Кіріспе

Польша Республикасының Мемлекеттік трибуналы (Trybunał Stanu) – мемлекеттік биліктегі жоғары лауазымды тұлғалардың конституциялық жауапкершілігі туралы шешім шығаратын сот органы. Ол Конституция мен заңдарды бұзу, сондай-ақ Президент, үкімет мүшелері, Жоғарғы Бақылау Палатасының төрағасы, Польша Ұлттық Банкінің президенті, орталық әкімшілік кеңселердің басшылары және басқа да жоғары мемлекеттік лауазымды адамдар жасаған қылмыстарға қатысты істерді қарастырады. Польшада мемлекеттік трибуналға жүгіну, кейбір басқа елдерде осындай лауазымдарды атқаратын тұлғаларға қатысты ұқсас айыптауларды қарау үшін дәстүрлі түрде қолданылатын импичмент процесінің орнына қолданылады. Мемлекеттік трибунал тұлғаларды мемлекеттік қызметтен шеттету, жоғары лауазымдарға тағайындалуын тоқтату, сайлау және сайлану құқығын жою, бұрын берілген медальдарды, наградаларды және құрметті атақтарды алып тастау, ал қылмыстық істерде қылмыстық кодексте көзделген жазаларды белгілеуге құқылы. Мемлекеттік трибуналдың құрамы әрбір жаңа Сеймнің бірінші отырысында бекітіледі және оның өкілеттік мерзіміне дейін сақталады (оның ішінде кеңсе басшысы – Президент тағайындайтын Бас судья, алты жылдық мерзімге). Оның екі орынбасары және Мемлекеттік трибуналдың 16 мүшесі Сеймнен тыс таңдалады. Мемлекеттік трибунал мүшелері Польша азаматтығын иеленуі керек, қылмыстық жаза тартпаған немесе азаматтық құқығы шектелмеген болуы керек, сондай-ақ мемлекеттік әкімшілікте жұмыс істеуге құқығы жоқ.