Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің екі қанатты ұшағы

Curtiss SBC Helldiver – Curtiss Wright Corporation компаниясы жасаған екі орындық барлаушы-бомбалаушы және тікұшу бомбалаушы. Бұл АҚШ Әскери-теңіз күштері сатып алған соңғы әскери екі қанатты ұшақ болды. 1937 жылы жеткізілген ол Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін ескіріп қалды және Остік державалардың истребительдерімен қақтығыстан аулақ болды.

Даму

1930 жылдардың басында АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Аэронавтика бюросында (BuAer) екі орындық истребитель ұшақтары, монопландар және қысылатын шасси туралы пікір қақтығысы болды. 1931 жылы Теңіз күштері №113 Дизайн талапнамасын жариялады, онда Wright R 1510 немесе Pratt & Whitney R 1535 радиалды қозғалтқышымен жабдықталған, қысылмайтын шассиі бар жоғары өнімді истребительге қойылатын талаптар егжей-тегжейлі сипатталды. Жеті компания ұсыныс берді, ал Douglas Aircraft (XFD 1) және Chance Vought (XF3U 1) компанияларына бір-бір прототип жасауға келісімшарт берілді. Бұл екі ұшақ та екі орындық биплан болды. Содан кейін Теңіз күштері Curtiss компаниясынан техникалық тұрғыдан жетілдірілген екі орындық моноплан прототипін ұсынуды сұрады. 1932 жылдың 30 маусымында BuAer Curtiss компаниясымен екі орындық моноплан жасау туралы келісімшартқа қол қойды, ол жоғары орналасқан қанатты, қысылатын шассиі және екі қатарлы, он төрт цилиндрлі, ауамен салқындатылатын Wright R 1510 92 радиалды қозғалтқышымен және екі пернелі бұрандамен жабдықталады. Бұл истребитель XF12C 1 деп аталды.

Дизайн

SBC – "I" типті аралық тіректері бар, толығымен металдан жасалған екі орындық барлаушы-бомбалаушы бипланы. Бұл Әскери-теңіз күштері сатып алған соңғы жауынгерлік биплан және АҚШ-та өндірілген соңғы жауынгерлік биплан болды. Ұшқыш пен радиооператор/пулеметші есімді экипаж мүшелері жылжымалы шатырмен жабық тандемдік кабиналарда орналасқан, ал артқы кабинаның артындағы қорғаныш қаптамасын түсіріп, пулеметші өз пулеметін қолдануға мүмкіндік алатын еді. Қанаттары, рульдік беттері, қанатшалары және жапсырмалары матамен қапталған. Негізгі қону шассисі төменгі қанаттың алдындағы фюзеляждағы дөңгелек құдықтарына жиырылады, ал құйрық шассисі фюзеляжға жиырылады.

XF12C-1 (Кертисс 73 үлгісі)

Бұл ұшақ бастапқыда Wright R 1510 92 қозғалтқышымен жабдықталған, бірақ ол қолайсыз болғандықтан, ұшақ Wright R 1670 он төрт цилиндрлі, екі қатарлы, ауамен салқындатылатын радиалды қозғалтқышпен қайта жабдықталды, ол да қанағаттандырмады. Бұл екі қозғалтқыш та прототип болғандықтан, ешқайсысы өндіріске шығарылмады. Соңында, Wright R 1820 80 тоғыз цилиндрлі, бір қатарлы, ауамен салқындатылатын радиалды қозғалтқыш қолданылды.

XS4C-1 (Куртисс 73 үлгісі)

Сынақтан өткеннен кейін XF12C 1 ұшағы жорыққа жарамсыз деп танылды және 1933 жылдың 7 желтоқсанында бұл ұшақ барлаушы категориясына XS4C 1 деп қайта жіктеліп, Wright R 1820 80 радиалды қозғалтқышымен және екі қанатты бұрандамен қайта жабдықталды. Барлаушы ұшақ ретіндегі қызметі үшін, бір бомбаға арналған бомба тастау жабдығын жобалау және дайындау қажет болды.

XSBC-1 (Куртисс 73 үлгісі)

1934 жылдың қаңтарында "Скаут Бомбалаушы" (SB) деген тағайындама енгізілді және ұшақ соңында XSBC 1 деп қайта аталды. 1934 жылдың басында, әсіресе тікұйымдау бомбалау сынақтары басталды. 1934 жылдың 14 маусымында бұл ұшақ Нью-Йорк штатының Ланкастер қаласынан шамалы қашықтықта, Куртисс зауытынан сынау барысында қанаттарының бұзылуына байланысты құлап, қирады.

XSBC-2 (Куртисс модель 77)

Куртисс Райт әскери-теңіз күштеріне бір алмастыру ұшағын салу туралы ұсыныс жасады. Бұл қанаттары тікелей біріктірілген екі қанатты ұшақ болды, қанаттары бүгілмейтін, бірақ алдыңғы жиегінде ұшу жылдамдығын арттыратын ойықтары бар, ал төменгі қанатында бүкіл ұзындығында жақтаулары болды. Ұшақ толығымен металдан жасалған, ал басқару беттері матамен қапталған. Ол Wright XR 1510 12, он төрт цилиндрлі, екі қатарлы, ауамен салқындатылатын қозғалтқышпен жабдықталған, ол тұрақты жылдамдықты Curtiss Electric үш пернелі винтін қоздырды. Ұшақта кеңейтілген кабина, үлкейтілген тік қанат және руль, сондай-ақ кері тартылатын құйрық ілгіші болды. XSBC 2 ұшағы Great Lakes Aircraft компаниясының XB2G 1 және Grumman Aircraft Engineering компаниясының XSBF 1 ұшақтарымен бәсекелес сынақтарға қатысты. XSBC 2 жеңіске жетті және 1935 жылдың сәуір айында осы ұшаққа келісімшарт жасалды; ол 9 желтоқсан 1935 жылы алғашқы рейсін жасады.

XSBC-3 (Куртисс модель 77)

XSBC 2 ұшағындағы Wright XR 1510 12 қозғалтқышы механикалық тұрғыдан сенімсіз болып шықты. 1936 жылдың наурыз айында бұл ұшақ Pratt & Whitney R 1535 82, он төрт цилиндрлі, екі қатарлы, ауамен салқындатылатын және үш қанатты бұранданы қоздыратын қозғалтқышпен қайта жабдықталды және XSBC 3 деп қайта аталды. Осы жаңа конфигурациямен Әскери-теңіз күштері өндіріс тапсырысын берді.

SBC-3 (Куртисс модель 77А)

XSBC 3 прототипі мен өндіріс ұшағының арасындағы басты айырмашылық қозғалтқышта болды. 1936 жылдың тамыз айында 83 ұшаққа тапсырыс беру туралы келісімге қол қойылып, 1937 жылдың 17 шілдесінде жеткізілім басталды. Өндіріс ұшақтары Pratt & Whitney R 1535 94, он төрт цилиндрлі, екі қатарлы, ауамен салқындатылатын қозғалтқышпен және үш қанатты бұрандамен жабдықталған. Қару-жараққа екі машина топанғысы кірді, олардың біреуі ұшқыштың алдында, фюзеляждың оң жағында бекітілген, ал екіншісі артқы кабинада еркін орналасқан. Ұшақта фюзеляждың бойымен орналасқан бомба тастау құрылғысы болды, ол бір бомбаны немесе жанармай багін орнатуға мүмкіндік берді.

XSBC-4 (Куртисс модель 77B)

76-шы SBC 3 ұшағы Wright R 1820 22 тоғыз цилиндрлі, бір қатарлы, ауамен салқындатылған радиалды қозғалтқышымен қайта жабдықталды, бұл қозғалтқыш үш қанатты Hamilton Standard пернесін қоздырды және XSBC 4 деп қайта белгіленді. Ұшақтың қарулануы өзгеріліп, фюзеляждың оң жағында, ұшқыш алдында орналасқан бір тұрақты пулеметке алмастырылды, ал иілгіш пулемет артқы кабинасында сақталды. Күштірек қозғалтқышқа ие болғандықтан, бұл ұшақ фюзеляждың орта сызығында орналасқан бомба тасу құрылғысында бомба тасымалдай алды. Екінші SBC 3 ұшағы XSBC 4 деп қайта белгіленіп, сынақ жұмыстары үшін пайдаланылды.

SBC-4 (Куртисс модель 77B)

XSBC-4 ұшағының 124 данасы бойынша келісімшарт 1938 жылдың 5 қаңтарында қол қойылды және жеткізілімдер 1939 жылдың наурызынан 1941 жылдың сәуіріне дейін жүргізілді.

Француз теңіз флоты

1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Ұлыбритания мен Франция әскери ұшақтар сатып алу үшін АҚШ-қа келді. 1940 жылдың басында Франция үкіметі Curtiss Wright компаниясына 90 SBC-4 ұшағына тапсырыс берді. Француздарға көмек көрсету мақсатында, 6 маусымда Рузвельт әкімшілігі АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қазіргі уақытта қолданыстағы 50 SBC-4 ұшағын Нью-Йорк штатының Буффало қаласындағы Curtiss Wright зауытына жеткізіп, француз стандарттарына сәйкес қайта жаңартуды тапсырды. Бұл жұмысқа ұшақтардағы барлық АҚШ таңбаларын алып тастау, американдық пулеметтерді француздық Darne пулеметтерімен алмастыру және ұшақтарды француздық камуфляж түстерімен бояу кірді. Жаңартудан кейін ұшақтар Канаданың Новая Шотландия провинциясындағы Дартмут әуе базасына жеткізіліп, француздық Béarn әуе кемесіне тиелетін болды. АҚШ Конгресі бірнеше бейтараптық заңдарды қабылдап, күшіне енгізді, ал 1939 жылғы Бейтараптық заңы соғысып жатқан елдерге (Ұлыбритания мен Францияға) "ақша және алып жүру" қағидасы бойынша қару-жарақ сатуға рұқсат берді. "Ақша және алып жүру" қағидасы бойынша, қару-жарақ алушылар өз кемелері немесе ұшақтарымен тасымалдауды ұйымдастырып, дереу қолма-қол ақшамен төлесе, сатуға рұқсат берілді. Осы шарттарға сәйкес, АҚШ Канадаға әскери ұшақтарды тікелей ұшыра алмады; олар АҚШ-қа қонуға және Канада-АҚШ шекарасы арқылы сүйретіп әкелуге тиіс болды. 50 ұшақ Буффалодан (Нью-Йорк) Мэн штатындағы Хоултон әуежайына Вермонт штатының Берлингтон және Мэн штатының Аугуста қалалары арқылы ұшуға тиіс болды. Мэн штатындағы Хоултон әуежайы Канада-АҚШ шекарасында орналасқан, ал жергілікті шаруалар ұшақтарды Канаданың Нью-Брансуик провинциясына сүйреп әкелу үшін тракторларын пайдаланды. Бұл үшін канадалықтар Вудсток тас жолын жапты, соның арқасында ұшақтар оны ұшу-қону жолағы ретінде пайдалана алды және Дартмут әуе базасына ұшып барды. 50 SBC-4 ұшағы үш топқа бөлініп Дартмут әуе базасына ұшуға тиіс болды. Бірінші топтардың бірі Буффало мен Олбани арасында ұшқанда жаңбыр мен тұманға тап болды, нәтижесінде бір ұшақ апатқа ұшырады. Қалған 49 ұшақ сәтті түрде Новая Шотландияға жеткізіліп, Béarn және француздық жеңіл крейсер Jeanne d'Arc-қа тиеуге дайындалды. Кемелердегі орын шектеулі болғандықтан, FR Béarn-ға тек 44 SBC-4 ұшағы тиеуге болатын. Одан бөлек, кемеде 25 Stinson Model HW 75 (сонымен қатар Stinson 105 деп те аталады), 17 Curtiss H75 A1 (АҚШ Әскери-әуе күштерінің P-36 және алты Brewster F2A-2 Buffalo Бельгия Әскери-әуе күштері үшін) тасымалданды. Jeanne d'Arc кемесі 14 жиналмаған ұшақты тасымалдады: сегіз Stinson Model HW 75 және алты Curtiss H75 A1. Екі кеме 1940 жылдың 16 маусымында Галифакстан Францияның Брест қаласына бағыт алды. Екі күннен кейін Брест неміс әскерлерінің бақылауына өтті, соның салдарынан екі кеме де Мартиника, Француздық Батыс Индияға, Кіші Антиль аралдарындағы аралға, Кариб теңізінің шығыс бөлігіне қайта бағытталды. Олар 27 маусымда, Францияның немістерге берілгеніне бес күннен кейін келді. SBC-4 ұшақтары түсіріліп, Pointe des Sables аймағындағы далаға оралды және ашық ауада сақталды. Тропиктік климат жағдайында ашық ауада сақталған ұшақтар тез шіріп, ұшуға жарамсыз болды және ақырында жарамсыз деп танылды.

Корольдік әуе күштері

Бес француз ұшағы FR Béarn-ға сыймады және RCAF Dartmouth станциясында қалдырылды. 1940 жылдың тамызында Корольдік әуе күштері оларды сатып алып, "Кливленд Mk. I" деп белгілеп, "HMS Furious" авианосецінде Англияға жөнелтті. Олар RAF Бертонвудта, Ланкаширде құрастырылды және RAF Литтл Риссингтонға, Глостерширге жеткізілді, содан кейін No. 24 (коммуникациялық) эскадрильясы RAF Хендонда, Миддлсексте пайдаланды. Бұл ұшақтар ешқашан операциялық түрде қолданылмады және жаттығу ұшақтарына айналды.