Кіріспе

MR UR 100 Sotka – 1978-1993 жылдары КСРО әзірлеген және орналастырған көпбас бастықтармен жабдықталған континенттер аралық баллистикалық зымыра (ҚБЗ). Зымыраға НАТО-ның SS 17 Spanker деген белгісі берілді және ол 15A15 советтік өнеркәсіптік тағайындамасы бойынша салынды. Зымыраның тағы бір атауы – UR 100MR.

Даму

ОКБ 586 MR UR 100 жобасын әзірледі. Мақсаты – қазіргі қолданыстағы UR 100 зымыраларын алмастыратын, MIRV мүмкіндігіне ие зымыра жасау еді. Бұл зымыра қолданыстағы UR 100 шахталарына орналасу үшін жобаланған, алайда жаңа зымыраны орналастыру үшін, оның суық старт жүйесіне қажеттілігіне байланысты, қолданыстағы шахталарды біршама өзгерту қажет болды. "Жаңартылған UR 100" әзірлеуге 1970 жылдың 19 тамызында рұқсат берілді (No 682 218 құжат) және ОКБ 586 мен ЦКБМ-ға (UR 100 құрастырушысы) тапсырылды. Жобалау бюросы 1971 жылдан 1974 жылға дейін ұшу сынақтарын жүргізді. Жерге орналастыру 1978 жылдың желтоқсан айында басталды. Көбірек жетілдірілген MR UR 100UTTh нұсқасы 1979 жылы әзірленді, ал ұшу сынақтары 1977 жылдан 1979 жылға дейін жүргізілді. 1983 жылға қарай жаңа зымыралар түпнұсқа нұсқаны толықтай алмастырды, сол кезде Кеңес Одағы 270 зымыра ұшқышты орналастырды. Содан бері ұшқыштардың саны азайды, ал 1991 жылғы START I шарты бойынша олардың саны 76-ға дейін төмендеді. Барлығы жойылды және тізімнен шығарылды.

Көркем шығармаларда

Генерал сэр Джон Хакетт жазған "Үшінші дүниежүзілік соғыс" тарихи көркем романында 1985 жылғы 20 тамызда, Гринвич бойынша сағат 10:30-да Англияның Бирмингем қаласының үстінде 3500 метр биіктікте MR UR 100 соғыс бас ұшы жарылады. Жарылыстан бірнеше минут ішінде 300 000 адам қаза болады, ал одан кейін тағы 250 000 адамның қаза табуы мүмкін.

Оператор

Стратегиялық ракеталық күштер ғана Сотканы қолданды.