Кіріспе

Саров Серафимы (Серафим Саровский; 30 шілде 1754 (немесе 1759) [О. С. 19 шілде 1754 (немесе 1759)] – 14 қаңтар 1833 [О. С. 2 қаңтар 1833]), туған аты Прохор Исидорович Мошнин (Машнин) [Про́хор Иси́дорович Мошни́н (Машни́н)], – ең танымал орыс қасиеттілерінің бірі және Шығыс Православ шіркеуі мен Англикан қауымдастығында құрметтеледі. Ол 18 ғасырдағы ең ұлы старц (ақсақал) саналады. Серафим монахтық ілімдерді – те contemplation (көңіл шоғырландыру), theoria (көзқарас) және өзін-өзі шектеуді – қарапайым адамдарға да жеткізді. Ол христиандық өмірдің мақсаты – Киелі Рухты қабылдау екенін үйретті. Оның ізбасарлары арасында ең көп таралған сөзі: "Ішкі тыныштықты сақта, сонда айналаңдағы мыңдаған адам құтқарылады". Серафим 1903 жылы Ресей Православ шіркеуімен қасиетті деп жарияланды.

Өмір

1754 жылғы 19 шілдеде дүниеге келген Серафим, Жақсы Жаңалықты уағыздаған Иоаннның шәкірті және алғашқы жеті дьяконның бірі Прохордың есімімен крещение алды. Оның ата-анасы Исидор мен Агата Мошниндер Ресейдің Курск қаласында тұрды. Әкесі саудагер болған. Шығыс православие шіркеуінің дәстүріне сәйкес, жас баланы керемет күші бар Құдай шешесінің (Бүкіл Әйел Анамыздың) Курск иконасы айықтырды. Кейіннен Серафим бірнеше көріністерді бастан өткерді. 1775 жылы 17 жасында Киевтің Дорофеясына барды. 1777 жылы 19 жасында Саров монастырына послушник ретінде келді. 1786 жылы ол ресми түрде монах болып кірді және Серафим деген діни есімді алды (Серафим періштелерге сілтеме жасайды). Ұзақ өтпей ол иеродиакон (монах дияконы) болып тағайындалды. 1793 жылы ол иеромонах (монах діни қызметкері) болып тағайындалды және Дивеево монастырының рухани жетекшісі болды, ол содан бері Серафим-Дивеево монастыры деп аталады. Одан кейін Серафим Саров монастырының жанындағы ормандағы шағын үйге шегініп, 25 жыл бойы жалғыз өмір сүрді. Осы уақыт ішінде оның аяқтары ісіп, жүруі қиын болды. Саровта тамақтану мен ораза ұстау қағидалары қатаңдады. Бастапқыда ол монастырьдан нан алып, бақшадан көкөніс жеді, содан кейін тек көкөніс жеді. Үш жыл бойы ол тек шөп жеді. Бір күні ағаш кескенде Серафимге ұрылардың тобы шабуыл жасап, оның өзінің балтасының сабымен аяусыз ұрды. Ол қарсылық көрсетпеді және өлі қалдырылды. Ұрылар іздеген ақшаны таба алмады, тек оның үйінде Құдай шешесінің (Бүкіл Әйел Анамыздың) иконасын тапты. Серафим өмірінің соңына дейін сүйкімсіз дене бітімімен жүрді. Алайда, ұрылардың сотталуы кезінде ол судьядан оларға кешірім сұрады. Ол монастырда бес ай бойы жарақаттарынан сауығып, содан кейін далаға қайтып оралды. 1903 жылдың қаңтар айының соңында Киелі Синод, император Николай II-нің бекітуімен, Серафимнің жақын арада қасиетті деп жарияланатынын хабарлады. 1903 жылдың шілде айының басында оның қабірден алынып, қасиетті Зосим мен Сабатий шіркеуіне қойылды. Николай II және Александра патша монументтерді алу үшін кипарис ағашынан жасалған жаңа табыт жасады. Салтанатты қасиеттілік рәсімі (қасиетті қабірді табу) 1903 жылдың 19 шілдесінде (1 тамыз) Саровта өтті және оған патша, оның әйелі, анасы Мария Федоровна және императорлық отбасының басқа да жоғары лауазымды мүшелері қатысты. 1903 жылдың 18 шілдесінде Санкт-Петербург митрополиті Антоний Вадковский Саровтағы Успенский соборындағы Соңғы Паннихиданы (еске алу қызметін) патша отбасының қатысуымен өткізді. Бұл - Серафимге, құдайға қызмет етіп, дүниеден өткен құлға арналған соңғы дұғалар еді. 19 шілдеде, Серафимнің туған күнінде, кешкі литургия сағат 8-де басталды. Кішкентай кіреберісте он екі архимандрит табытты шіркеудің ортасынан көтеріп, қасиетті үстелдің (алтастың) айналасына алып жүріп, содан кейін оны арнайы салынған киелі орынға орналастырды. Саровтағы мерекелер Киелі Серафимге арналған алғашқы екі шіркеудің бағышталуымен аяқталды. Біріншісі Саровтың шөл даласындағы монахтар тұрған камерасының үстінде салынған. Екінші шіркеу 22 шілдеде Дивеево монастырында бағышталды. Большевик революциясынан кейін Кеңес үкіметі діни топтарды қатты қуғынға түсті. Олар христиандарды қуғынға салудың бір бөлігі ретінде көптеген қасиеттілердің қабірлерін тартып алды, соның ішінде Серафимді де. Сонымен қатар, оның өмірбаянын жазған митрополит Серафим Чичагов тұтқындалып, 1937 жылы өлім жазасына кесіліп, атылды (ол да орыс православиесінің қасиеттісі ретінде еске алынады). 1991 жылы Серафимнің қабірлері 70 жыл бойы Кеңес Одағының дінге қарсы музейінде жасырынғаннан кейін қайта табылды. Бұл посткеңестік Ресейде және бүкіл православие әлемінде үлкен сенсация туғызды. Крест процессиясы (діни шеру) қабірлерді Мәскеуден Дивеево монастырына дейін аяқпен алып жүрді, онда олар осы күнге дейін сақталып тұр. 2016 жылдың 19 қазанында Серафимнің кейбір қабірлері "Союз МС 02" кемесімен ғарышқа ұшырылды. Серафим Англикан қауымдастығында 2 қаңтарда еске алу рәсімімен еске алынады. Рим папасы Иоанн Павел II де оны қасиетті деп атады.

Дәйексөздер

Тыныштық рухын қабылдасаң, сенің айналаңда мыңдаған адам құтқарылады. Құдайдың Киелі Рухы жүрегімізге кіруі қажет. Біз жасайтын барлық жақсылық, Мәсіх үшін жасайтын барлық жақсылықтың бәрі де Киелі Рухтан беріледі, бірақ ең бастысы – дұға, ол әрқашан бізге қол жетімді.

Серафимдер мен ежелгі діндарлар

Саровтық Серафим мен орыс ежелгі сенімдерінің арақатынасы туралы қолдағы ақпарат біршама қайшы. Бір жағынан, барлық естеліктер мен өмірбаяндарда, сондай-ақ оның сөздерінің жинақтарында ол шіркеудегі және ресми иерархиядағы реформалардың берік қолдаушысы ретінде бейнеленеді. Екінші жағынан, Серафим иконаларында ол көбінесе сол қолында лестовкамен суреттеледі, ал кейбір жағдайларда тіпті ескі орыс стиліндегі, ежелгі сенімділерге тән монах киімдерін (ерекше клобук пен ескі үлгідегі қоладан жасалған айқышпен) киген күйде бейнеленеді, өйткені оның жалғыз өмірлік портретінде де осы заттармен суреттелген. Сенімсіз дереккөз: 2023 жылғы ақпан. Әйгілі Серафим қолданған лестовка осы күнге дейін оның жеке заттарының арасында сақталып келеді. Кейбір мәліметтерге сәйкес, Серафим Саровты қасиетті санауға байланысты туындаған мәселелер оның ежелгі сенімдер дәстүріне деген жалпы қолдауы мен ықыласынан туындаған, сондықтан оған тағылған ескі обрядқа деген теріс пікір оның шәкірттерінің ойлап тапқан нәрсесі ретінде қарастырылуы мүмкін, олар өз ұстаздарын ресми шіркеу қызметкерлерінің алдында мүмкін ең жақсы жарықтан көрсетуге тырысқан. Сондай-ақ, Серафим ежелгі ритуалдарды ұстанған отбасыдан шыққан болуы мүмкін деген пікір де айтылды. Көптеген ежелгі сенімділер авторлары Серафим туралы белгілі барлық фактілерге, сондай-ақ оның қасиеттілік дәрежесіне күмән келтіреді, ал оның есімі көбінесе конфессияаралық пікірсайыстарда қолданылады. Сенімсіз дереккөз: 2023 жылғы ақпан.