АҚШ-тағы нәсіл және қылмыс арасындағы байланыс

АҚШ-тағы нәсіл мен қылмыс арасындағы байланыс: себептері, әлеуметтік-экономикалық факторлар, дискриминация, криминологиялық теориялар талданды.

25 мин оқу

100%

Дереккөз: Race and crime in the United States — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

АҚШ-тағы нәсіл мен қылмыс арасындағы қарым-қатынас

Америка Құрама Штаттарында нәсіл мен қылмыс арасындағы қарым-қатынас бір ғасырдан астам уақыттан бері қоғамдық пікірталас пен ғылыми зерттеулердің тақырыбы болып келеді. Қылмыс көрсеткіштері нәсілдік топтар арасында айқын айырмашылықтарды көрсетеді; алайда, академиялық зерттеулер кейбір нәсілдік азшылықтардың қылмыстық әділет жүйесіндегі артық өкілдігін кедейлік, нашар аудандарда өмір сүру, мемлекеттік және бастауыш білімге қол жеткізудің нашарлығы, сондай-ақ зиянды химиялық заттарға (мысалы, қорғасын) және ластануға ұшырау сияқты әлеуметтік-экономикалық факторлармен байланыстырады. Нәсілдік тұрғын үйлерді бөлу де қылмыс көрсеткіштеріндегі нәсілдік теңсіздіктермен байланысты, себебі афроамерикандықтар тарихи және қазіргі уақытта үкіметтік (мысалы, «қызыл сызық» саясаты) және жеке тұлғалардың іс-қимылдары арқылы дамыған, қауіпсіз аймақтарға көшуден шектеліп отыр. Криминология саласында қылмыс көрсеткіштеріндегі нәсілдік айырмашылықтарды түсіндіру үшін түрлі теориялар ұсынылған, олардың ішінде қақтығыс теориясы, ширығу теориясы, жалпы ширығу теориясы, әлеуметтік дезорганизация теориясы, макроқұрылымдық мүмкіндік теориясы, әлеуметтік бақылау теориясы және субмәдениет теориясы бар. Зерттеулер сонымен қатар полиция және сот жүйесінде нәсілдік және этникалық дискриминацияның кең таралғанын көрсетеді. Көптеген ғылыми еңбектер полиция тінтіп тексерулерін (ақ нәсілділер тоқтатылғанда, олардан заңсыз заттардың жиі табылуын көрсетеді), босату туралы шешімдерді (ақ нәсілділер қара нәсілділермен бірдей босату шешімімен сотқа дейінгі бұзушылықтарды жиі жасағанын көрсетеді) және сот үкімдерін (істің негізгі фактілері мен жағдайлары ұқсас болғанда, қара нәсілділер сот алдында ақ нәсілділерге қарағанда қатаң жазаланады) салыстырып, нәсілдік дискриминацияның себептік байланысын көрсетеді. Зерттеулер Лос-Анджелес, Нью-Йорк, Чикаго және Филадельфия сияқты түрлі американдық қалалардағы полиция бөлімдерінде нәсілдік дискриминацияның үлгілерін, сондай-ақ полицияның қатыгездігі мен афроамерикандықтардың конституциялық құқықтарын елемеу фактілерін құжаттады.

Терминология

"Қаралардың бір-біріне жасаған зорлық-зомбылығы" термині осылай берілгені үшін бұрмалаушылық және нәсілдік кернеу тудыратындықтан сынға алынды. Джордж Флойдтың қазасынан кейін бір бағана авторы Black Lives Matter қозғалысының қарсыластарын полицияның қатыгездігі туралы әңгімеден жалтарып, "қаралар қараларды өлтіреді" деген сөздерді пайдалануда деп айыптады. Зерттеушілер осы қылмыстың статистикасының артында әлеуметтік-экономикалық факторлар тұрғанын және қылмыс көбінесе табысы төмен аудандарда жоғары болатынын атап көрсетті. "Қаралардың бір-біріне жасаған зорлық-зомбылығы" туралы БАҚ жарияланымдары зорлық-зомбылық жасауға бейім қара нәсілділер туралы нәсілдік стереотиптерді таратуда деп сынға алынды. Зерттеушілер БАҚ тілінде қара нәсілділердің арасындағы зорлық-зомбылық пен қара нәсілділердің отбасылық құрылымдары мен қоғамдарындағы болжамды "адамгершілік құлдырауы" арасындағы байланыс көрсетілгенін айтады. Эдвард А. Флинн афроамерикандықтардың өлтіруге ұшырауының үлесі жоғары екенін, Милуокидегі өлтіру құрбандарының 80% осы топтан екенін атап өтті. Зерттеушілер бұл аргументтерді мойындаса да, "қаралардың бір-біріне жасаған қылмысы" терминінің "дұрыс емес және белеңді" екенін және "көбінесе афроамерикандықтарды ренжітетінін" айтады.

Испандықтардың жіктелуі

UCR латындықтардың көпшілігін "ақ" санатына жатқызады. NCVS кейбір латындық қылмыскерлерді "ақ" деп, ал кейбіреулерін "басқа нәсіл" деп жіктейді. NCVS үшін құрбандар санаты әлдеқайда нақтырақ. Ұлттық кеңес есебіне сәйкес, зерттеуге кедергі келтіретін факторлар түрмедегі латиноамерикандықтарды санауды қиындатады, соның салдарынан "қылмыстық сот жүйесіндегі латиноамерикандықтар жеткіліксіз есептеледі. Латиноамерикандықтардың жүйедегі артық өкілдігінің нақты көлемі зерттеушілер құжаттағаннан әлдеқайда көп болуы мүмкін. Латиноамерикандықтар туралы эмпирикалық деректердің жетіспеуі түрмелердің этностық ерекшеліктерді тіркемеуіне немесе латиноамерикандықтарды тарихи түрде "ақ" деп жіктеу тәжірибесіне байланысты. ФБР 2013 жылғы Бірыңғай қылмыс есебіне дейін "латино" немесе "испандық" санатын қоспады, ал латиноамерикандықтардың 93% құқық қорғау органдары қызметкерлері (тегіне қарамастан) "ақ" деп жіктеледі, бұл ақтарға тағылған қылмыстардың көлемін көбейтеді.

Қылмыстық статистика

Ғалымдар кейбір нәсілдік және этникалық азшылықтар, әсіресе афроамерикандықтар, АҚШ-тағы қылмыс деңгейінің статистикасын жинақтау үшін қолданылатын тұтқындау және қылмыс құрбаны болғандар туралы есептерде диспропорционалды түрде көрінетінін анықтады. 2008 жылғы мәліметтер көрсетіп тұрғандай, афроамерикандықтар дерлік барлық қылмыстар бойынша жасалған тұтқындаулар саны бойынша артық өкілдік етеді, бірақ "мастық күйде көлік жүргізу", "алкоголь заңнамасы" және жеккөрушілік қылмыстары бұл ережеден тыс. Жалпы алғанда, афроамерикандықтар басқа барлық американдықтарға қарағанда 2,6 есе көп қамауға алынады, ал кісі өлтіру бойынша бұл көрсеткіш 6,3 есе, тонау бойынша 8,1 есе жоғары.

Адам өлтіру

ФБР-нің 2019 жылғы Бірыңғай қылмыс есебіне сәйкес, 2019 жылы барлық адам өлтірушілердің 55,9% афроамерикалықтар, 41,1% ақтар, ал нәсілі белгілі жағдайларда 3% «басқа» нәсілдік топқа жатқандарды құрады. Нәсілі белгісіз адам өлтірушілерді ескергенде, 2019 жылы афроамерикалықтар барлық адам өлтірушілердің 39,6% құрады, ақтар 29,1%, «басқа» 2,1% және «белгісіз» 29,3% болды.

2019 жылы нәсілі белгілі адам өлтіру құрбандарының арасында 54,7% қара немесе афроамерикалықтар, 42,3% ақтар, ал 3,1% басқа нәсілдік топқа жатқандарды құрады. Нәсілі белгісіз құрбандарды ескергенде, 2019 жылы 53,7% қара немесе афроамерикалықтар, 41,6% ақтар, 3% басқа нәсілдік топқа жатқандар, ал 1,7% нәсілі белгісіз болды. Афроамерикалықтардың қылмыстық көрсеткіші ақтарға қарағанда шамамен сегіз есе жоғары, ал құрбандық көрсеткіштері шамалас. Адам өлтірудің шамамен жартысы бір қылмыскер/бір құрбан ретінде тіркелген, және олардың көпшілігі бір нәсілдік топтың ішінде болған; қылмыскер мен құрбанның нәсілі белгілі жағдайларда, ақ құрбандардың 81% ақтармен, ал қара немесе афроамерикалық құрбандардың 91% қаралармен өлтірілген.

Шабуыл жасау

Ауруларды бақылау және алдын алу орталықтары (CDC) өлімге әкелмейтін жарақаттар бойынша жедел жәрдем бөлімшесіне түскен деректерді және құрбандардың нәсілдік белгілерін сақтайды. Латын американдық емес ақ нәсілді құрбандар шабуылдан туындаған жарақаттардың шамамен жартысын құрайды, олардың көпшілігі қару қолданбаған, ал қара және латын американдық құрбандар атыс қаруынан туындаған жарақаттардың басым бөлігін құрайды. 2007–2016 жылдар аралығындағы 10 жыл ішінде АҚШ-та өлімге әкелмейтін шабуылдарға байланысты жедел жәрдем бөлімшесіне 17,3 миллион рет жүгіну болған немесе ауруханаға жатқызылған. Нәсілі тіркелген өлімге әкелмейтін шабуылдардың құрбандарының арасында 6,5 миллионы ақ нәсілді, 4,3 миллионы қара, 2,3 миллионы латын американдық және 0,4 миллионы басқа (латын американдық емес) болды, ал 3,8 миллион құрбанның нәсілі тіркелмеген. 2007–2016 жылдар аралығындағы 10 жыл ішінде АҚШ-та атыс қаруынан туындаған өлімге әкелмейтін шабуылдарға байланысты жедел жәрдем бөлімшесіне 603 000 рет жүгіну болған. Нәсілі тіркелген атыс қаруынан туындаған өлімге әкелмейтін шабуылдардың құрбандарының арасында 77 000 ақ нәсілді, 261 000 қара, 94 000 латын американдық, 8 500 басқа (латын американдық емес) және 162 000 құрбанның нәсілі тіркелмеген. 2007 мен 2016 жылдар арасындағы ауыр жарақаттардың шамамен 3,5% ғана атыс қаруынан болса, олардың жалпы кісі өлтірулердің шамамен 70% құрады. Афроамерикандықтар кісі өлтірулер мен атыс қаруынан жасалған шабуылдарда пропорционалды түрде көп кездессе де, қару немесе ауыр жарақаттарсыз жасалған ең көп таралған шабуылдар үшін тұтқындалғандар арасындағы айырмашылық аз; қара нәсілділер ақ нәсілділерге қарағанда 2,7 есе көп ауыр емес шабуыл жасағаны үшін тұтқындалады. Латын американдықтар мен латын американдық емес ақ нәсілділер ауыр емес шабуыл жасағаны үшін АҚШ халқының үлесіне сәйкес келетін пропорцияда тұтқындалады. 2017 жылы АҚШ-та кісі өлтіру қылмысы үшін 9 468 адам тұтқындалды, олардың 53,5% қара нәсілді, 20,8% латын американдық болды. Ауыр емес шабуыл жасағаны үшін 822 671 адам тұтқындалды, олардың 31,4% қара нәсілді, 18,4% латын американдық болды. ФБР-дің бірыңғай қылмыс туралы есептеріне сәйкес, 2008 жылы жастардың 16% құрайтын қара нәсілді жастар жасөспірімдер арасындағы зорлық-зомбылық қылмыстарының 52% құрады, оның ішінде кісі өлтіру үшін 58,5% және тонау үшін 67% тұтқындалды. Қара нәсілді жастар ішімдікпен көлік құралын басқару, алкоголь заңнамасы және маскүнемдік қылмыстарынан басқа барлық қылмыстарда артық өкілдік етті. Тұтқындалғандар арасындағы нәсілдік айырмашылық ересектер тобында үнемі аз болды.

The Centers for Disease Control and Prevention (CDC) keeps data on non fatal injury emergency department visits and the race of victims. While non Hispanic white victims account for approximately half of total non fatal assault injuries, most of which did not involve any weapon, black and Hispanic victims account for the vast majority of non fatal firearm injuries. There was a total of 17.3 million emergency department visits or hospitalizations for non fatal assaults in the United States in the 10 year period between 2007–2016. For non fatal assaults with recorded race, 6.5 million victims were white non Hispanic, 4.3 million black, 2.3 million Hispanic and 0.4 million other (non Hispanic) and for 3.8 million, the race was not recorded. There were a total of 603,000 emergency department visits in the US for non fatal firearm assaults in the 10 year period between 2007–2016. For non fatal firearm assaults with recorded race, 77,000 victims were white non Hispanic, 261,000 were black and 94,000 were Hispanic, 8,500 were other non Hispanic and for 162,000 the race was not recorded. Despite gun injuries only accounting for about 3.5% of serious assault injuries between 2007 and 2016, they accounted for nearly 70% of overall homicides. While African Americans are highly overrepresented in murders and gun assaults, the disparity in arrests is smaller for the most common form of assault not involving any weapon or serious injury; blacks are arrested for non aggravated assault at 2.7 times the white rate. Hispanics and non Hispanic whites are arrested for non aggravated assault in a similar ratio to their share of the US population. Of the 9,468 murder arrests in the US in 2017, 53.5% were black and 20.8% Hispanic. Of the 822,671 arrests for non aggravated assault, 31.4% were black and 18.4% Hispanic. According to the FBI Uniform Crime Reports, in 2008, black youths, who make up 16% of the youth population, accounted for 52% of juvenile violent crime arrests, including 58.5% of youth arrests for homicide and 67% for robbery. Black youths were overrepresented in all offense categories except DUI, liquor laws, and drunkenness. Racial disparities in arrest have consistently been far less among older population groups.

Ұрлық

2002 жылы Ұлттық қылмыс құрбандары туралы сауалнама бойынша, құрбаны ақ нәсілді, қылмыскері қара нәсілді болған тонау оқиғалары, керісінше жағдайға қарағанда 12 есе көп тіркелген.

Жәбірленушілерді зерттеу

1978 жылы Майкл Хинделанг Ұлттық қылмыс құрбандары туралы сауалнама (сол кезде Ұлттық қылмыс сауалнамасы немесе NCS деп аталған) деректерін 1974 жылғы Бірыңғай қылмыс туралы есептер деректерімен салыстырды. Ол NCS деректері зорлау, тонау және шабуыл жасағандардың арасындағы қара нәсілділердің үлесі бойынша UCR деректерімен көбінесе сәйкес келетінін анықтады. Мысалы, Хинделангтың талдауында NCS және UCR 1974 жылы АҚШ-та тонау қылмыскерлерінің 62% қара нәсілді екенін көрсеткен. 2004 жылғы Ұлттық қылмыс құрбандары туралы сауалнама есебі 10 жыл ішіндегі автокөлік ұрлауды талдағанда, автокөлік ұрлау құрбандарының 56% қылмыскерлерді қара, 21% ақ, ал 16% жергілікті американдықтар немесе азиялықтар деп атаған.

Топ мүшелігі

Ұлттық бандиттік орталық – Жасөспірімдердің сот төрелігі және қылмыстың алдын алу басқармасы, Әділет бағдарламалары кеңсесі және Әділет көмегі бюросының жобасы. 1996–2012 жылдар аралығында АҚШ-тағы бандиттік мәселелердің ауқымын бағалау үшін құқық қорғау органдарына жыл сайынғы сауалнамалар жүргізілді. 2011 жылғы соңғы қолжетімді деректерге сәйкес, бандиттердің 46,2%-ы испано-латиноамерикандықтар, 35,3%-ы қара нәсілділер, 11,5%-ы ақ нәсілділер, ал 7%-ы басқа нәсілдер мен этникалық топтардан құралған. Ірі қалалар, қала маңындағы округтер және шағын қалалар бандиттік топтардың құрамындағы басым нәсілдік/этникалық топ ретінде испано-латиноамерикандықтарды көрсетуге бейім. Ауылдық округтерде бандиттік топтардың құрамындағы басым нәсілдік/этникалық топ ретінде афроамерикандықтарды көрсету жиірек кездеседі.

Испандықтар

2009 жылы Pew Hispanic Center орталығының баяндамасына сәйкес, 2007 жылы латиноамерикандықтар "федералды соттарда сотталған барлық қылмыскерлердің 40% құрады – бұл АҚШ ересек халқының жалпы санының (13%) үш еседен астам. Бұл көрсеткіш 1991 жылы 24% болған. 1991 мен 2007 жылдар аралығында құжатсыз көші-қонға жауап ретінде федералды иммиграциялық заңдарды күшіне енгізу маңызды міндетке айналды. 2007 жылға қарай, федералды соттарда сотталған латиноамерикандық қылмыскерлердің 48% иммиграциялық қылмыстарға, 37% есірткі қылмыстарына, ал 15% басқа да қылмыстарға қатысты. Иммиграциялық құқық бұзушылықтардың күрт өсуінің себебі – олардың федералдық юрисдикцияға ғана жататындығында."

Растық себептерге негізделген жеккөрушілік қылмыстары

Федералды үкімет жыл сайын жеккөрушілік қылмыстар статистикасының тізімін жариялайды, бұл ФБР Бірыңғай қылмыс туралы есебінің бір бөлігі. 2019 жылғы Бірыңғай қылмыс туралы есепке сәйкес, нәсілі анықталған жеккөрушілік қылмыстар жасағандардың 61,5% ақ нәсілді, 28% қара нәсілді, 7,8% әртүрлі нәсілдерден құралған топтар, 1,2% американдық үндістер немесе Аляска тумалары, 1,1% азиялықтар, ал 0,4% Гавай немесе Тынық мұхитының басқа аралдарының тумалары болды. Белгісіз нәсілді қылмыскерлерді ескергенде, 52,5% ақ нәсілді, 23,9% қара нәсілді, 6,6% әртүрлі нәсілдік топтар, 1,1% американдық үндістер немесе Аляска тумалары, 0,9% азиялықтар, 0,3% гавайлық немесе Тынық мұхитының басқа аралдарының тумалары, ал 14,6% белгісіз болды. Сол 2019 жылғы есепте, қылмыскерлердің ұлты белгілі болған жағдайда, 73,5% испан немесе латиноамерикандық емес, 22,3% испан немесе латиноамерикандық, ал 4,2% әртүрлі ұлттардан құралған топтар еді. Дегенмен, қылмыскерлердің көп бөлігінің ұлты белгісіз. Белгісіз ұлты бар қылмыскерлерді қоса есептегенде, 33,1% испан немесе латиноамерикандық емес, 10% испан немесе латиноамерикандық, 1,9% әртүрлі ұлттардан құралған топтар, ал 55% ұлты белгісіз еді. Есепте сондай-ақ, барлық жеккөрушілік қылмыстардың 55,8% нәсіл, ұлт немесе тегіне байланысты жасалғаны айтылған. Салыстыру үшін, ең жоғары көрсеткіштер дін (19,3%) және сексуалдық бағдары (16,3%) құрайды. Нәсіл, ұлт және тегіне байланысты жеккөрушілік қылмыстардың 48,4% қара нәсілділерге қарсы, 15,8% ақ нәсілділерге қарсы, 14,1% испандықтар мен латиноамерикандықтарға қарсы, ал 4,3% азиялықтарға қарсы бағытталған.

Географиялық аймақтардың нәсілдік құрамы

Зерттеулер этникалық/жасылық гетерогенді аймақтарда, көбінесе ірі қалалардағы аудандарда, гомогенді аймақтарға қарағанда қылмыс көрсеткіштері жоғары екенін көрсеткен. Көптеген зерттеулер этникалық/жасылық тұрғыдан гетерогенді аймақ қаншалықты әртүрлі болса, қылмыс көрсеткіштері де соғұрлым жоғары болатынын анықтаған. Бір аймақтағы әртүрлі жастардың үлесі мен қылмыс көрсеткіштері арасындағы байланысты зерттеген зерттеулер көбінесе ұлттық қылмыс көрсеткіштерімен ұқсас немесе маңызды емес байланыстарды тапқан. Көбінесе қара және испаноязықты халықтың белгілі бір аймақтағы қылмыс көрсеткіштерімен байланысы зерттеледі. Американдық социология журналында жарияланған зерттеуге сәйкес, аудандағы қара нәсілді еркектердің үлесі мен қылмыс көрсеткіштері арасында оң байланыс бар, тіпті басқа да байланысты факторлар мен ауданның ерекшеліктерін ескергеннен кейін де. Зерттеу Чикаго, Сиэтл және Балтимор қалаларындағы аудандардың тұрғындары арасында жүргізілді, сондай-ақ санақ деректері мен полиция департаментінің қылмыс статистикасымен салыстырылды. Сауалнамаға қатысушылар афроамерикандықтарды деректер мен статистика көрсеткенге қарағанда зорлық-зомбылыққа бейім деп бағалаған, нәтижесінде қара нәсілділердің қылмыскерлер ретінде стереотипі американдықтардың ұжымдық санасы мен қоғамдық нормаларында терең бойға сіңген деген қорытындыға келді. Мұндай деректер ықтимал байланысты көрсетуі мүмкін, бірақ нәсіл мен этникалық топқа байланысты басқа да факторлардың болуына байланысты нақты қорытынды жасау қиын. Басқа деректер соңғы жылдары нәсілдік теңсіздіктердің азайғанын көрсетеді. 1980-жылдар мен 1990-жылдардың басында қара және испаноязықты (латындықтарды қоса) түрмеге қамау көрсеткіштеріндегі айырмашылықтар артты, 1990-жылдардың басында жаңа қамауға алынғандардың көпшілігі қара нәсілді адамдар болған кезде ең жоғары деңгейге жетті. 2000-жылмен салыстырғанда, соңғы онжылдықтарда түрмелердегі қара және ақ, сондай-ақ испаноязықты және ақ халық арасындағы теңсіздіктер аздап төмендеді. 2000-2019 жылдар аралығында еркектер арасындағы мемлекеттік және федералдық түрмелердегі қара және испан емес ақ халық арасындағы теңсіздік көрсеткіші 7,7-ден 5,7-ге, ал испаноязықты және испан емес ақ халық арасындағы көрсеткіш 2,7-ден 2,5-ке төмендеді. Сол сияқты, адам өлтіруге байланысты нәсілдік теңсіздіктер де төмендеді, әсіресе испаноязықты және испан емес ақ халық арасында. CDC деректерін пайдалана отырып, 1990-2019 жылдар аралығында испаноязықты және испан емес ақ халық арасындағы кісі өлтіру көрсеткіші 4,5-тен 2,0-ға, ал қара және испан емес ақ халық арасындағы көрсеткіш 9,9-дан 8,3-ке төмендеді. Оқ атылмаған кісі өлтіруге байланысты теңсіздіктерді қарастырғанда, 1990-2019 жылдар аралығындағы төмендеу көрсеткіші өте маңызды, қара және испан емес ақ халық арасында 7,0-дан 3,3-қа, ал испаноязықты және испан емес ақ халық арасында 3,4-тен 1,3-ке төмендеді.

Studies have examined that ethnic/racially heterogeneous areas, most often neighborhoods in large cities, have higher crime rates than more homogeneous areas. Most studies find that the more ethnically/racially heterogeneous an area is, the higher its crime rates tend to be. Studies examining the relationship between percentages of different races in an area and crime rates have generally either found similar relationships as for nationwide crime rates or no significant relationships. Most often studied are correlations between black and Hispanic populations in a given area and crime. According to a study in the American Journal of Sociology, a positive correlation exists between the percentage of black males in a neighborhood and perceptions of neighborhood crime rates, even after controlling other correlating factors and neighborhood characteristics. The study was conducted amongst the perceptions of residents in neighborhoods in Chicago, Seattle, and Baltimore in comparison with census data and police department crime statistics. Survey respondents consistently rated African Americans as more prone to violence than the data and statistics stated leading to the conclusion that the stereotype of blacks as more likely criminals is deeply embedded in the collective consciousness and societal norms of Americans. Such data may reveal a possible connection, but is functionally inconclusive due to a variety of other correlating factors which overlap with race and ethnicity. Other data suggests a genuine decline in racial disparities in recent years. In the 1980s and early 1990s black/white (including Hispanics) imprisonment disparities increased peaking in the early 1990s when a slim majority of new admissions were blacks. Relative to 2000, disparities in prisons and jails have since declined modestly in recent decades between both blacks and whites and Hispanics and whites. Between 2000 and 2019, the ratio of disparity amongst male state and federal prisoners per capita declined between blacks and non Hispanic whites from 7.7 to 5.7 and between Hispanics and non Hispanic whites from 2.7 to 2.5. Similarly, declines in the racial disparity of homicide victimization can be seen although to a much greater extent between Hispanics and non Hispanic whites. Using CDC data between 1990 and 2019, the ratio of the murder rate between Hispanics and non Hispanic whites declined from 4.5 to 2.0 and between blacks and non Hispanic whites from 9.9 to 8.3. When considering non firearm homicide victimization rates racial disparities the ratio of decline is very significant between 1990 and 2019, falling between blacks and non Hispanic whites from 7.0 to 3.3 and between Hispanics and non Hispanic whites from 3.4 to 1.3.

Құқық қорғау органдарының дискриминациясы

Зерттеулер полиция практикасының, мысалы, нәсілдік белгілеу, азшылықтар тұратын аудандарда полиция күштерін артық пайдалану және топтық көзқарас, қылмыс күдіктілері арасында нәсілдік азшылықтардың үлесінің артуына себеп болуы мүмкін. Топтық көзқарас жол апаттарынан кейін жазылатын айыптарда байқалады, бір штаттағы қара және ақ полицейлер өз нәсілінен болған күдіктілерге көбірек кешірім жасаған, нәтижесінде 3% айырмашылық туындаған. Nature журналында 2020 жылы жарияланған зерттеуде қара терілі жүргізушілер ақ терілі жүргізушілерге қарағанда жиі тоқтатылатыны және полиция қара және латын американдық жүргізушілерді тексеру үшін қолданатын шектің ақ терілілерге қарағанда төменірек болғаны анықталды (тексеру кезінде тыйым салынған заттардың табылу жиілігіне сәйкес). Солтүстік Каролинадағы 20 миллионнан астам көлік тоқтатуларын талдау көрсетті, қара терілі адамдардың полициямен тоқтатылу ықтималдығы ақ терілілерге қарағанда екі есе жоғары, және тоқтатудан кейін қара терілі адамдардың тексерілу ықтималдығы да жоғары. Латын американдықтардың тоқтатылу ықтималдығында ерекше айырмашылық байқалмады, бірақ олардың ақ терілілерге қарағанда көлік тоқтағаннан кейін тексерілу ықтималдығы әлдеқайда жоғары. Зерттеу қылмыстың жоғары деңгейде орын алатын аудандардағы тексерулерді ескергеннен кейін де полиция қара терілі адамдарды артық тексергенін анықтады. Бұл нәсілдік айырмашылықтар жас еркектерде ерекше көзге түсті. Зерттеу көрсетті, қара терілілер тексерілген кезде, латын американдықтарға қарағанда тыйым салынған заттармен көбірек жүреді. Сайлаушылардың топтық көзқарасы да айырмашылықтарға себеп болуы мүмкін, өйткені сайлаушылар өз тобының жасаған қылмыстарын елемейді және азшылықтар саны көп аудандарда топтық кешірімнің болмауына байланысты күшті қолдануды қолдайды, бұл сот жүйесінде нәсілдік айырмашылықтарға әкелуі мүмкін, тіпті билік бейтарап болса да. 2018 жылы "Эмпирикалық құқық зерттеулері журналында" жарияланған зерттеуде Техастағы құқық қорғау органдарының қызметкерлері дүкен ұрыларын екі түрлі қылмыспен (біреуі ауыр, біреуі жеңіл) айыптай алатын, бұл заңның дұрыс емес тұжырымдалуына байланысты қара және латын американдықтарды ауыр қылмыспен айыптауға бейімділігі анықталды. 2019 жылғы зерттеу, 25 жыл ішінде АҚШ-тың барлық шерифтерінің нәсілдік құрамын қамтитын деректер жиынтығын пайдаланды, "қара және ақ тұтқындалғандар арасындағы қатынас ақ шерифтер кезінде айтарлықтай жоғары" екенін және бұл әсерлер "ауыр емес қылмыстар үшін тұтқындалғандар мен қара қылмыскерлерді нысанаға алу арқылы" туындайтынын көрсетті. Ұлттық стандарттар және технология институтының 2019 жылғы зерттеуінде бетті тану жүйелері нәсілдік азшылықтардың беттерін дұрыс анықтамайтыны анықталды. Азиялық американдықтар мен афроамерикандықтар сияқты кейбір этникалық топтар ақ терілі еркектерге қарағанда 100 есе көп қателікке ұшырады. Авторлар сонымен қатар "қара терілі еркектер үшін бойдың қабылдалуы мен қауіп-қатердің қабылдалуы арасындағы себептік байланысты тапты, әсіресе қара адамдардың ақтарға қарағанда қауіптірек екені туралы стереотиптерді қолдайтын адамдар үшін". Ақ және қара отбасыларда балаларды зорлық-зомбылыққа ұшыратуда ерекше айырмашылық жоқ, тек 6 000 – 11 999 долларлық табыс диапазонында (АҚШ-тағы кедейлік шегінен төмен). Австралияда жүргізілген зерттеулер балалық шақтағы зорлық-зомбылық пен кедейліктің тікелей байланысты екенін көрсетті. АҚШ және Австралиядағы кедейлік бір-бірінен өзгеше болса да, балалық шақтағы зорлық-зомбылықтың кейінірек өмірдегі кері әсерлерін түсінуге болады, осы әсерлердің көп бөлігі кедейлікке ықпал ететін факторлар болып табылады. Анна Айзердің мета-талдауында балалардың көршілес жерде жиі орын алатын зорлық-зомбылыққа ұшырауының кемшіліктері қарастырылған. Шоб Стоун және басқалар (1995) қалалық мектептерде 6, 8 және 10-сынып оқушыларын аралаған сауалнамада жастардың 40%-ы өткен жылы атыс немесе пышақпен шабуылға ұшырағанын айтты. Зорлық-зомбылыққа ұшыраған балалар көбінесе қара және/немесе латын американдықтар. Балалардың нәтижелеріндегі айырмашылықтарды байқау үшін ANOVA-ны қолдану арқылы зорлық-зомбылыққа ұшырау физикалық агрессияны қолдануға дайындықпен, тәуекелге деген көзқарастың төмендеуімен, болашаққа деген күтудің төмендеуімен, заттарды пайдаланумен және төмен академиялық жетістіктермен байланысты екендігі анықталды. Лос-Анджелес отбасылық және көршілес зерттеу (LA FANS) Лос-Анджелестегі барлық аудандардың өкілдік үлгісін зерттеді және әрбір отбасының өмір сүретін жағдайларын бағалады. Отбасылар әрбір ауданда кездейсоқ түрде таңдалды және ересектермен, күтушілермен және балалармен сұхбаттасулар жүргізілді. Балалардың 21%-ы зорлық-зомбылыққа ұшыраған, банда мүшелері бар достары болғанын, 11%-ы тоналанғанын және 8%-ы өткен жылы атысқа куә болғанын хабарлады. Сотқа дейінгі ұстау орындарында ұсталған адамдардың көп бөлігі кепіл төлеуге мүмкіндігі болмағандықтан ұсталып отыр. Сэмпсон және басқалар, сондай-ақ Филлипс, қара және ақ адамдар арасындағы өлі кісі өлтірудің арақатынасының кемінде жартысы ата-ананың некелік жағдайы және әлеуметтік орта сияқты құрылымдық аудандық факторларға байланысты екенін хабарлады. Басқа да көптеген зерттеулер қара қылмыс деңгейі мен жалғыз ата-ана отбасылары және құрылымдық теңсіздік сияқты құрылымдық факторлар арасындағы байланысты анықтады. Қара және латын американдықтар мен қылмыс арасында байланыс болғанымен, деректер қылмыс пен кез келген нәсілдік топ арасындағы байланысқа қарағанда кедейлік пен қылмыс арасындағы байланыстың күштірек екенін көрсетеді, гендер ескерілгенде. Зерттеулер көрсетіп тұр, экономикалық жағдайы төмен аудандарда жас және ересек еркектер арасында қылмыс деңгейі жоғары болуы мүмкін, нәсілдік құрамына қарамастан, бірақ әйелдерге бұл әсердің тиісі жоқ. 2003 жылғы екі зерттеуде жасөсперімдер арасындағы зорлық-зомбылыққа қатысты ұқсас қорытындыларға келді.

Research suggests that police practices, such as racial profiling, over policing in areas populated by minorities and in group bias may result in disproportionately high numbers of racial minorities among crime suspects. In group bias has been observed when it comes to traffic citations following accidents, as black and white police in one state were found to be more lenient to suspects of their own race, resulting in a 3% discrepancy. A 2020 study in the journal Nature found that black drivers were stopped more often than white drivers, and that the threshold by which police decided to search black and Hispanic drivers was lower than that for whites (judging by the rate at which contraband was found in searches). Analysis of more than 20 million traffic stops in North Carolina showed that blacks were more than twice as likely as whites to be pulled over by police for traffic stops, and that blacks were more likely to be searched following the stop. There were no significant difference in the likelihood that Hispanics would be pulled over, but Hispanics were much more likely to be searched following a traffic stop than whites. When the study controlled for searches in high crime areas, it still found that police disproportionately targeted black individuals. These racial disparities were particularly pronounced for young men. The study found that whites who were searched were more likely to carry contraband than blacks and Hispanics. In group bias by voters has also been suggested as possibly causing disparities, as voters discount criminal acts done by their in group and thus will vote for higher enforcement in areas where the minority population is higher due to the lack of in group leniency, allowing for racial disparities in the justice system even if the authorities are unbiased. A 2018 study in the Journal of Empirical Legal Studies found that law enforcement officers in Texas who could charge shoplifters with two types of crimes (one more serious, one less so) due to a vaguely worded statute were more likely to charge blacks and Hispanics with the more serious crime. A 2019 study, which made use of a dataset of the racial makeup of every U. S. sheriff over a 25 year period, found that "ratio of Black‐to‐White arrests is significantly higher under White sheriffs" and that the effects appear to be "driven by arrests for less‐serious offenses and by targeting Black crime types." A 2019 study by the National Institute of Standards and Technology found that facial recognition systems were substantially more likely to misidentify the faces of racial minorities. Some ethnic groups, such as Asian Americans and African American, were up to 100 times more likely to be misidentified than white men. The authors furthermore found a "causal link between perceptions of height and perceptions of threat for Black men, particularly for perceivers who endorse stereotypes that Black people are more threatening than White people." White and black families have no major difference in child abuse except in the $6,000 $11,999 income range (which falls under the Poverty Threshold in the United States). A study in Australia showed a direct correlation to poverty in later life from childhood abuse. While poverty in the United States and Australia are not the same, a general understanding of the negative effects of childhood abuse later in life has been found, many of these effects being contributing factors to poverty. A meta analysis written by Anna Aizer examines the disadvantages children face when they are exposed to frequent neighborhood violence. In a survey of 2,248 sixth, eighth, and tenth graders in an urban public school system, “Schwab Stone et al (1995) found that 40% of youth reported exposure to a shooting or a stabbing in the past year. Children exposed to high levels of violence were more likely to be black and/or Latino.” Using ANOVA to observe differences in child outcomes, it was found that exposure to violence is associated with willingness to use physical aggression, diminished perception of risk, lowered expectations of the future, substance use, and low academic achievement. The Los Angeles Family and Neighborhood Study (LA FANS) studied a representative sample of all neighborhoods in Los Angeles and evaluated the conditions and circumstances in which each family was living under. Families were randomly selected within each neighborhood and interviews were conducted with adults, caregivers, and children. 21% of children reported having violent peers who were a part of gangs, 11% reported being robbed, and 8% reported witnessing a shooting within the past year. The majority of individuals held in pretrial detention are being held because they cannot afford to post bail. Sampson, et al. and Phillips have reported that at least half of the black white homicide offending differential is attributable to structural neighborhood factors like parents' marital status and social context. Multiple other studies have found a link between black crime rates and structural factors, such as single parent families and structural inequality. While there is a correlation between blacks and Hispanics and crime, the data imply a much stronger tie between poverty and crime than crime and any racial group, when gender is taken into consideration. Studies indicate that areas with low socioeconomic status may have the greatest correlation of crime with young and adult males, regardless of racial composition, though its effect on females is negligible. and two 2003 studies looking at violent offending among juveniles reached similar conclusions.

Тұрғын үйді бөлу

1996 жылғы зерттеуде ақ және қара нәсілділердің кеңістіктегі оқшаулануы мен қара нәсілділер арасындағы зорлық-зомбылық деңгейі арасындағы тығыз байланыс анықталды, бұл сегрегацияның қара нәсілділердің қылмыс деңгейінің жоғары болуына себеп болуы мүмкін деген гипотезамен сәйкес келеді. Көптеген басқа зерттеулер де ұқсас қорытындыларға келді. Дегенмен, корреляция себептілікке тең емес, ал қара нәсілді қауымдастықтарында байқалатын қылмыстың жоғары деңгейі, сондай-ақ олардың оқшаулану себептері бірнеше түбірлік мәселелерге байланысты болуы мүмкін. Сонымен қатар, "Хаган мен Петерсон (1995) нәсілдік азшылықтардың шоғырланған кедейлік аймақтарында оқшаулануы нашар білім беру және жұмыспен қамту мүмкіндіктеріне әкеледі, бұл өз кезегінде қылмыс пен құқық бұзушылық ықтималдығын арттырады" деп ұсынады.

Әлеуметтік-мәдени факторлар

Америкалық жасөспірімдер арасындағы афроамерикалықтар мен ақ нәсілділер арасындағы зорлық-зомбылықтың айырмашылығы отбасылық кірістер мен мектептегі бұзық әріптестермен әлеуметтенудегі айырмашылықтармен байланысты.

Криминологиялық себеп-салдар теориясы

Тарихи тұрғыдан алғанда, қылмыс статистикасы АҚШ-та нәсіл мен қылмыс арасындағы байланыс туралы пікірсайыстарда орталық рөл атқарды. Олар жасалған қылмыстардың түрлерін ғана емес, сонымен қатар қылмысқа қатысқан адамдар туралы ақпаратты тіркеу үшін құрылғандықтан, криминологтар мен әлеуметтанушылар қылмыс деңгейінің статистикасын қылмысқа байланысты құбылыстардың – құрбандыққа ұшырау, ұстау, қудалау, айыптау және түрмеге жабу – нәсілдік құрамы туралы жалпылама тұжырымдар жасау үшін пайдаланады және осылайша пайдалана береді. Себеп-салдарлық байланысқа қатысты көзқарастарына қарамастан, ғалымдар кейбір нәсілдік және этникалық азшылықтардың қылмыс деңгейінің статистикасын жинақтау үшін қолданылатын ұстау және құрбандыққа ұшырау туралы есептерде диспропорционалды түрде көрінетінін мойындайды. Дегенмен, осы диспропорционалдықтың себептері туралы көптеген пікірлер бар. Әлеуметтанушы Орландо Паттерсон осы дауларды либералды және консервативті криминологтар арасындағы пікір келіспеушіліктер деп түсіндірді, онда әрбір тарап себептік байланыстың өзара байланыссыз аспектілеріне назар аударады, либералдар қарастырылып отырған топтарға сыртқы факторларға, ал консерваторлар ішкі мәдени және мінез-құлық факторларына баса назар аударады.

Тарих

Ұрпақ пен қылмыс арасындағы қарым-қатынас 19-шы ғасырдың соңында антропологиялық криминологияның пайда болуынан бері криминологтар зерттеп келе жатқан сала болып табылады. Италиялық криминология мектебінің негізін қалаушы Чезаре Ломброзо, қылмыстық мінез-құлықтың биологиялық факторлардың, соның ішінде нәсілдің нәтижесі екенін айтқан. Ол нәсіл мен қылмыс арасындағы тікелей байланысты алғаш тұжырымдаған криминологтардың бірі болды. Кейде нәсілшілдікке ұқсас қаралатын бұл биологиялық көзқарас, 20-шы ғасырдың басындағы Франсис Келлор, Йохан Торстен Селлин және Уильям Дю Бойс сияқты ғалымдар тарапынан сынға ұшырады. Олар қылмыстық мінез-құлыққа нәсілге қарамастан, әлеуметтік және экономикалық жағдайлар сияқты басқа да жағдайлар себеп болатынын дәлелдеді. Дю Бойс, қылмыстық сот жүйесінде қара нәсілділердің үлесінің артық болуын, жалпы қара нәсілді құлдардың босатылуының дұрыс жүргізілмегендігіне және әсіресе сотталғандарды жалға беру бағдарламасына байланысты деп түсіндірді. 1901 жылы ол былай деп жазды:

"Босатылған құлдар арасындағы қылмыстың өсуін дәл өлшеуге мүмкіндік беретін сенімді статистика жоқ. Оңтүстіктегі тұтқындардың шамамен жетпіс пайызы қара нәсілділерді құрайды; алайда, бұл, ішінара, қара нәсілділердің әлі де оңай айыпталып, ұзақ мерзімге сотталуымен, ал ақ нәсілділердің көптеген қылмыстар үшін жазадан құтылуымен түсіндіріледі. Осының бәрін ескерсек, [азаматтық] соғыстан бері Оңтүстікте қара қылмыскерлер, бос жүретіндер және пайдасыз адамдардан құралған, өздерінің сондай-ақ ақ нәсілді достарына да қауіп төндіретін топ пайда болды деген күмәндік туғызбайды. Осы мәселе бойынша болған пікірталас 20-шы ғасырдың соңына дейін көбінесе академиялық сипатта болды, содан кейін нәсіл мен қылмыс арасындағы қарым-қатынас криминологиядағы мамандандырылған зерттеулердің танылған саласы ретінде қалыптасты. Техас Оңтүстік университетіндегі әділет басқармасының профессоры Хелен Т. Грин және Пенсильвания штаты университетіндегі қылмыстық сот әділдігінің профессоры Шон Л. Габбидон, қазіргі таңдағы көптеген криминология және қылмыстық сот әділдігі бағдарламалары нәсіл мен қылмыс арасындағы қарым-қатынас тақырыбы бойынша міндетті немесе таңдау курстарын ұсынады немесе талап етеді."

Дау-жанжал теориясы

Конфликт теориясы "раса және қылмыс зерттеушілері арасындағы ең танымал теориялық құрылымдардың бірі" саналады. Бір монолитті теория емес, конфликт теориясы – ортақ негізгі болжамдар жиынтығымен жұмыс істейтін, өте байланысты теориялардың тобын білдіреді. Қылмыстық мінез-құлықтың жалпы теориясы ретінде конфликт теориясы қылмыстың қоғамдағы бәсекелес топтар арасында туындайтын қақтығыстың қажетті салдары екенін ұсынады. Мұндай топтар сынып, экономикалық жағдай, дін, тіл, этникалық принадлежность, нәсіл немесе олардың кез келген комбинациясы сияқты факторлар арқылы анықталуы мүмкін. Бұдан әрі, конфликт теориясы қоғам құрылымы өзгертілсе, қылмыстың көп бөлігін жоюға болады деп болжайды. Экономиканың рөлін баса назарлайтын конфликт теориясының түрі Карл Маркстің еңбектерінен күшті ықпал алды және кейде марксистік криминология деп аталады. Бұл теория қылмысты капиталистік қоғамға тән бәсекелестікке байланысты туындайтын теңсіздікке жауап ретінде қарастырады. Әлеуметтік қақтығыстың осы қырын баса көрсететін социологтар мен криминологтар бәсекелестік қоғамда, онда тауарлардың теңсіз бөлінімі бар, тауарларға қолжетімділігі шектеулі немесе шектелген топтардың қылмысқа бейімделуі мүмкін екенін айтады. Голланд криминологы Виллем Адриан Бонгер, экономикалық детерминизм принциптерін қылмыс мәселесіне қолданған алғашқы ғалымдардың бірі, капитализмде кездесетін мұндай теңсіздік қоғамның барлық деңгейлерінде, әсіресе кедейлер арасында қылмыстың пайда болуына жауапты екенін мәлімдеді. Бұл ойлау желісі утопиялық социалистік қоғам құруды талап ететіндігі үшін сынға ұшыраса да, қылмыс статистикасындағы азшылықтардың өкілдігінде байқалатын пропорционалдық емес жағдайды жүйелі экономикалық кемсітушіліктің салдары ретінде түсіну идеясы кейінгі ұрпақтарда дамыған көптеген теорияларға жол тапты. Социолог Торстен Селлиннің пионерлік еңбегінен туындаған мәдени конфликт теориясы мәдени топтардың қалыптасуындағы және олардың өзара әрекеттесуінен туындайтын қақтығыстардағы мәдени тұрғыдан қабылданған мінез-құлық нормаларының рөлін атап көрсетеді. Мәдени конфликт теориясы кез келген қоғамда ең көп билікке ие топтар өздерінің құндылықтарын, дәстүрлерін және мінез-құлқын, Селлин "мінез-құлық нормалары" деп атаған, қоғамның барлық басқа мүшелеріне қабылдауға мәжбүр етеді және үстем топтың мүдделеріне қайшы келетін кез келген әрекет девиантты және/немесе қылмыстық деп танылады. Селлиннің бастапқы идеялары 20-шы ғасырда, әсіресе Джордж Волд 1950 жылдары және Остин Тюрк 1960 жылдары дамып, қазіргі заманғы пікірталасқа әсер етуді жалғастыруда. Грегори Дж. Говард, Джошуа Д. Фрейлих және Грейм Р. Ньюманның соңғы еңбектері мәдени конфликт теориясын әлемдегі иммигранттар мен азшылықтардың қылмыстары мәселесіне қолданады. Олардың зерттеулеріне сәйкес, мәдени біртекті топтар мәдени конфликтті аз немесе мүлдем сезінбейді, өйткені барлық мүшелері бірдей "мінез-құлық нормалары" жиынтығын бөліседі, ал мәдени әртүрлі топтар, мысалы, көптеген иммигранттары бар заманауи индустриалды елдер, мәдени нормалар жиынтықтары арасындағы бәсекелестікті күшейтеді, бұл зорлық пен қылмыстың өсуіне әкеледі. Халықтың мәдени әртүрлілігі жоғары қоғамдарда зорлық-зомбылық қылмыстарының деңгейі жоғары болады деп есептеледі. Бұл аргументация жалпы алғанда нәсілге байланысты мәселелерге қатысты кеңінен қарастырылатын Дискриминация тезисінің бөлігі ретінде қарастырылады, ол азшылық нәсілдік ортадан шыққан адамдарға қылмыстық сот, білім беру және денсаулық сақтау жүйелері сияқты бірқатар мемлекеттік мекемелерде қарастырылатын айырмашылықтар ашық нәсілдік дискриминацияның нәтижесі екенін болжайды. Бұл көзқарасқа қарсы, осы институттарды мұндай айыптаулардан қорғауға тырысатын Дискриминациясыздық тезисі бар. Алғаш ұсынылған кезде конфликт теориясы штамм теориясы, әлеуметтік дезорганизация теориясы және дифференциалдық қауымдастық теориясы сияқты көбірек қалыптасқан криминологиялық теориялардың негізгі ағынынан тыс саналды. Шығыс Кентукки университетінің қылмыстық сот әділдігі және полицияны зерттеу доценті Барбара Д. Уорнердің айтуынша, соңғы жылдары конфликт теориясы сынға ұшырауда. Жақындағы зерттеулер 1960 жылдары нәсіл сияқты заңға жатпайтын сипаттамаларға байланысты жазалауда айырмашылықтар болғанын, бірақ сол кездегі конфликт теориялықтары сипаттаған жазалау дискриминациясы қазіргі уақытта жоқ екенін көрсетеді. Сын, сонымен қатар, жалпы теорияның тексеруге келмейтіндігіне назар аударды.

Conflict theory is considered "one of the most popular theoretical frameworks among race and crime scholars". Rather than one monolithic theory, conflict theory represents a group of closely related theories which operate on a common set of fundamental assumptions. As a general theory of criminal behavior, conflict theory proposes that crime is an inevitable consequence of the conflict which arises between competing groups within society. Such groups can be defined through a number of factors, including class, economic status, religion, language, ethnicity, race or any combination thereof. Further, conflict theory proposes that crime could be largely eliminated if the structure of society were to be changed. The form of conflict theory which emphasizes the role of economics, being heavily influenced by the work of Karl Marx and sometimes referred to as Marxist criminology, views crime as a natural response to the inequality arising from the competition inherent in capitalist society. Sociologists and criminologists emphasizing this aspect of social conflict argue that, in a competitive society in which there is an inequality in the distribution of goods, those groups with limited or restricted access to goods will be more likely to turn to crime. Dutch criminologist Willem Adriaan Bonger, one of the first scholars to apply the principles of economic determinism to the issue of crime, argued that such inequality as found in capitalism was ultimately responsible for the manifestation of crime at all levels of society, particularly among the poor. Though this line of thinking has been criticized for requiring the establishment of a utopian socialist society, the notion that the disproportionality observed in minority representation in crime rate statistics could be understood as the result of systematic economic disadvantage found its way into many of the theories developed in subsequent generations. Culture conflict theory, derived from the pioneering work of sociologist Thorsten Sellin, emphasizes the role of culturally accepted norms of conduct in the formation of cultural groups and the conflicts which arise through their interaction. Culture conflict theory argues that the group with the most power in any society ensures that their values, traditions and behaviors, which Sellin referred to as "conduct norms", are those to which all other members of society are forced to conform, and any actions which conflict with the interests of the dominant group are identified as deviant and/or criminal in nature. Sellin's original ideas continued to be developed throughout the 20th century, most notably by George Vold in the 1950s and Austin Turk in the 1960s, and continue to influence the contemporary debate. The recent work of Gregory J. Howard, Joshua D. Freilich and Graeme R. Newman applies culture conflict theory to the issue of immigrant and minority crime around the world. According to their research, while culturally homogeneous groups experience little to no cultural conflict, as all the members share the same set of "conduct norms", culturally heterogeneous groups, such as modern industrial nations with large immigrant populations, display heightened competition between sets of cultural norms which, in turn, leads to an increase in violence and crime. Societies which have high levels of cultural diversity in their population, it is claimed, are more likely to have higher rates of violent crime. This line of argumentation is generally seen as part of a wider approach to race related issues referred to as the Discrimination Thesis, which assumes that differences in the treatment received by people of minority racial background in a number of public institutions, including the criminal justice, education and health care systems, is the result of overt racial discrimination. Opposed to this view is the Non Discrimination Thesis, which seeks to defend these institutions from such accusations. At the time it was first proposed, conflict theory was considered outside the mainstream of more established criminological theories, such as strain theory, social disorganization theory and differential association theory. Barbara D. Warner, associate professor of criminal justice and police studies at Eastern Kentucky University, notes that conflict theory has been the subject of increasing criticism in recent years. Recent studies claim that, while there may have been real sentencing differences related to non legal characteristics such as race in the 1960s, sentencing discrimination as described by the conflict theorists at that time no longer exists. Criticism has also pointed to the lack of testability of the general theory.

Стенд (аномия) теориясы

1930-1940 жылдары Роберт К. Мертонның еңбегінен негізінен туындаған штамм теориясы, қоғамдағы әлеуметтік құрылымдар халықтың белгілі бір бөлігінде теңсіздік пен кемсінуге алып келсе, сол бөліктерді қылмыс жасауға түрткілейді деп санайды. Штамм теориясына сәйкес, нәсілдер арасындағы қылмыс көрсеткіштерінің айырмашылығы мінез-құлықтағы нақты айырмашылықтардың нәтижесі болып табылады, бірақ бұл абсолютті немесе салыстырмалы кемсінуді жеңілдету және қолданыстағы мүмкіндіктерге бейімделу әрекеті ретінде қарастырылуы керек. Штамм теориясына жаңаша көзқарас 1990 жылдары Стивен Ф. Месснер мен Ричард Розенфельд тарапынан ұсынылды. Олар өздерінің институционалдық аномия теориясы деп атаған нұсқасында, америкалық армандағы материалдық мүдделер мен табыс өлшемдерінің басымдығы бейресми әлеуметтік бақылау механизмдерінің тиімділігін төмендетіп, қолдау процестерін әлсіретеді, бұл заңды немесе заңсыз жолмен экономикалық пайда табуға итермелейді. Сондықтан, халықтың ең көп кемсінуді сезінетін бөлігінде теңсіздікті жеңу және салыстырмалы кемсінуді жою үшін қылмысқа жүгінуге дайындық бар. Штамм теориясын сынаушылар оның нақты қылмыстық мінез-құлық үлгілерімен салыстырғандағы кемшіліктерін көрсетеді. Майкл Р. Готфредсон мен Трэвис Хирши штамм теориясының "қылмыстық әрекеттің мәнін бұрмалап, оған бұл әрекетке тән емес қасиеттерді жатқызады" деп мәлімдейді. Олар сондай-ақ, штамм теориясы қылмыскерлер өздерінен жақсы экономикалық жағдайдағы адамдарды нысанаға алатынын болжайды, бірақ шындығында олар көбінесе өздерімен бірдей экономикалық жағдайда өмір сүретін адамдарды құрбан етеді.

Жалпы деформация теориясы

Көптеген зерттеулер Агнюдің жалпы кернеу теориясының қара және ақ нәсілділер арасындағы қылмыс деңгейіндегі айырмашылықтың көп бөлігін түсіндіретінін көрсеткен.

Әлеуметтік дезорганизация теориясы

Әлеуметтік дезорганизация теориясы қылмыстың жоғары деңгейінің негізгі себебі гетерогенді және кедей әлеуметтік орта екенін ұсынады. Теорияның жақтаушылары қалалық құлдырау процесінің салауатты қалалық қоғамдастықтардың ыдырауына, ал олар қылмыстық мінез-құлықтың көптеген түрлерінің таралуын қалыпты жағдайда шектеуге тиіс екенін атап көрсетеді. Кедейлікпен күресіп жатқан аудандардағы азшылық мәдениеттерінің көп түрлілігі мықты әлеуметтік байланыстардың қалыптасуына кедергі келтіреді және тұрғындардың оңтайлы қарым-қатынастарды сақтауға деген ынтасын төмендетеді. Бұл белгілі бір қалалық аймақтарда қылмыс жасау мүмкіндігін арттырады, соның салдарынан полиция күштерінің күшеюіне және тұтқындаулар нәтижесінде отбасылық құрылымдардың бұзылуына алып келуі мүмкін, бұл өз кезегінде қылмыстың өсуіне себеп болады. Әлеуметтік дезорганизация теориясы тұрақты, мәдени жағынан біртекті қоғамдастықтардың нәсіліне қарамастан, жасөспірімдердің және қылмыстың төмен деңгейде болатынын анықтауда маңызды рөл атқарды.

Макроқұрылымдық мүмкіндік теориясы

Филлиппиа Симмонс айтуынша, ұлтаралық және нәсіларалық қылмысты зерттеген көптеген зерттеулер оны макроқұрылымдық мүмкіндік теориясы арқылы түсіндіруге тырысады, бұл теория бойынша нәсілдік зорлық-зомбылық негізінен мүмкіндік пен қолжетімділікке байланысты. Бұл теорияға сәйкес, өзіне ішкі нәсілдік қылмыстар деңгейі салыстырмалы түрде жоғары болып қалады, себебі АҚШ-тың көп бөлігі тұрғын үйлер бойынша бөлініске ұшыраған. Ол бұл теория тұрғын үйлер нәсілдік интеграцияланған жағдайда, өзіне ішкі нәсілдік қылмыстар азаяды, ал ұлтаралық қылмыстар сәйкесінше артады деп болжайды. Алайда, ол сондай-ақ, өзіне ішкі нәсілдік қылмыстар тақырыбындағы барлық зерттеушілер осы нәтижемен келіспейтінін, ал кейбіреулері табыс және білім сияқты басқа макроқұрылымдық факторларға назар аударатынын, олардың нәсілдік және ұлтаралық қылмыстарға нәсілдің әсерін күшсіздетуі мүмкін екенін атап өтеді. Зорлау туралы хабарлау көрсеткіштерінде айырмашылықтар бар, кейбір нәсілдердің құрбандары статистикалық тұрғыдан зорлау туралы хабарлауға көбірек немесе аз бейім, әсіресе қылмыскердің нәсіліне байланысты. Америкадағы қара нәсілді әйелдер бейтаныс адам жасаған жыныстық шабуыл туралы көбірек хабарлайды. Қара нәсілді әйелдер жалпы алғанда зорлау туралы хабарлауға жасырынырақ болуы мүмкін, өйткені олар өздерін кінәлі санауы, кінәланатындарына сенуі немесе оларға сенілмейтініне қорқуы ықтимал.

Әлеуметтік бақылау теориясы

Криминологиядағы ең танымал теориялардың бірі – әлеуметтік бақылау теориясы, қылмысты көбінесе әлеуметтік ортамен берік байланысы жоқ адамдардың жасағанын ұсынады. Трэвис Хиршидің "Жасөспірімдердің қылмыстылығының себептері" (1969) еңбегіне негізделген әлеуметтік байланыс теориясы, криминологтардың қылмыстық мінез-құлықтың себептерін анықтау үшін, адамдарды қылмыстан қалай ұстап тұратынын зерттеу арқылы пайдалы түсінік ала алатынын алға тартты. Осыдан келіп, халықтың мұндай мотивациясы жетіспейтін бөліктерінде қылмыс жиірек болады деген тұжырым жасалады. Хирши өзінің теориясының барлық нәсілдік топтарға қатысты екеніне сендірді, және кейінгі зерттеулер – АҚШ-та да, шетелде де – осы сенімді растады. Әлеуметтік бақылау теориясының негізгі идеясы себеп-салдар теориясының басқа да бірнеше теорияларында, әсіресе әлеуметтік дезорганизация теориясында, кеңінен дамытылған.

Зорлық-зомбылық субмәдениетінің теориясы

Қылмыстық мінез-құлық теориясы ретінде зорлық-зомбылық субмәдениеті теориясы қоғамда зорлық-зомбылықты сол субмәдениет контекстінде қауіпті жағдайларға лайықты жауап ретінде қарастыратын белгілі бір топтар немесе субмәдениеттердің бар екенін айтады. Мәдениеттанушы Уолтер Б. Миллердің жасөспірімдердегі бұзық мінез-құлықтың әлеуметтік механизмдеріне назар аударған жұмысына сүйене отырып, социологтар Марвин Вольфганг және Франко Ферракути афроамерикандықтар арасындағы қылмыс деңгейінің жоғары болуын олардың бірегей нәсілдік субмәдениетімен түсіндіруге болатынын ұсынды, онда зорлық-зомбылық американдық мәдениеттен өзгеше тәжірибеленеді және қабылданады. Афроамерикандықтар арасындағы зорлық-зомбылық субмәдениетінің пайда болуына қатысты теорияны қолдайтын әлеуметтанушылар олардың оңтүстік мұрасына назар аударды. 1960 және 1970 жылдарда жүргізілген бірнеше зерттеулерде нәсіліне қарамастан, АҚШ-тағы адам өлтіру көрсеткіштерінде солтүстік-оңтүстік арасындағы айырмашылық бар екені көрсетілді, бұл оңтүстіктің төменгі тапқа жататын афроамерикандық және ақ нәсілді азаматтарының зорлық-зомбылық субмәдениетін ортақ екенін көрсетеді. Дегенмен, зорлық-зомбылық субмәдениеті теориясының эмпирикалық негізі «өте шектеулі және сенімсіз» деп сипатталды. Бұл гипотезаны Барри Латцер жақында қайта қарастырып, афроамерикандықтар ақ оңтүстік американдықтардың құрмет мәдениетін (олар бұл мәдениетті қатыгез және заңсыз болған Ұлыбританияның солтүстік шекаралық аймағынан дамытқан) мұра еткенін және қылмыс деңгейіндегі айырмашылықты оңтүстік құрмет мәдениетінің қазіргі заманғы көрінісімен ішінара түсіндіруге болатынын ұсынды. Латцердің аргументіне Герман Лопез мәдениет пен қылмыс арасындағы себеп-салдар байланысын жеткілікті дәлелдемегені және 20-шы ғасырдағы қылмыс деңгейінің төмендеуін ескермегені, сондай-ақ Латцердің аргументі үшін «мәдениет» терминінің шектерін нақты анықтамағаны үшін сын танытты.

As a theory of criminal behavior, subculture of violence theory claims that certain groups or subcultures exist in society in which violence is viewed as an appropriate response to what, in the context of that subculture, are perceived as threatening situations. Building upon the work of cultural anthropologist Walter B. Miller's focal concerns theory, which focused on the social mechanisms behind delinquency in adolescents, sociologists Marvin Wolfgang and Franco Ferracuti proposed that the disproportionally high rate of crime among African Americans could be explained by their possessing a unique racial subculture in which violence is experienced and perceived in a manner different from that commonly observed in mainstream American culture. As to the origins of this subculture of violence among African Americans, sociologists promoting the theory have pointed towards their Southern heritage. As noted in several studies conducted throughout the 1960s and 1970s, there is a traditional north–south discrepancy in the distribution of homicide in the US, regardless of race, and this, it was argued, indicates that lower class Southern blacks and Whites share the same subculture of violence. The empirical basis for the subculture of violence theory, however, has been described as "extremely limited and unpersuasive". The hypothesis was reconsidered recently by Barry Latzer, who suggested that black Americans had inherited a subculture of violence from white Southern American honor culture (who themselves had developed that culture from the brutal and lawless border region of northern Britain) and that difference in crime rates could be partially explained by this contemporary manifestation of Southern honor culture. Latzer's argument was criticized by German Lopez for not adequately demonstrating the alleged causality between culture and crime, and for not accounting for the decrease in crime rates in the 20th century or clearly defining the limits of what would constitute "culture" for the purposes of Latzer's argument.