратын франкофон балалардың қажеттіліктерін толыққанды қанағаттандыра алмады. Француз тілін тереңдетіп оқыту бағдарламаларының жоғары әлеуметтік-экономикалық топтарға мемлекеттік қаржыландырылатын элиталық білім беруге қол жеткізуге мүмкіндік бергені сынға алынды. Төмен әлеуметтік-экономикалық жағдайы бар топтар мен оқу және мінез-құлық проблемалары бар балалардың француз тілін тереңдетіп оқытуға қатысу деңгейі төмен болғандықтан, амбициялы отбасылар француз тілін тереңдетіп оқытуды студенттерге екі тілді білім беруден гөрі тиімді бағыт беру мүмкіндігі үшін бағалайтын жағдай қалыптасты. Канадаға көшіп келген иммигранттар үшін француз тілін тереңдетіп оқытуға түсу қиынға соқты, себебі мектеп әкімшіліктері мен басқарма қызметкерлері студенттер үшін ағылшын тілін екінші тіл ретінде үйренудің өзі жеткілікті қиындық тудырады деп санайды. Ағылшын тілін үйренушілер үшін француз тілін тереңдетіп оқыту бағдарламаларына қолжетімділік, ерекше білім беруді қажет ететін студенттерге қарағанда шектеулі. Соның салдарынан, БАҚ ағылшын және француз тілдерін меңгерген канадалықтардың азаюына Канада иммигранттарын кінәлайды, ал иммигранттар қауымы Канаданың екі ресми тілінде еркін сөйлеуге мүмкіндік іздеуді жалғастыруда. Канаданың білім беру жүйесі иммигранттарға ағылшын және француз тілдерін жетік меңгеруге көбірек мүмкіндік беруі керек, осылайша екі ресми тілді білетін канадалықтардың санын арттыруға болады.
Жаңа Брансуиктегі жоюға тырысу
Сыншылар француз тілінде оқыту бағдарламаларының сәттілігі, тек "қанағаттанарлық француз тілі" (толық емес, дәстүрлі тіл курстары) алған ағылшын тілді студенттерге қарағанда, осы бағдарламаны алған студенттерге әділетсіз артықшылық береді деп таласқан. Бұл бірнеше реформа талпынысына әкелді. 2008 жылы үкімет толық суға батыру бағдарламасын бастаудың ең ерте мерзімін 6-сыныпқа дейін көтеретінін жариялады, бірақ наразылықтар мен сот шағымдарына байланысты бұл мерзім 3-сыныпқа ауыстырылды. 2017 жылы 1-сыныптан бастап суға батыру бағдарламасы қайтадан енгізілді. Нью-Брансуик – тілдердің толыққанды теңдігіне негізделген, конституциялық тұрғыдан бекітілген ресми екі тілділікке ие жалғыз провинция. Нью-Брансуик үкіметі он жыл сайын провинциядағы екі тілділіктің жағдайы туралы есеп жасайды. Облыстық сот судьясы Иветт Финн мен бұрынғы білім беру министрінің орынбасары Джон МакЛафлиннің 2022 жылғы есебінде француз тілінде оқытылатын студенттердің 90% француз тілін қолдана білетіні, ал қалыпты ағылшын тілінде оқытылатын студенттердің 10% -дан азы ғана білетіні анықталды. Бұл мәселені премьер-министр Блейн Хиггс үлкен проблема деп санады, өйткені ол Нью-Брансуик тұрғындарының барлығы үшін жеке екі тілділік білім беру жүйесінің мақсаты болуы керек деп мәлімдеді. Есепте осы тақырып бойынша ұсыныстар былайша қорытындыланды: <blockquote>Біздің кеңесулеріміз бен зерттеулеріміз бізді бір маңызды тұжырымға жеткізді: Нью-Брансуикке ағылшын тілді сектордағы барлық студенттер үшін күшті, шынайы және тартымды француз тілінің екінші тілі бойынша оқу бағдарламасы қажет.</blockquote> Мұғалімдердің кәсібуақтары мұндай радикалды өзгерістерге уақыт тым қысқа деп наразылық білдірді. Ата-аналардың қарсылығына байланысты Хиггс үкіметі 2023 жылдың 17 ақпанында жоспардан бас тартқанын мәлімдеді.
Канададан тыс жерлерде
Agence pour l'enseignement français à l'étranger (AEFE) әлем бойынша 470 мектепті басқарады немесе қаржылай қолдайды, олардың көпшілігінде француз тілі негізгі оқу тілі ретінде қолданылады.
Австралия
Француз тілі Австралия мектептерінде, мысалы, Бенуа мемлекеттік жоғары мектебі мен Саутпорт мектебінде қолданылады; математика, әлеуметтік және гуманитарлық ғылымдар, табиғаттану және француз тілі толығымен француз тілінде оқытылады. Методист әйелдер колледжінде және Мансфилд мемлекеттік жоғары мектебінде үш жыл бойы түрлі пәндерді француз тілінде оқытатын француз тіліне бағдарламасы ұсынылады. Канберрадағы Телопея парк мектебі француз-ағылшын екі тілде оқытатын мектеп. Бұл бағдарлама сондай-ақ Квинсленд штатының Тувумба қаласындағы Гленни мектебінде де ұсынылады. Сиднейдегі Марубрадағы Кондорсе лицейі көбінесе француз тілінде оқытады және француз үкіметі жүйесіне сәйкес келеді, бұл студенттерге Францияға және Франциядан мектепке оңай көшуге мүмкіндік береді.
Ұлыбритания
Шотландияның Абердин қаласындағы Уокер Роуд бастауыш мектебі 2000 жылы ерте жартылай шомылу бағдарламасын бастады. Сонымен қатар, Лестердегі Эвингтондағы Judgemeadow Community College соңғы төрт жылдан бері әр жылы бір сыныпта француз тілінде толыққанды оқыту курсын қолданып келеді. Оқушылар тізімге француз тілінде жауап береді, ал француз тілі, ақпараттық технология және жеке және әлеуметтік даму сабақтарының барлығы француз тілінде өтеді. Lycée Français Charles de Gaulle (бұрынғы атауы Lycée Français de Londres) – Англияға көшірілген француз мектебі, сондықтан оқытудың басым бөлігі француз тілінде жүзеге асырылады және француз оқу бағдарламасына сәйкес келеді. Шындығында, кватриемеге (13-14 жас) дейін барлық оқушылар толығымен француз тілінде оқытылады.