Кіріспе
Марио Баваның 1964 жылғы фильмі. "Қан мен қара жіп" – Марио Баваның режиссерлік жұмысы, Эва Барток пен Камерон Митчелл басты рөлдерде ойнаған 1964 жылғы "жалло" жанрындағы фильм. Оқиға Римдегі сән үйінің модельдеріне жасалған қатыгез кісі өлтірулері төңірегінде өрбиді, маска киген кісі өлтіруші скандалды ашып беретін күнделікке қол жеткізу үшін жасалған әрекеттерді көрсетеді. Бұл фильм Баваның "Галатеа Фильм" компаниясымен ұзақ жылға созылған ынтымақтастығын аяқтағаннан кейін дамытыла бастады, ол бұл компания үшін оператор және режиссер ретінде көптеген алғашқы жұмыстарын жасаған болатын. Режиссердің бұрынғы қорқыныш фильмдеріне қарағанда төменгі бюджетпен түсірілген "Қан мен қара жіп" – "Emmepi Cinematografica", "Les Productions Georges de Beauregard" және "Monachia Film" компанияларының итальяндық, француздық және батыс германиялық халықаралық бірлескен туындысы. Әртүрлі дереккөздер мен министрлік құжаттар фильмнің сценарийін жазушылығы туралы әртүрлі ақпарат ұсынады, көптеген дереккөздер Марчелло Фондато, Джузеппе Барилла және Баваның сценарий авторлары екенін көрсетеді; сценарийдің диалогын ағылшын тіліне аударған Мэри Арден. Техникалық топтың көп бөлігі және бірнеше актерлер Баваның бұрынғы фильмдерінің тәжірибелі актерлері болды. Басты түсірілімдер 1963 жылдың соңында Римде халықаралық, көп тілді актерлік құраммен басталды; кейбір актерлер өздерінің рөлін еркін оқыды, ал басқалары оны фонетикалық түрде орындады. Тим Лукас және Роберто Курти сияқты кино сыншылары мен тарихшылары "Қан мен қара жіп" фильмін Баваның стилінің және кинодағы триллер жанрының эволюциясын көрсететін фильм деп санайды. Бава бұрынғы фильмдерінде триллерлік конвенцияларды қолданғаннан кейін ("Түбеп білетін қыз" және "Телефон", "Қара саббат" сегменті), бұл фильмде ол қазіргі заманғы батыс германиялық детективтік фильмдердің (крими) элементтерін сол кездегі танымал көркем әдебиеттегі эротизм мен зорлық-зомбылықтың айқын үйлесімімен, атап айтқанда, ұзақ жылдар бойы жарық көрген "Джалло Мондадори" пульпалық романдар сериясымен біріктірді. Бұл жанрда жаңа үрдіс басталмаса да, фильм алғашқы "жалло" фильмдерінің бірі ретінде танылды, себебі түсті фотосуреттің шектен тыс қолданылуы және дәстүрлі детективтен бас тарту, графикалық кісі өлтіру сахналарына назар аудару осы жанрдың ерекшелігіне айналды. Фильмнің премьерасы 1964 жылдың 14 наурызында Римде өтті, бірақ коммерциялық жағынан сәтті болмады. Заманауи және кейінгі шолулар Баваның режиссерлік шеберлігі мен визуалды стилін жоғары бағалады, бірақ кейбіреулер сюжетінің әлсіз және кейіпкерлердің жеткіліксіз ашылғанын айтты. 1970 жылы Дарио Аржентоның "Кристалл қауырсынды құс" фильмі сәтті шыққаннан кейін Италияда "жалло" фильмдерінің толқыны пайда болды, олардың көптегені "Қан мен қара жіп" фильмінің стильдік ерекшеліктерін бөлісті. Мартин Скорсезе және Педро Альмодовар сияқты режиссерлердің туындыларында бұл фильмге сілтеме жасалған, сонымен қатар ол триллер, қорқыныш және слэшер фильмдеріне қатысты көптеген "ең жақсы" тізімдерге енген.
Blood and Black Lace is a 1964 giallo film directed by Mario Bava and starring Eva Bartok and Cameron Mitchell. The story concerns the brutal murders of a Roman fashion house's models, committed by a masked killer in a desperate attempt to obtain a scandal revealing diary. The film began development shortly after Bava had ended his long time association with Galatea Film, for whom he had made most of his earlier works as a cinematographer and director. Made with a budget that was lower than several of the director's prior horror films, Blood and Black Lace was an Italian, French and West German international co production between Emmepi Cinematografica, Les Productions Georges de Beauregard and Monachia Film. Different sources and ministerial papers provide varying degrees of information on the authorship of the film's screenplay, with most sources crediting Marcello Fondato, Giuseppe Barillà and Bava as co writers; co star Mary Arden is credited with having adapted the script's dialogue into English. Most of the technical staff and several cast members were veterans of Bava's previous films. Principal photography began in Rome in late 1963 with an international, multilingual cast; some actors read their lines fluently, while others performed them phonetically. Film critics and historians such as Tim Lucas and Roberto Curti have identified Blood and Black Lace as representing an evolution in both Bava's style and the thriller genre depicted in cinema. Having used thriller conventions in his earlier films The Girl Who Knew Too Much and "The Telephone", a segment of Black Sabbath, Bava used this film to combine elements of contemporary West German murder mystery films (krimis) with the lurid juxtaposition of eroticism and violence present in popular fiction of the time, namely the long running Giallo Mondadori series of pulp novels. Though it did not start a trend in the genre, the film has retrospectively been described as being among the first giallo films, as its exaggerated use of colour photography and eschewing of a traditional mystery in favour of a focus on set pieces of graphic murder would become staples of the form. The film premiered in Rome on March 14, 1964, where it was commercially unsuccessful. Contemporary and retrospective reviews primarily praised Bava's direction and its visual style, although some found its plot to be weak and lacking in characterisation. After the successful release of Dario Argento's The Bird with the Crystal Plumage in 1970, a wave of gialli were made in Italy, with many sharing stylistic traits from Blood and Black Lace. Works by such filmmakers as Martin Scorsese and Pedro Almodóvar have referenced the film, and it has appeared on several "best of" lists related to thriller, horror and slasher films.
Сюжет
Римдегі сән үйі Christian Haute Couture-да жұмыс істейтін көптеген әдемі модельдердің бірі Изабелла түнде үйдің аумағы арқылы жүргенде, оны ақ, ерекшеліктері жоқ маска, қара федора және жағажай киген шабуылшы зорлық-зомбылықпен өлтіреді. Полиция инспекторы Сильвестри салонды жесір қалған графиня Кристиана Куомомен бірге басқаратын Массимо Морлакиді тергеп, сұхбат береді. Ол сондай-ақ Изабелланың бұрынғы жігіті Франко Скалоны, антиквариат сатушыны сұхбаттайды; Сильвестри оның кокаин пайдаланушы екенін және Изабелла оның тәуелділігін жоюға тырысқанын біледі. Изабелланың күнделiк жазбалары бар екенi анықталды. Модельдердің бірі, Николь - Скалоның қазіргі сүйіктісі - күнделікті тауып, оны полицияға беруге уәде береді, бірақ оның әріптесі Пегги оны сән шоуы кезінде ұрлайды. Сол түні Николь Скалоның дүкеніне барып, оны кокаинмен қамтамасыз етеді, онда оны қылмыскер аңдып, оны тікенекті қолғаппен өлтіреді. Суретші оның өлі денесі мен қалтасын күнделікті іздеп, таба алмайды. Пеггиге деген сезімдері бар, жүйкелі, дәрі-дәрмек ішкен Марко оны қорғауға ұсыныс жасап, үйіне барады, ол әдепті түрде бас тартады. Кейін оны күнделікті табу туралы талапты жазбаға жазған кісі өлтіруші қарсы алады және ұрады. Ол оны шатырда өртеп жібергенін айтады, себебі онда ол түсік жасатқан кездегі мәлімет бар екен. Ашулы күйінде кісі өлтіруші оны есінен танып қояды. Содан кейін оны Сильвестри келген кезде алып кетеді, басқа жерге апарып, креслоға байлап, тергеуді жалғастырады. Пегги масканы алып тастайды және оны шабуылдаушыны таниды, ол оны пешпен өлімге өртеп жібереді. Сильвестри қылмыскердің жыныстық маньяк екенін және салонмен байланысты адамдардың бірі екенін болжайды, сондықтан ол кінәлі деп санаған әркімді тұтқындайды. Пеггидің пәтерінде болғанын білгенде, Марко үрейленіп, үйдің тыңдаушы киім дизайнерін, импотенция үшін кісі өлтіруді айыптауға тырысады; ол кейін эпилепсиялық ұстауға ұшырап, ауруханаға түседі, ал оның дәрілері оның жағдайына дәрі болып шығады. Күдіктілер қамауда болған кезде, тағы бір модель Грета Пеггидің мәйітін өзінің машинасының багажында жасырып жатыр, ал өлтіруші оны күйеуінің сарайсында өлтіреді. Пегги мен Гретаның денелері табылғаннан кейін, Сильвестри барлық ер адамдарды босатады; Морлаки Пеггиді тергеу үшін бұрын қолданған тетрадьды алады. Морлаки мен Кристина кейінірек олардың кісі өлтіру үрдісін талқылайды: ол Изабелланы, Николь мен Пеггиді өлтірді, ал Кристиана Гретаны оған алиби беру үшін өлтірді; өлтірулердің гиперсексуализациясы олардың мотивациясын жасыру үшін қызыл селінгі ғана болды. Изабелла олардың Кристиананың күйеуін өлтіргенін біліп, оларды шантажға тырысты. Морлаки Кристиананы күнделік жойылғанмен, олар Сильвестридің гипотезасын қанағаттандыру үшін тағы бір кісі өлтіру керек деп сендіреді. Сол түні Кристиана бесінші модельді өлтіріп, өлімді өз-өзіне қол жұмсау сияқты етіп көрсетеді және ванна бөлмесінде маска, шляпа және пальтоны тастап, модельді кісі өлтіруші деп айыптайды. Кристиана үйден шығуға дайындалып жатқанда, есіктің қатты қағылуынан үзіліп қалады. Қашып құтылу үшін екінші қабаттағы терезеден құлап түседі. Мода үйінде Морлаки Кристиананың үстеліне қарап, оның зергерлік бұйымдарын қызықпен іздеп шығады. Кристиана кіреді, енді ол Морлакидің оның құлдырауына жауапты екенін және олардың некелері оның байлығын мұрагер болудың құралы екенін түсінеді. Ол Морлакиді өлтіреді. Сильвестриді шақырғаннан кейін Кристиана Морлакидің денесі жанында құлап қалады.
Негізгі оқиғалар мен стилі
Батыс Германияда 1960 жылдардың басында Эдгар Уоллес туындыларынан шабыттанған «крими» деп аталатын фильм жанры кең таралды. Алғашқы фильм – 1959 жылғы «Der Frosch mit der Maske». Бұл фильмдер бастапқыда қара-ақ түсті түсірілді, бірақ кейіннен түсті түсіріліп, Италияда көрсетілді. Италиялық кинотанушы Стефано Башиера итальян киносына олардың тигізген әсері туралы айта келіп, итальяндық танымал киноның «Хаммер Филм Продакшнс» және американдық жанрлық фильмдердің қорқыныш фильмдеріндей, ұлттық нарықтың сұранысын қанағаттандыру үшін «сыналған» бейнелерін пайдалану арқылы «крими» стилін жасауға тырысқанын атап өтті. 1960 жылдардың басындағы тағы бір үрдіс Италияда Теренс Фишердің 1958 жылғы «Дракула» фильмінің табысынан кейін пайда болды. Бұл эротикалық элементтерді қамтитын қорқыныш, детектив және қылмыс жанрларындағы арзан кітаптардың, комикстердің және фотороманның танымалдылығының өсуіне әкелді. Италиялық кинотанушы және сыншы Роберто Курти «Қан мен қара жіп» фильмінің сюжеті осы кітаптардың тақырыптарынан алынғанын және «садистік бейімділіктері бар құпия жаман адам» бейнесін крими элементтерімен бейімдегенін айтты, мұндай бейнелер Карл Антонның «The Avenger» немесе Франц Йозеф Готтлибтің «The Black Abbot» фильмдерінде де кездеседі. Бава «The Girl Who Knew Too Much» фильміндегі кісі өлтіруге куә болған және серийлі кісі өлтірушінің мақсатына айналған әйел туралы оқиғасымен және «Телефон» атты «Black Sabbath» сегментінде түнгі киімін шешіп жатқанда шантажға ұшыраған әйел туралы оқиғасымен болашақта «джалло» жанрына тән күмән мен эротизм элементтерін зерттеді. «Giallo» термині итальян тілінде «сары» дегенді білдіреді және Il Giallo Mondadori сериясынан алынған, олардың ерекше сары мұқабаларымен танымал детектив және қылмыс романдарынан шыққан. Италияда бұл термин барлық детектив және триллер жанрындағы әдебиетті сипаттау үшін қолданылады. Ағылшын тіліндегі сыншылар бұл терминді жанрдағы нақты фильмдерді сипаттау үшін қолданады, олар кісі өлтірудің егжей-тегжейін, оның шешілуі мен полициялық процедуралық элементтерін емес, қылмыстың құпиясын ашуға баса назар аударады. Баваның өмірбаян авторы Тим Лукас «Көп білетін қыз» фильмін «джалло» романдарына жасалған ирониялық құрмет деп санайды, ал «Телефон» қысқа форматта болғанымен дәстүрлі «джалло» фильмінің стиліне жақын. Курти «Қан мен қара жіп» фильмін зорлық-зомбылық пен эротикалық зарядталған эпизодтардың сериясы ретінде сипаттады, олардың құрылысы «көбірек күрделі және әсерлі», ал Бава осы элементтерді шектен тыс деңгейге жеткізді. Курти фильмнің Италияда кісі өлтірушіні анықтау ойыны ретінде жарнамаланғанын, бірақ ол сол кезеңдегі осы жанрдан және «крими» фильмінен әзіл-қалжыңның немесе кісі өлтірушінің жеке басын анықтауға көмектесетін белгілердің болмауымен ерекшеленетінін атап өтті.
Даму
Марио Бава «Қан мен қара қайыс» фильмдерін түсіргенге дейін шетелдік нарыққа бағытталған бірнеше фильмдерді, соның ішінде «Black Sunday», «Erik the Conqueror», «The Girl Who Knew Too Much» және «Black Sabbath» фильмдерін түсірген. Бұл фильмдер негізінен Лионелло Сантидің «Galatea Film» продюсерлік компаниясы арқылы шығарылды, ол 1964 жылы қаржылық қиындықтарға байланысты қызметін тоқтатты. Бұл Баваны мансабының қалған бөлігінде продюсерден продюсерге көшуге мәжбүр етті, бұл оны, Куртидің айтуынша, «нәтижелерге әрдайым қанағаттандыра бермеді». Бава «Қан мен қара қайыс» фильмінде жұмыс істей бастады, алғашқы атауы «L'atelier della morte» болған. Бұл фильм «Emmepi Cinematografica» компаниясы үшін жасалған, ол 1962 жылдың 27 қарашасында құрылған шағын компания болатын, төрт фильм ғана шығарған және «Black Sabbath» фильміне аз үлес қосыпты. «Қан мен қара қайыс» – «Emmepi» компаниясының негізгі инвестор ретіндегі жалғыз фильмі болды. Министрлік құжаттарына сәйкес, Бава фильмде жұмыс істеу келісімшартына 1963 жылдың 16 наурызында қол қойды. Фильмнің бюджеті Баваның бұрынғы қорқынышты фильмдеріне қарағанда аз болды, ол 180 миллион итальян лирасы деп бағаланды, оның 141,755 миллионы өндіріске жұмсалды. «Black Sabbath» фильмінің бюджеті 205 миллион лираны құрады. «Emmepi» компаниясы фильмді Франция және Батыс Германиямен бірлесіп түсірді, тиісті инвестиция квоталары: 50% (Италия), 20% (Франция) және 30% (Батыс Германия). Француз серіктесі Жорж де Борегард болды, ол Жан-Люк Годардың «Тінтуі» және «Кішкентай сарбаз» фильмдерінен бастап, «Голиат және бүлікші құл» және «Дюссельдорф вампирі» сияқты жанрлық фильмдермен жұмыс істеді. Римдегі мемлекеттік мұрағаттағы құжаттарға сәйкес, фильмге Де Борегардтың ең үлкен үлесі оның баспасөз қызметкері (және болашақ кинорежиссер) Бертран Таверньенің режиссердің көмекшісі ретінде жұмыс істеуі болды. Тавернье мұны жоққа шығарып, «Бұл итальяндық кредиттер алаяқтыққа негізделген. Бірлескен өндіріске француз атаулары қажет болды. Мен Италияға ешқашан бармадым және осы фильмдерге қатысы бар ешкіммен кездеспедім» деді. Тавернье фильмге қосқан үлесі «Марио Баваның «Қан мен қара қайыс» сценарийін оқып, менің атым кредиттерде» деген қорытындыға келді. Батыс Германияның серіктесі «Top Film» компаниясы болды, оның «Monachia Film» еншілес компаниясы Мюнхенде орналасқан және басқа екі фильмді ғана қаржыландырды. Италиядағы мемлекеттік мұрағаттағы «Қан мен қара қайыс» фильмінің синопсисі және «Centro Sperimentale di Cinematografia» кітапханасындағы сценарий Марчелло Фондато мен Джузеппе Бариллаға тиесілі. Фондато «Қан мен қара қайыс» фильмінен бұрын бірнеше комедияда және «Black Sabbath» сценарийінде жұмыс істеген. Барилла «Elsinore» әдеби журналының редакторы болды. Курти Барилланың сценарийге қосқан үлесі аз екенін айтады. Өндірістің басында министрлікке ұсынылған бюрократиялық құжаттарда сюжеттің авторлары ретінде Фондато мен Бава аталған, ал сценарий «Джузеппе Милиция» деп көрсетілген, бұл есім басқа ешқандай құжатта кездеспейді. Керісінше, фильмнің ашылу титрлерінде Фондато әңгіме мен сценарийдің авторы ретінде көрсетілген, ал Барилла мен Баваның есімдері «бірлесіп» деген сөзден кейін тізімделеді. Министрлік құжаттарында Баваға сценарийдің жазушысы ретінде 3 миллион лира, режиссерлік қызметі үшін 7 миллион лира, ал Фондато мен Бариллаға сценарий жазу үшін әрқайсысына шамамен 1,5 миллион лира төленгені айтылған. Лукас 1958 жылғы «Қызыл манекен» фильмінің «Қан мен қара қайыс» фильміне әсер еткенін айтты, өйткені ол Баваның стиліне ұқсас диффузиялық жарық сүзгілері бар түсті кинематографияны қолданды, сондай-ақ фильмнің сюжеті кісі өлтірулер орын алатын сән салонында болды. Курти бұл пікірге қарсылық білдіреді, өйткені «Қызыл манекен» Италияда ешқашан шығарылмаған, сондықтан Бава немесе сценарийшілер оны көрген жоқ деп санайды.
Алдын ала өндіріс
"Қан мен қара қайыс" халықаралық актерлік құрамды пайдаланды. Оған итальяндықтар (Арианна Горини, Массимо Риги, Франко Рессел, Лучано Пигоцци, Джулиано Раффаелли, Франческа Унгаро және Энцо Серусико), американдықтар (Кэмерон Митчелл, Мэри Арден, Данте ДиПаоло және Харриет Уайт Медин), немістер (Томас Райнер, Леа Ландер және Хайди Стро), француз актрисасы Клод Дантес және венгр-британдық актриса Ева Барток кірді. Ландер, актер Харди Крюгердің алыс туысы болғандықтан, экранда "Леа Крюгер" деп танылды, фильмде жұмыс істеу үшін Италияға көшті. Ол Бавамен жұмыс істеу туралы жағымды пікір білдірді, бірақ Бартокпен жұмыс істеуге ерекше қуанды. Барток сол кезде Роберт Сиодмактың "Кримсон пират" фильміндегі жұмысымен танымал болды. Ландер Бартоктың актерлік құрамның қалған бөлігінен қашықтап, жеке макияж бөлмесіне ие болғанын, актерлер мен түсірілім тобы оны жиі күткенін еске алды. Актерлік құрамға кейіпкерлік актерлер де кірді, олардың көпшілігі бұрын Бавамен жұмыс істеген, мысалы, Риги ("Қара саббат" фильмінде), ДиПаоло ("Тым көп білген қыз" фильміндегі репортер рөлінде), Рессел ("Аладдиннің ғажайыптары", "Жеңімпаз Эрик" және "Тым көп білген қыз" фильмдеріндегі қосалқы рөлдерде) және Пигоцци ("Жасырын және дене" фильмінде). Рейнер мен Дантес актерлік құрамға соңынан қосылды, өйткені олар бастапқыда Густаво Де Нардо мен Йоко Таниге арналған рөлдерді алды. Батыс Германия теледидарында және дауыстау саласында тәжірибесі бар классикалық білімі бар актер Рейнер Баваның жұмыс әдістеріне таң қалды, түсірілім алаңында тікелей дыбыс жазу міндетті еместігі оған шығармашылықпен түсіруге мүмкіндік береді деп сенді. Рейнер түсірілім уақытын Баваның бассет иті Центиді серуендетіп өткізді, бұл оны Германияға қайтқаннан кейін өзіне және әйеліне осындай ит алуға шабылдады. Курти Дантестің Таниді алмастыруын "асығыс" деп сипаттады, оның сценарийдегі кейіпкеріне сәйкес азиялық көрініс беруге тырысқанмен, оның күшті жауы, кең жақ сүйектері және андрогин сымбаты бұл әрекетке кедергі келтірді. Митчелл Дантстің өзіне тамақтану бұзылысынан зардап шегетінін және түсірілім басталғанға бір ай бұрын Парижде эксперименттік салмақ жоғалту процедурасынан өткенін айтқандығын еске алды: "Сізді үш аптаға ұйықтатып, массаж жасайды, салмақты түсіруге көмектесетін таблеткалар немесе инъекциялар береді және ол бірден салмақты түсіруге көмектеседі". Лукас бұны растап, Дантстің "Лондондық гиена" фильмінде ("Қан мен қара қайыс" фильміне дейін түсірілген) кем дегенде 40 фунт салмақ қосып түскенін айтты. Баваның тұрақты актері Митчелл соңғы жобасынан бері режиссермен байланыста болды, ол "Ерик Жеңімпаз" еді. Митчелл: "Біздің арамызда ерекше химия болды, Бава менің ең сүйікті адамдарымның бірі болды", - деді. Митчелл Баваның түсірілім алаңындағы көңіл-күйінің жақсы болғанын айтты, бірақ ол жақында жүйке бұзылуынан зардап шеккені туралы әңгімелерді естігенін де мойындады: "Шындығында, осы бизнесте бәрі де жүйке бұзылады. Менің ойымша, Мариомен жағдай тым ауыр болды". Медин, үй шаруасындағы Клариса рөлін ойнаған Баваның тұрақты актрисасы, өндіріс туралы ештеңе есіне түсірмеді, бірақ Лукасқа фильмді "қорқынышты" деп ойлағанын және "Менің жасымда экрандағы зорлық-зомбылықтың жас кезімде болған ойын-сауық құндылығы жоғалады, өзіңді өлмейтін және жойылмас деп ойлайсың" деп мойындады. Фильмнің халықаралық копродукция статусына байланысты актерлердің табысы тең бөлінбеді: Митчеллге (немесе мүмкін Бартокқа) түсірілімнің әр аптасының басында қолма-қол ақша төленді, ал неміс актерлеріне Римде болғандары үшін толық өтемақы төленді, көптеген актерлер, мысалы Арден, өндіріс соңында толық төленеді деген уәдемен жұмыс істеді, бірақ жалақыларын алған жоқ. Түсірілім тобында Баваның көптеген тұрақты серіктестері болды, соның ішінде оператор Убальдо Терцано, монтажшы Марио Серандрей және костюм дизайнін жасаған Тина Лоридо Грани.
Түсірілім
Лукас түсірілімнің 1963 жылдың қараша айында басталғанын, ал Курти кестеге сәйкес, 1963 жылдың 26 қыркүйегінде басталғанын анықтады. Арден Джон Ф. Кеннединің қазасына жақын уақытта өз сахналарын аяқтағанын еске алды. Лукас түсірілімнің 1964 жылдың қаңтар айының ортасында аяқталғанын айтса, Курти тапқан құжаттар негізгі түсірілімнің 1963 жылдың 26 қазанында аяқталғанын көрсетті. Фильм Римде түсірілді, сән үйінің сыртқы көріністері Вилла Скиаррада, ішкі көріністері Палаццо Бранкаччода, ал қалған көріністер АТС студиясында түсірілді. Мысалы, антиквар дүкені сияқты көріністер фильмдік реквизиттер сақталатын қоймада түсірілді. Фильм еуропалық өндіріс болғамен, халықаралық нарықта сұранысқа ие болу үшін актерлердің көпшілігі өз сөздерін ағылшын тілінде айтты. Арден сценарий туралы: «Сценарийді жазған итальяндық жігіт американдық немесе ағылшын тіліндегі әңгімелерді жақсы білмеген, сондықтан сценарий қателерге толы болды» деді. Арден үш тілде еркін сөйлейтін болғандықтан, түсірілім кезінде Баваға көмектесу үшін диалогты қайта жазды, осылайша оның мағынасы толыққандырақ болар еді. Фильмдегі зорлық көріністерінде Арден көптеген трюктерді өзі орындағанын еске алды. Олардың ішінде, соңғы сәтте төсектің астына түсу де бар еді. Команда көбінесе уақытты дұрыс есептемейтін, нәтижесінде Арден келесі түсірілімдерде көкшіл іздерге тап болар еді. Фильмнің каскадерлер координаторы Гофредо "Фредди" Унгер Баваның актерлердің өздері трюктер жасағысы келгенін жиі бастан өткергенін түсіндірді. Актерлер жекпе-жек сахналарын түсіруді сұрағанда, ол оларды қысқа ғана түсіріп, оларға қажетті барлық материалдары бар екенін айтқан. Митчелл Баваның фильмдегі жылдам көріністерді балалардың ойыншық вагонына камераны орнату арқылы жасағанын еске алды, ал кран көріністері камераны экипаж мүшелерімен тепе-теңдестіретін уақытша тебіреніс арқылы жасалды. Курти фильмде вагон қолданылғаны туралы пікірге келіспеді, себебі Ламберто Бава итальяндық DVD аудио түсініктемесінде қолданылған камералар Митчелл болғанын айтты, олар мұндай құрылғыға орнату үшін тым ауыр болған (жеңіл Аррифлекстерге қарағанда). Макияж шебері Эмилио Траниге Арденнің өлік кейіпкерін бейнелеген эпизодтар үшін күйгендей көріну үшін макияж жасауға төрт сағат уақыт кетті, ал оларды түсіруге бес күн жұмсалды. Әр күні макияжды қосып, алып тастаудан аулақ болу үшін Арден түсірілімнің соңғы күндері макияжбен жүрді; ол Римде бірге тұрған анасының қорқып кеткенін еске алды. Бұл эпизодтарды түсіру кезінде болған оқиға Арденнің мұрнында қалыпты жарақат қалдырды. Грета Пеггидің денесін машинасының багажникомінде тапқан сахнада Бава Ландерге багажник қақпағы толық ашылғанша (механизмдегі дыбыс арқылы көрсетілгендей) күтуді бұйырды, содан кейін артқа секіріп, кері қайтуды бұйырды, себебі қақпақта күшті серіппе болған, ол қақпақты жылдам жабылуға мәжбүрлейтін еді. Ландер шаршағандықтан багажник қақпағын толық аша алмады, нәтижесінде қақпақтың өткір құлпы Арденнің бетіне тиіп, көзіне жақын орналасқан. Арден гистерияға ұшырады, содан кейін Бава бірден түсірілімді тоқтатып, оны құшақтап, бетіне мұз қойып тыныштандырды.
Музыка
Карло Рустичелли фильмнің музыкасын жазды, бұрынғы Бава фильмі "Жар және дене" үшін де музыка жазған болатын. Рустичелли фильмге деген өзінің реакциясын еске алып: "Еш күмәні болмады, бұл жаңа нәрсе еді. Мен оның эротикалық мәніне қатты таңқалдым". Фильмнің басты тақырыбы "Ателье" деп аталады және фильмде әртүрлі түрінде қайта-қайта орындалады. Лукас фильмде кейіпкерлердің өлімі көбейген сайын, музыканың оркестрлеуі азаяды деп атап көрсетті. Баваның өтініші бойынша Рустичелли "Жар және дене" фильмі үшін жазып, жазған бірнеше музыкалық бөлімдерді қайта пайдаланды. Рустичелли сондай-ақ "La bellezza di Ippolita" фильмінен бір үзіндіні қайта пайдаланды, оны сән көрсетілімінде естіуге болады. Фильмнің шығуымен бірге, музыканы басып шығарушы C. A. M. "Atelier" әнін 45 RPM сингл ретінде шығарды, ал B жағында осы тақырыптың басқа нұсқасы – "Defilé" болды. 2005 жылы, Рустичелли қайтыс болғаннан кейінгі жылы Digitmovies толық музыканы "Жар және дене" фильмінің музыкасымен бірге екі дискілік CD ретінде шығарды. Кейін Spikerot Records 2020 жылдың қазан айында түпнұсқалық жазба таспаларынан жаңартылған музыканы шектеулі санда (400 дана) LP ретінде шығарды.
Шығару
"Қан мен қара кружево" 1964 жылдың 14 наурызында Римде тұңғыш рет көрсетілді. Фильмнің пост-өндірісі кезінде атауы L'atelier della morte-дан 6 donne per l'assassino-ға өзгерді. Экрандағы атауы мен министрлік құжаттарында фильм 6 donne per l'assassino деп көрсетілген, ал кейбір жарнамалық материалдарда Sei donne per l'assassino деп аталған, бұл атау кейіннен сын-пікірлерде, мақалаларда және анықтамалық кітаптарда қолданылды. "Юнидис" компаниясы фильмді Италияда таратты, онда Курти оны коммерциялық сәттілік деп санамады. Ол 137 миллионнан астам итальян лирасы табыс әкелді, сол жылы Италиядағы ең табысты фильмдердің 161-і болды; Курти бұл табыстың итальян киносындағы жаңа үрдістерді бастауға жеткіліксіз, бірақ "Эммепи" компаниясына инвестицияларын қайтаруға жететінін айтты. "Глория Фильм" компаниясы фильмді Батыс Германияда 1964 жылдың 27 қарашасында "Blutige Seide" деген атпен, ал "Les Films Marbeuf" Францияда "6 femmes pour l'assassin" деген атпен таратты, ол 1964 жылдың 30 желтоқсанында көрсетілді. АҚШ-та фильм 1965 жылдың 7 шілдесінде "Woolner Brothers" (бұрын Баваның "Hercules in the Haunted World" фильмін таратқан) компаниясы "Allied Artists" компаниясымен келісім бойынша "Blood and Black Lace" деген атпен шықты. "American International Pictures" және басқа дистрибьюторлар Баваның бұрынғы фильмдеріне жиі күрт өзгерістер енгізгенімен салыстырғанда, АҚШ нұсқасы итальяндық нұсқасына көп жағдайда ұқсас, тек диалогтарда екі ең маңызды кесілім бар. "Filmation Associates" осы нұсқа үшін жаңа титрлер жасады, онда актерлер мен түсірілім тобының көп бөлігі Бавадан басқа "американдандырылған" псевдонимдермен көрсетілді, мысалы, "Херман Тарзана" (Убальдо Терцано), "Марк Суран" (Марио Серандей) және "Карл Рустик" (Карло Рустичелли). Лукас "Filmation" компаниясының ашылу титрлерін, яғни жалаңаш дүкен манекендері мен бас сүйектерінің монтажын, итальяндық нұсқадағы сән үйі арқылы өтетін кадрлар сериясына, ондағы негізгі актерлер манекендер ретінде бейнеленген, тартымды балама деп бағалады. "Gala Film Distributors" компаниясы "Blood and Black Lace" фильмін Ұлыбританияда 1966 жылдың 6 қаңтарында шығарды, онда Британдық кино цензуралық кеңесі төрт минуттық кесімдерден кейін фильмге "X" рейтингі берді. Фильмге екі бөлек ағылшын тіліндегі дубляж жасалды: актер Мел Уэллс Римде түпнұсқа нұсқасын режиссерлік етті, онда Митчелл, Барток және Арден сияқты ағылшын тілінде сөйлейтін актерлердің көпшілігі өз рөлдерін қайта ойнады; Уэллс Рейнерді және басқа да бірнеше актерлерді дубляждады. Қазір жоғалған деп саналатын бұл дубляжды американдық тарату үшін "Woolner" компаниясы қабылдамады. Олар Лос-Анджелесте Лу Мосс басшылығымен жасалған екінші дубляжды тапсырыс берді. ДиПаолодан басқа, ол осы нұсқадағы өз сөздерін өзі бұрды, Пол Фриз екінші дубляж үшін ерлер дауыстарының көп бөлігін, соның ішінде Митчелл мен Рейнердің дауыстарын берді. Ағылшын нұсқасында итальяндық дубляждағы диалогпен салыстырғанда, кейбір ересектерге арналған материалдар жұмсатылды, мысалы, Марконың Чезаренің белгілі бір әлсіздігіне байланысты оны кісі өлтіруші деп жариялауы.
Үй медиасы
Blood and Black Lace бірнеше елде, соның ішінде Италия, Франция, Германия, Жапония және Испанияда VHS форматында шығарылды. Лукастың сөзінше, фильмнің барлық белгілі VHS нұсқалары түрлі деңгейде цензураланған. АҚШ-тағы алғашқы үй медиасынан Media Home Entertainment компаниясының VHS және Betamax, ал The Roan Group компаниясының LaserDisc нұсқалары жарық көрді. Iver Film және Nouveaux Pictures фильмді Ұлыбританияда VHS форматында шығарды. 1997 жылы фильмді Куентин Тарантиноның Rolling Thunder Pictures компаниясы шығаруға жоспарлаған, бұл Miramax компаниясының бөлімшесі болып, төмен бюджетті режиссерлердің туындыларын көрермендерге таныстыруға бағытталған. Rolling Thunder 35 мм ағылшын тіліндегі қолдануға жарамды материалдарды таба алмағандықтан фильмді шығара алмады; 1998 жылғы сұхбатта Тарантино: «Италиядағыларға мүлде қызық емес. Біз «Қан мен қара қайыс» фильмінің құқығын алып, оны итальян тілінде, ағылшын тіліндегі субтитрлермен шығаруға тырыстық. Біз бұны істей алмадық. Бұл ақша туралы емес, оларға мән жоқ» деді. VCI Video фильмді АҚШ-та 2000 жылы екі рет DVD форматында, ал 2005 жылы қосымша мүмкіндіктермен шығарды. Екі нұсқада да ағылшын және итальян тілдеріндегі аудио тректер мен субтитрлер бар. Arrow Video Blood and Black Lace фильмін 13 сәуірде Ұлыбританияда, ал 21 сәуірде 2015 жылы АҚШ-та Blu-ray Disc форматында шығарды. Итальян және ағылшын тілдерінде 1.66:1 пропорциясында ұсынылған бұл нұсқа L'Immagine Ritrovata студиясында түпнұсқа камералық негативтен 2K ажыратымдылығымен кеңінен қалпына келтірілді және Лондондағы Deluxe Restoration студиясында Тим Лукастың қадағалауымен түс жөндеуден өтті. Дискідегі қосымша мүмкіндіктер Лукастың аудио түсіндірмесі, түрлі түпнұсқалық және архивтік видео эсселер мен сұхбаттар, АҚШ нұсқасының титулдық тізбегі (Джо Дантеге тиесілі баспадан қалпына келтірілген) және 2012 жылы Райан Хейсом мен Джон Бритттың giallo жанрына құрмет ретінде түсірген «Yellow» атты қысқаметражды фильмі бар. VCI 2018 жылғы 23 қазанда Blu-ray/DVD комбо-жинағын шығарды, онда 1.85:1 пропорциясы бар фильмнің басқа қалпына келтірілген нұсқасы қолданылды. Жинаққа екі аудио түсіндірме кіреді, біреуі кинотарихшысы Кэт Эллингердің, екіншісі сыншылар Дэвид Дель Валле мен C. Кортни Джойнердің, сондай-ақ VCI-дің бұрынғы DVD-лерінен алынған қосымша мүмкіндіктер бар.
Қазіргі заманғы
Курти Blood and Black Lace фильмі “газеттерде аз жарияланды” деді, ал оны сынға алған аз ғана сыншылар оның стильдік ерекшеліктерін мойындады. Еуропадағы La Stampa газетіндегі шолуларда фильм “керемет түсірілген” және “директордың тамаша техникасы арқылы қызықты жағдайлар мен эмоцияларды жеткізеді, ал әлсіз сценарийдің ойыншық тәсілдерінен гөрі” деп жазылған. Corriere d'Informazione фильмді “техникалық тұрғыдан таңғажайып, бірақ көрерменге әсер ете алмайтын” деп тапты. L'Unità газетінен Уго Касирхаги Баваның “қорқынышты элементтермен, аралық жарықтандырумен және түстерді ауыстырумен ойнауды ұнататын” және “кейіпкерлерді өлтіруді (әсіресе, әдемі және жоғары мәдениетті әйелдерді) ең қорқынышты тәсілмен ұнататынын” айтты. “Қырғыншы ретінде оның қабілеті бар екенін жоққа шығара алмаймыз”. Cahiers du Cinéma журналындағы анонимді сыншы фильмді “Ритцтей ауыр, қорқынышты жарық пен эффекттердің шабуылы” деп сипаттады, “бәрі Офулс, Штернберг немесе тіпті Альбикокко ешқашан көрсетпеген заттардың шатасуы”. Peter John Dyer, Monthly Film Bulletin журналында “П.Д.” деген атпен жариялап, оны “Баваның осы күнге дейін ең қымбат және сәнді қорқынышты фильмі” деп мәлімдеді, соңында “егер бұл Баваның жұмысының өте жақсы (яғни, ерекше) үлгісі болса, ол кісі өлтіру триллері жанрының нашар үлгісі, себебі ол көшірме, көбінесе нашар ойналған және жазылған, және бірнеше рет мәнсіздікке түсіп кетеді” деді. Еуропадан тыс жерлерде The New York Times газетінің А. Х. Вейлер фильмді “қанды қырғынмен толы детектив” деп тапты, онда кейіпкерлер “әртүрлі қорқынышты тәсілмен жоғалады, сол сәнді көйлектерді көрсетуге ешкім қалмайды. Бұл ысырап – бірақ олардың айқын, ауыр сюжеті мен актерлік шеберлігін ескерсек, олар қанды тағдырларын немесе оларға күлімдеген қараңғылықты лайықты деп санауға болады”. Variety журналының “Whit.” авторы фильмді “кейбір қызықты сәттері бар жақсы детектив” деп қорытындылады, сонымен қатар визуалдық эффектілердің “осы фильмдерде әрдайым байқала бермейтін сапаны қосатын қымбат декорациялармен күшейтілгенін” атап өтті. Ол көркемдік шешімдерді “жоғары деңгейде” деп бағалады, түсті фотосуреттің оны тиімді пайдалануға мүмкіндік беретінін айтты. Шолуда Баваның режиссерлігі “ешқашан басылмаған қараңғы көңіл-күйді” орнататыны, ал “[Рустичеллидің] музыкасы осы атмосфераны сақтайды” деп қосымша айтылды.
Ретроспективті
"Қан мен қара қайыс" тақырыптық тұрғыдан, қыздарға жасалған зорлық-зомбылық туралы шешілмейтін мәселеге толы, бірден қатыгез де, шын ниетпен жасалғандай көрінетін қызығушылықты ұсынады. Мұндағы кісі өлтірулер, модельдік мансаптың төмендеуінің көрінісі ретінде түсіндіріледі, ал кісі өлтірушінің денелерді қорқынышты поздарға қоюы осы төмендеуді нақтылай түседі. [ ] Бұл тақырып кісі өлтірушінің кім екендігі арқылы одан әрі күрделенеді, ол өзін-өзі жек көру мен өзін-өзі тұтынуға бейімделген, өте жоғары жеке мүдде мен неврозға ие, соның салдарынан бүкіл жанрға зор әсер ететін сән индустриясын бейнелейді. Гиалло жанрында әйелдің ең жаман жауы – дәстүрлі қағидалардың шеңгелінен шығуға тырысқан, өзін құлдықта ұстаған статус-квоның тізгінін жыртуға ұмтылған әйел.
Мұра
Курти фильмнің алғашқы көрсетілімінде, осыған ұқсас туындылардың толқынына шабыттандыру үшін қажетті коммерциялық сәттілікке жете алмағанын айтты. Лукас сияқты кейбір сыншылар Баваның түс қолдануы Альфред Вохердің «Сохоның дөңгелегі» сияқты жаңа крими фильмдерінің түсті түсірілуіне ықпал еткенін болжағанмен, осы өзгерісті «Қан мен қара жіп» деп атауға болатындығын көрсететін ешқандай құжаттама жоқ. Италиялық триллерлер, оның ішінде Сильвио Амадионың «Римдегі қастандық» немесе Романо Феррараның «Қылмыс» сияқтылары, Альфред Хичкок фильмдеріндегі тақырыптардың нұсқалары ретінде сипатталды. «Қан мен қара жіп» фильмінің тікелей ықпалында пайда болған туындылардың бірі – фильмдегідей сюжетті қолданған «Криминал» (қара комикс) комиксінің бесінші саны болды. Ал 1960 жылдардың соңында Италиядан шыққан «джалло» деп аталатын фильмдер, мысалы, Умберто Ленцинің Кэрролл Бейкермен бірге түсірген фильмдері («Оргазм», «Со тәтті, со бұзық» және «Өлтіруге қолайлы орын») және Лусио Фулчидің «Бірінің үстінде бірі» фильмдері, Баваның қылмыс көріністеріне назар аударғаннан гөрі эротизмге баса назар аударды. 1970 жылы Дарио Арджентоның «Кристалл қауырсынды құс» фильмі сәттілікке жеткенше, итальян киносында «джалло» жанры үлкен трендке айналмады. Арджентоның фильмі «Қан мен қара жіп» фильмдерінен элементтер алды, әсіресе оның қылмыс көріністері. «Кристалл қауырсынды құс» фильмінен кейін шыққан «джалло» фильмдері «Қан мен қара жіп» фильмдерінің күшті ықпалын көрсетті, мысалы Роберто Бьянки Монтероның «Со тәтті, со өлі», Стелвио Массидің «Кісі өлтірушіге арналған бес әйел» және Ренато Полселлидің «Делирий» фильмдері. Фильмдегі Тао Лидің ваннада өлтірілуі сахнасы кейіннен басқа фильмдерде де қолданылды немесе сілтеме жасалды. Олардың ішінде Педро Альмодовардың «Матадор» фильмінің ашылу сахнасы бар, онда Эусебио Понселаның кейіпкері осы сахнаға қатысты өзін-өзі қызықтыруда көрінеді. Ол бірнеше фильмдерде еліктелді, соның ішінде Дж. Ли Томпсонның «Менің туған күніммен құттықтаймын», Арджентоның «Екі зұлым көз» және Мартин Скорсезедің «Кундун» фильмдерінде.
Among the few works immediately influenced by Blood and Black Lace was the fifth issue of the fumetto nero (black comic) Kriminal, which used the same plot as the film. Meanwhile, films labelled as gialli from Italy that were released in the late 1960s, such as Umberto Lenzi's films with Carroll Baker (Orgasmo, So Sweet So Perverse and A Quiet Place to Kill) and Lucio Fulci's One on Top of the Other, focused on eroticism rather than an emulation of Bava's focus on murder scenes. It was not until the success of Dario Argento's 1970 film The Bird with the Crystal Plumage that the giallo genre started a major trend in Italian cinema. Argento's film borrows elements from Blood and Black Lace, particularly its murder scenes. Giallo films released after The Bird with the Crystal Plumage showed a stronger influence from Blood and Black Lace, such as Roberto Bianchi Montero's So Sweet, So Dead, Stelvio Massi's Five Women for the Killer, and Renato Polselli's Delirium. The scene in the film involving the murder of Tao Li in a bathtub was later referenced or used in other features. These include the opening scene of Pedro Almodóvar's Matador, where Eusebio Poncela's character is seen masturbating to this scene. It has been imitated in several films, including J. Lee Thompson's Happy Birthday to Me, Argento's Two Evil Eyes, and Martin Scorsese's Kundun.