Кіріспе
Процесстің маңыздылығын баса назар аударатын теория. Танымдық шәкірттік – бұл шебердің дағдыны шәкіртіне үйрету процесінің маңыздылығын баса көрсететін теория. Адамның білім алуына жасалған конструктивтік тәсілдер танымдық шәкірттік теориясының қалыптасуына әкелді. Бұл теория шеберлердің жаңадан бастаған оқушыларды оқытатын кезде күрделі дағдыларды орындаудағы жасырын процестерді ескермеу мәселесін шешеді. Осы бейімділіктерді жою үшін когнитивтік шәкірттіктер, басқалармен қатар, осы жасырын процестерді ашыққа шығаруға арналған, оқушылар мұғалімнің көмегімен оларды байқап, орындап, тәжірибеден өте алады. Танымдық сатыда оқушылар дағды туралы декларативтік түсінікке ие болады. Ассоциативтік сатыда танымдық сатыда алынған қателіктер мен дұрыс түсінбеушіліктер анықталып, жойылады, ал дағдыға қатысты маңызды элементтер арасындағы байланыстар күшейтіледі. Соңында, автономдық сатыда оқушының дағдысы шеберлік деңгейіне жеткенше қатайып, жетілдіріледі. Дәстүрлі шәкірттіктер сияқты, шәкірт шебер ұстаздың жетекшілігімен тігін немесе ағаш өңдеу сияқты кәсіпті үйренеді, ал когнитивтік шәкірттіктер шеберлерге когнитивтік модельдеу арқылы нақты әлемде мінез-құлықты үлгілеуге мүмкіндік береді. Шебердің өзінің не істеп, не ойлап жатқанын толық түсіндіргеннен кейін, шәкірт қатысты мінез-құлықты анықтайды және қатысы бар процестердің тұжырымдамалық моделін жасайды. Содан кейін шәкірт шебердің мінез-құлқына еліктеуге тырысады, ал шебер бақылап, жетекшілік етеді. Жетекшілік көмек ең маңызды деңгейде – оқушының/шәкірттің өз күшімен жете алмайтын дағды деңгейінде беріледі. Виготский (1978) осыны жақын даму аймағы деп атады және осы аймақта дамуды ынталандыру ең жылдам дамуға әкеледі деп сенді. Жетекшілік процесі қажет болған жағдайда қосымша үлгілер беруді, түзету туралы кері байланыс беруді және еске түсіруді қамтиды, олардың барлығы шәкірттің нәтижесін шебердің нәтижесіне жақындатуға бағытталған. Бұл процесті қайталау арқылы шәкірт дағдыны жетілдіре келе, шебер берген кері байланыс пен нұсқаулар шәкірт шеберлік деңгейіне жақын нәтижеге қол жеткізгенше «азайады».
Cognitive apprenticeship is a theory that emphasizes the importance of the process in which a master of a skill teaches that skill to an apprentice. Constructivist approaches to human learning have led to the development of the theory of cognitive apprenticeship. This theory accounts for the problem that masters of a skill often fail to take into account the implicit processes involved in carrying out complex skills when they are teaching novices. To combat these tendencies, cognitive apprenticeships " are designed, among other things, to bring these tacit processes into the open, where students can observe, enact, and practice them with help from the teacher ". In the cognitive stage, learners develop a declarative understanding of the skill. In the associative stage, mistakes and misinterpretations learned in the cognitive stage are detected and eliminated, while associations between the critical elements involved in the skill are strengthened. Finally, in the autonomous stage, the learner's skill becomes honed and perfected until it is executed at an expert level. Like traditional apprenticeships, in which the apprentice learns a trade such as tailoring or woodworking by working under a master teacher, cognitive apprenticeships allow masters to model behaviors in a real world context with cognitive modeling. After listening to the master explain exactly what they are doing and thinking as they model the skill, the apprentice identifies relevant behaviors and develops a conceptual model of the processes involved. The apprentice then attempts to imitate those behaviors as the master observes and coaches. Coaching provides assistance at the most critical level– the skill level just beyond what the learner/apprentice could accomplish by themself. Vygotsky (1978) referred to this as the Zone of Proximal Development and believed that fostering development within this zone would lead to the most rapid development. The coaching process includes providing additional modeling as necessary, giving corrective feedback, and giving reminders, which all intend to bring the apprentice's performance closer to that of the master's. As the apprentice becomes more skilled through the repetition of this process, the feedback and instruction provided by the master "fades" until the apprentice is, ideally, performing the skill at a close approximation of the master level.
Оқыту әдістері
Коллинз, Браун және Ньюман танымдық шәкірттік теориясына негізделген алты оқыту әдісін жасады және бұл әдістер студенттерге "білімді қолдану, басқару және жаңару" үшін танымдық және метатанымдық стратегияларды меңгеруге көмектеседі деп санайды. Бұл екі аспектіні қамтиды: білімді тиімді оқу үшін құрамына кіретін білімді дағдылардан бөліп қарастыру, сондай-ақ идеяларды ашып, түсіндіру үшін білім мен ойлау процестерін айқын жеткізу немесе көрсету.