Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гүлді өсімдіктің түрі
Species of flowering plant
Alpinia nutans, қабықша гүлі немесе кәріз, имбирь тұқымдасына (Zingiberaceae) жататын Оңтүстік-Шығыс Азия өсімдігі. Бұл өсімдік гипертонияны бақылауға, диуретик, саңырауқұлаққа қарсы және жараны емдеуге қолданылатын дәрілік өсімдік. Жапонияда тағамды сақтау үшін қолданылады.
Alpinia nutans, the shellflower, or dwarf cardamom, is a Southeast Asian plant of the ginger family (Zingiberaceae), and is a medicinal plant used to control hypertension, as diuretic, antifungal, and antiulcer. In Japan it is used as food preservative.
Сипаттамалары
Гүлдері фарфор сияқты, қабықша тәрізді және 30 см сабақта көп гүлдейді. Гүлдің жалғыз құнарлы тоқпағының ірі тозаңдығы бар. Дөңгелек ақ айқын (стигма) тоқпанның ұшынан шығып тұрады. Alpinia nutans өсімдігінің жапырақтары қатты қырауда болмайтын аймақтарда жыл бойы жасыл болады. Оған тигенде немесе уқалағанда ерекше кардамон хош иісі сезіледі, бірақ осы атаумен белгілі дәмдеуішті осы өсімдік өндірмейді.
Its flowers have a porcelain look, are shell like and bloom prolifically on a 30 cm stalk. The flower's single fertile stamen has a massive anther. The globose white stigma of the pistil extends beyond the tip of the anther. The foliage of Alpinia nutans is evergreen in areas that do not have a hard freeze. It has a very distinctive cardamom fragrance when brushed or rubbed, but this is not the plant that produces the spice by that name.
Химия
Alpinia speciosa өсімдігінің тамырсарынан алынған майда көміртек атомдарының тақ санына ие кейбір май қышқылдары бар, олар табиғатта жұп санындағы көміртек атомдарына ие май қышқылдарынан сирек кездеседі. Бастысы – пентадекано қышқылы (C 15, 21,9%), ал қалғандары трикозил қышқылы (C 23, 5,7%), тридецил қышқылы (C 13, 1,9%), ундецил қышқылы (C 11, 3,1%) және пеларгон қышқылы (C 9, 0,1%). Көміртек атомдарының жұп санын қамтитын май қышқылдарының арасында негізгі құрамы линолен қышқылы (C 18:3, 27,4%) және арахид қышқылы (C 20, 22,4%) болып табылады. Барлық қаныққан май қышқылдары 65,7%-ды, ал қанықпаған май қышқылдары 34,3%-ды құрайды. Спектроскопиялық талдау феруль қышқылының глюкозид эфирлерінің екі жаңа қосылысын көрсетті. Сонымен қатар, оның құрамында дигидро 5,6-дегидрокаваин де бар.
The rhizome oil of Alpinia speciosa contains some fatty acids with an odd number of carbon atoms, which are less common in nature than fatty acids with even numbers of carbon atoms. The major one is pentadecanoic acid (C 15, 21.9%) and others are tricosylic acid (C 23, 5.7%), tridecylic acid (C 13, 1.9%), undecylic acid (C 11, 3.1%) and pelargonic acid (C 9, 0.1%). Among the fatty acids containing even number of carbon atoms, the main constituents are linolenic acid (C 18:3, 27.4%) and arachidic acid (C 20, 22.4%). The total saturated fatty acids constitute 65.7% and unsaturated 34.3%. Spectroscopic analysis revealed two new compounds of glucoside esters of ferulic acid. It also contains dihydro 5,6 dehydrokawain.
Дәрілік мақсаттарда
Алпиния нутанс дәстүрлі медицинада диуретик, қан қысымын төмендетуші, саңырауқұлаққа қарсы және ойық жараны емдеу үшін қолданылады. Өсімдік экстрактының тышқандар мен иттерде дозаға байланысты қан қысымын төмендетуін тәжірибе көрсетті. Дегенмен, ол диурезге әсер етпейтіні анықталды. Тамырсабадан бөліп алынған феруль қышқылының екі жаңа глюкозид эфирінің антиоксиданттық белсенділігі Trolox-тан жоғары. Оның химиялық құрамы – дигидро 5,6 дегидрокавейн липидтік пероксидті тежейді және бета-каротинге ұқсас әсерге ие.
Alpinia nutans is used in traditional medicine as diuretic, antihypertensive, antifungal, and antiulcer. The plant extract was experimentally shown to induce dose dependent decrease in blood pressure in rats and dogs. However, it was found to have no effect on diuresis. Two new glucoside esters of ferulic acid isolated from the rhizome have higher antioxidant activity than Trolox. Its chemical compound dihydro 5,6 dehydrokawain has an inhibitory effect on lipid peroxide, and has an activity similar to that of beta carotene.