Кіріспе

Мысыр патшайымы Арсиноэ I (Ἀρσινόη, б.з.д. 305 – б.з.д. 248 жылдарынан кейін) Птолемей II Филадельфқа үйлену арқылы Мысыр патшайымы болған.

Өмір

Арсиноя I – Македония патшасы Лисимах пен Никеяның екінші қызы және кіші баласы болды. Оның ағалары Агатокл мен Эвридика еді. Ол Македония патшасы Филипп II-нің замандасы болған бір ақсүйек адамның қызы еді. Оның анасының әкесі Антипатр болды. Арсиноя I әжесінің атымен аталыпты, бірақ бұл Лисимахтың немесе Никеяның анасы болған әйелдің кім екені белгісіз, себебі екі әйелдің де есімі көне дереккөздерде көрсетілмеген. 281 жылы Арсиноя I Птолемей патшалығының фараоны Птолемей II Филадельфке үйленді. Бұл неке Птолемейдің әкесімен Селевк I Никаторға қарсы одақтастығының бір бөлігі болды. Осы неке арқылы ол Птолемей патшалығының патшайымы атанды. Олардың үш баласы болды: Птолемей III Эуэргет, Египеттің Лисимахы және Береника. 279–274/3 жылдар аралығында Птолемейдің қарындасы Арсиноя II Филадельфос Египетке келді. Арсиноя II Лисимахқа үйленгендіктен, Арсиноя I үшін өгей анасы да, қарындасы да болды. Лисимахтың қайтысынан кейін Арсиноя II өзінің жартылай бауыры Птолемей Керауносқа үйленді, бірақ даудан кейін Египетке қашып келді. Арсиноя II келгеннен кейін көп ұзамай, Арсиноя I-ге Птолемей II-ні өлтіруге сүкү жасады деген айып тағылды, мүмкін Коптосқа да қатысты. Содан кейін Птолемей II өз қарындасы Арсиноя II-ге үйленді, ал ол қайтыс болғаннан кейін Арсиноя I-ден болған балалары ресми түрде Арсиноя II-нің балалары деп есептелді.

Кейінгі өмірі

Арсиноя I жиырма жыл бойы жер аударылып өмір сүрді. Жер аударылған кезінде, ол фараонның бұрынғы әйелі болғандықтан, зор дәулет пен үлкен құрметке ие болды. Оның Птолемей II-ден туған тұңғыш ұлы, әкесі қайтыс болғаннан кейін таққа отырды. Стелледе Арсиноя I «патшаның әйелі» деп аталған, бірақ египеттік патшайымдар үшін қалыпты болғандай, оның есімі патшалық картушкаға жазылмаған. Кипрдің Лапитос қаласында табылған Ларнакас тис Лапитуь тұғырының және финикиялық жазудың, Птолемей II билігінің 11-12 жылдарында жазылған мәтіні, Ятонбаалдың «заңды мұрагер және оның әйелі» үшін шалған құрбандығына сілтеме жасайды, демек Арсиноя I туралы айтады. Арсиноя I сатқындықпен айыпталып, жамандалғандықтан, оның атынан құрбандық шалған адамның бұл жаңалық оған әлі жетпегенін көрсетеді.