Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Батыс Врачар немесе Zapadni Vračar (серб кириллісі: Западни Врачар) – Сербияның астанасы Белградтың бұрынғы қалалық ауданы және муниципалитеті. Ол Белградтың Савский Венац муниципалитетінің аумағында орналасқан, қазіргі кезде оның солтүстік бөлігімен шамамен сәйкес келеді.
West Vračar or Zapadni Vračar (Serbian Cyrillic: Западни Врачар), is a former urban neighborhood and municipality of Belgrade, the capital of Serbia. It was located in Belgrade's municipality of Savski Venac to which northern section it generally corresponds today.
Орналасқан жері
Zapadni Vračar қазіргі Савский Венец муниципалитетінің солтүстік бөлігін қамтитын аймақта орналасқан. Ол солтүстікте Савамала және Бара Венеция, шығыста Источни Врачар (қазіргі Врачар) және оңтүстікте Сенжак және Джатаган Мала (қазіргі Мостар және Прокоп) шағын аудандарымен шектесетін. Бұл, әлдеқашан болған, кең ауқымды Врачар ауданының батыс бөлігі болды.
Zapadni Vračar was located in the area which today covers the northern part of the municipality of Savski Venac. It bordered the neighborhoods of Savamala and Bara Venecija to the north, Istočni Vračar (today Vračar) to the east and Senjak and Jatagan Mala (today Mostar and Prokop) to the south. It makes the western part of the much larger former neighborhood of Vračar.
Тарих
Батыс Врачар құрылысы Осман империясының билігінен кейін қазіргі Белградтың салынысының басталуын білдіреді. Ол кең көшелер мен бульварлар, саябақтар мен ескерткіштермен салынды. XIX ғасырдың бірінші жартысында осы жерде барлық серб мемлекеттік ғимараттары мен мемлекеттік мекемелері орналасқан. Ортағасырлық Белградтың Калемегдан бекінісінің қамалында тұрған христиан халқы қаланың тығыздығына себеп болды. Түріктердің болуы князь Милош Обреновичтің айналасын кеңейтуін қажет етті. Жақын маңда Савамала, Палилула ауылдары және бұрынғы "Циганская Бара", кейін Бара Венеция деп аталған, кең батпақты жерлер мен жүзімдіктер жатқан кең аумақтар бар еді. Белградтың байлары атаусыз көлге жабайы үйректерге аң аулауға баратын, қазіргі Кнеза Милоша және Король Милана көшелерінің қиылысы. Бүгінгі Зеленый Венац базары орналасқан жерде ХХ ғасырдың басында бассейн болған, сондай-ақ Ұлттық театрды салуға жасалған сәтсіз әрекет те осы жерде болды. 1929-1935 жылдары DIF ғимаратының кешенінде қоғамдық бассейн салынды. Бұл 1904 жылы Дорчол ауданындағы Крисманович ағайындыларының моншасындағы бассейннен кейін Белградтағы екінші бассейн болды. Славия алаңының үстінде, Крагуевац жолы бойында, қазіргі Бостандық бульвары бойында тығыз салынған блок тұрғызылды. Бульвар мен Тиршова және Катичева көшелері арасындағы үшбұрышты аумақта архитектор Никола Несторовичтің "көрікті туындысы" – Мұғалімдер орталығының ірі ғимараты салынды. Оған Đura Bodrošić жобалаған зейнеткерлер үйі (пенсиялық) Катичева көшесіне қарап, ал Тау-кен басқармасы бульварға қарап жалғасты. Катичева көшесінің ар жағында өнеркәсіпші Жорже Рош және оның інісі салған екі ескі үй орналасқан. Үшбұрышты аумақ 1941 жылдың 6 сәуірінде неміс авиациясының Белградты бомбалау кезінде зардап шекті, екі күнге созылған өрттен кейін толығымен өртенді, ал көшедегі Рош үйлері сақталып қалды. 1960 жылға дейін бұл аумақ бос жатты, содан кейін ол жасыл аймақ ретінде жабдықталып, 2021 жылы толыққанды саябаққа айналдырылды. 2021 жылдың тамызында қалалық Мәдени ескерткіштерді қорғау институты Батыс Врачардың екі бөлігін – Батыс Врачар және Мемлекеттік аурухана кешенін – қорғалатын мәдени-тарихи аймақ деп жариялау бойынша зерттеу жүргізіп жатқаны хабарланды.
Building of Zapadni Vračar marks the start of the construction of modern Belgrade, after the Ottoman occupation. It was constructed with broad streets and boulevards, parks and monuments. It was housing all Serbian public buildings and state institutions, in the first half of the 19th century. The Christian population which lived within the moat of the medieval Belgrade's Kalemegdan fortress, overpopulated the city. Due to the Turkish presence, it was demanded that Prince Miloš Obrenović spread the surroundings. The immediate surroundings comprised the villages of Savamala, Palilula, and large uninhibited reclaimed areas of what used to be the "Ciganska Bara", later renamed into Bara Venecija, broad swampy areas and vineyards). Belgrade's rich went hunting wild geese to the unnamed pool, nowadays the crossroads of Kneza Miloša and Kralja Milana's streets. Where the Zeleni Venac market is today, at the beginning of the 20th century was a pool, as well as the site of an unsuccessful attempt of the construction of the National Theatre. From 1929 to 1935 a public swimming pool was built within the complex of the DIF building. It was the second such venue in Belgrade, after the 1904 pool at the Steam Bath of the Brothers Krsmanović, in the neighborhood of Dorćol. A densely urbanized block was built right above the Slavija square, along the Kragujevac Road, modern Liberation Boulevard. In the triangularly shaped area between the boulevard and Tiršova and Katićeva streets, a massive building of the Teacher's Center was built, "a jewel of architect Nikola Nestorović". It was adjoined by the annex the Pensionary designed by Đura Bodrošić, facing Katićeva, and Mining Directorate, facing the boulevard. Across the Katićeva are two old mansions built by industrialist Đorđe Roš and his brother. The triangular area was hit on 6 April 1941 during the German bombing of Belgrade, and after two days of fire, completely burned to the ground, while the Roš' mansions across the street survived. Area was left empty until the 1960s, when was adapted into a park like green area, which was finally adapted into the proper park in 2021. In August 2021 it was announced that city's Institute for the Cultural Monuments' Protection is conducting a study on declaring two sections of West Vračar a protected spatial cultural historical units: West Vračar and State Hospital Complex.
Қалалық әкімдігі
Врачар муниципалитеті 1952 жылы Белград әкімшілік тұрғыдан аудандардан (район) муниципалитеттерге қайта ұйымдастырылғаннан кейін ресми түрде құрылды. 1955 жылдың 1 қыркүйегінде Врачар Батыс Врачар және Шығыс Врачар болып бөлінді. Бір жарым жыл өткен соң, 1957 жылдың 1 қаңтарында Шығыс Врачардың бір бөлігі Неймар муниципалитетімен және Теразие муниципалитетінің батыс бөлігімен бірігіп, Белградтағы ең кішкентай муниципалитет құрылды. Батыс Врачар Топчидерско Брдо муниципалитетімен бірігіп, Савский Венац муниципалитетін құрды, ал Шығыс Врачардың ең шығыс бөлігі Звездара муниципалитетіне қосылды. Батыс Врачар әлі де Савский Венац ішіндегі шағын жергілікті қауымдастықтың атауы болып табылады, 2002 жылы оның халқы 7 644 адамды құрады (қөршілес жергілікті қауымдастықтарды қоса алғанда 15 991 адам).
The municipality of Vračar was officially formed in 1952 after Belgrade was administratively reorganized from districts (rejon) to municipalities. Already on September 1, 1955 Vračar was divided into Zapadni Vračar and Istočni Vračar. Year and a half later, on January 1, 1957, parts of Istočni Vračar merged with the municipality of Neimar and the western part of the municipality of Terazije to create new, albeit the smallest one municipality in Belgrade. Zapadni Vračar merged with the municipality of Topčidersko Brdo to create the municipality of Savski Venac, while the easternmost section of Istočni Vračar became part of the municipality of Zvezdara. Zapadni Vračar is still a name of the small local community within Savski Venac, with a population of 7,644 in 2002 (15,991 including neighboring local communities).
Ерекшеліктері
Соколског дома «Матица» ғимараты ауданда, Делиградская көшесі, 27 мекенжайында орналасқан. Ол қазіргі кезде Ескі DIF (Stari DIF) ретінде жақсы танымал. Ғимарат 1929-1935 жылдары салынған. Алғашқы жоспарларда фасадында көптеген мүсіндік әшекейлер көзделген, бірақ құрылыс барысында жоба қарапайым нұсқаға дейін тоғытылды. Оны «серб Гаудиі» деп аталатын архитектор Момир Корунович жобалаған, және бүгінде ол Белградтағы оның ең маңызды қоғамдық құрылысы болып саналады. Ғимарат 2007 жылы мәдени ескерткіш деп жарияланды. 2021 жылдың қараша айында ғимаратқа әсем жарықтар орнатылды. 1928 жылы 79-шы Светозара Марковића көшесінде (бұрынғы 62-ші Студеничка көшесі) Чех үйінің ғимараты салынды. Оны Белградта тұратын чехтар салған. Жер учаскесі 1925 жылы сатып алынып, құрылыс 1926 жылдың қазан айында басталды. Ғимаратта балалар бақшасы, мектеп, театр залы және көптеген кеңселер орналасқан. 1938 жылдан кейін ол Чехословакиядан қашқан және француздық иммиграциялық құжаттарын күткен чех босқындары үшін маңызды тоқтау орны болды. 1941 жылы Белградты неміс әскері басып алғаннан кейін, чех мектебі неміс мектебіне айналды. 1946 жылы чех мектебі қайта ашылды, бірақ 1960 жылы оқушылардың саны азайғандықтан жабылды. 1964 жылы мемлекет ғимаратты мемлекеттік меншікке алды. Ғимарат ешқашан қорғауға алынбаған, бірақ Врачардың алдын ала (уақытша) қорғау аймағының, содан кейін Батыс Врачардың құрамына кірген, ол 2020 жылы тоқтатылды. Онда Батыс Врачар жергілікті қауымдастығының кеңселері орналасқан. 2021 жылдың мамыр айында Сербия президенті Александр Вучич бұл ғимарат Чехияға сыйға берілетінін мәлімдеді.
The Зграда Соколског дома „Матица“ is located in the neighborhood, at 27 Deligradska Street. It is better known today as the Old DIF (Stari DIF). The building was constructed from 1929 to 1935. Original plans envisioned much more sculptural ornaments on the façade, but during the construction the project was reduced to the more plain appearance. It was designed by architect Momir Korunović, known as the "Serbian Gaudi", and is today considered his best public service object in Belgrade. The building was declared a cultural monument in 2007. Decorative lights were placed on the building in November 2021. At 79 Svetozara Markovića Street (originally, 62 Studenička Street), a building of the Czech House was built in 1928. It was built by the Czechs living in Belgrade. The lot was purchased in 1925 and the construction began in October 1926. Kindergarten, school, theatrical hall and numerous offices were located in the building, designed by cs. After 1938, it became a major stopover for Czech refugees who fled Czechoslovakia and waited for French immigration papers. After German occupation of Belgrade in 1941, the Czech school was turned into the German one. The Czech school was restored in 1946, but was closed in 1960 as it had small number of pupils. The state nationalized the building in 1964. The building was never protected, but was part of preliminary (temporary) protected areas of Vračar, and later of West Vračar, which expired in 2020. It hosts the offices of the West Vračar local community. In May 2021, Serbian president Aleksandar Vučić stated that the building will be donated to the Czech Republic.