8 ғасырда жазылған Қантерберидің «Алтын кодексі» – скандинавиялық және итальяндық өнердің бірегей қосылысы. Латын тіліндегі Евангелия, алтынмен жазылған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
VIII ғасырдағы жарықтандырылған Ілтебіл кітабы
Eighth century illuminated gospel book
Стокгольм Кодекс Ауреус (Стокгольм, Швеция Ұлттық кітапханасы, MS A. 135, сондай-ақ Кантерберийдің Алтын кодексі және Холмиенс Алтын кодексі деп белгілі) – VIII ғасырдың ортасында Саутсумбрияда, мүмкін Кантербериде жазылған, әшекейлеуінде аралдық және итальяндық элементтер үйлескен Ілтебіл кітабы. Саутсумбрия VIII және IX ғасырлардың басында маңызды жарықтандырылған қолжазбалардың бірнешеуін жасады, олардың ішінде Веспасиан Забур, Стокгольм Кодекс Ауреус, үш Мерция дұға кітабы (Патшалық дұға кітабы, Нуннамминстер кітабы және Серне кітабы), Тиберий Беда және Ұлыбритания кітапханасының Корольдік Киелі кітабы бар.
The Stockholm Codex Aureus (Stockholm, National Library of Sweden, MS A. 135, also known as the Codex Aureus of Canterbury and Codex Aureus Holmiensis) is a Gospel book written in the mid eighth century in Southumbria, probably in Canterbury, whose decoration combines Insular and Italian elements. Southumbria produced a number of important illuminated manuscripts during the eighth and early ninth centuries, including the Vespasian Psalter, the Stockholm Codex Aureus, three Mercian prayer books (the Royal Prayer book, the Book of Nunnaminster and the Book of Cerne), the Tiberius Bede and the British Library's Royal Bible.
Сипаттама
Қолжазбада 193 сақталған парақша бар. Онда латын тіліндегі төрт Евангелиенің мәтіні жазылған, ол пергамент жапырақтарына үлкен әріптермен (унциал) жазылған. Жапырақтардың кейбіреулері қызғылт түске боялған, ал кейбіреулері боялған жоқ. Қызғылт боялған жапырақтар алтын, күміс және ақ пигменттермен, ал боялмағандары қара сия мен қызыл пигменттермен жазылған. Кейбір парақшалардағы әртүрлі түсті сиялар геометриялық өрнектер құрап орналасқан. Рим және Византия империяларында қызғылт пергамент императорлық қолжазбалар үшін, ал Батыста – ең маңызды тапсырыстар үшін арналған, көбінесе тек бірнеше бетте ғана кездесетін. Суреттеме жоспарына екі сақталған евангелист портреті, алты канон кестесі және жеті үлкен әшекейленген бастарлы әріптер кіреді. Бұл қолжазба алтын жапырақтарымен безендірілген ең көне мысал. Стилі – арал өнерінің (мысалы, Chi Rho бастарлы әрпінде көрсетілгендей) және Жерорта теңізі дәстүрлерінің, сондай-ақ ерте Каролинг өнерінің кейбір элементтерінің қосындысы. Матай Евангелиісінің басында көрсетілген ашылуда сол жақтағы евангелист портреті итальян стилінде тұрақты бейімделген, бәлкім, жоғалған үлгіні жақыннан ұстанған, бірақ кресло жақтауына өрілген элементтер қосылған, ал оң жақтағы мәтін беті негізінен арал стилінде, әсіресе бірінші жолда, күшті кельт спиральдары мен өрілген элементтерімен ерекшеленеді. Келесі жолдар сол дәуірдегі франк қолжазбаларына тән, көбірек сергек стильге қайта оралады. Дегенмен, екі бетті де, әлдебір суретші салған, және ол екі стильде де өте шебер. Жоханның басқа сақталған евангелист портретінде кельт спиральді безендіруі бар дөңгелектер бар, олар, мүмкін, ілініп тұратын ыдыстардың эмальданған гербтерінен алынған. Бұл «Тиберий тобына» жататын қолжазбалардың бірі, олар итальян стиліне жақын және Кентпен немесе Мерсияның билігінің гүлденген кезеңіндегі Мерсия патшалығымен байланысты болуы мүмкін. Әдеттегі хронология бойынша, бұл «жетілген керней спиральдары» табылған соңғы ағылшын қолжазбасы.
The manuscript has 193 surviving folios which measure It contains the text of the four Gospels in Latin written in an uncial script on vellum leaves that alternately are dyed purple and undyed. The purple dyed leaves are written with gold, silver, and white pigment, the undyed ones with black ink and red pigment. On some folios, the differing colours of ink are arranged to form geometric patterns. Purple parchment was, in the Roman and Byzantine Empires, reserved for Imperial manuscripts, and in the West reserved for the grandest commissions, and often only seen on a few pages. The illustration programme includes two surviving evangelist portraits, six canon tables and seven large decorated initials. The manuscript is the oldest surviving example of initials decorated with gold leaf. The style is a blend of Insular art, as in the Chi Rho initial shown, and Mediterranean traditions, possibly including some from early Carolingian art. In the opening shown at the start of Matthew the evangelist portrait to the left is in a consistent adaptation of Italian style, probably closely following some lost model, though adding interlace to the chair frame, while the text page to the right is mainly in Insular style, especially in the first line, with its vigorous Celtic spirals and interlace. The following lines revert to a quieter style more typical of Frankish manuscripts of the period. Yet the same artist almost certainly produced both pages, and is very confident in both styles. The other surviving evangelist portrait of John includes roundels with Celtic spiral decoration probably drawn from the enamelled escutcheons of hanging bowls. This is one of the so called "Tiberius group" of manuscripts, which leant towards the Italian style, and appear to be associated with Kent, or perhaps the kingdom of Mercia in the heyday of the Mercian Supremacy. It is, in the usual chronology, the last English manuscript in which "developed trumpet spiral patterns" are found.
Тарих
Бір жазуда төрт адам үшін дұға ету сұралады, олардың бірі алтын шебер (Вулфелм). Қалғандары – Сеолхард, Николас және Эальхун, олар, болжам бойынша, қолжазбаны және оның бастапқыда болған әсем металл мұқабасын жасаған монахтар болған. Тоғызыншы ғасырдың соңында оны викингтер әскері тонады, ал Суррей елдёрманы Эльфред (Альфред) оны қайтару үшін құн төлеуге мәжбүр болды. Латын мәтінінің үстінде және астында Ескі ағылшын тілінде қосымша жазу бар, онда Альфред Кентке шабуыл жасаған викингтер әскерінен қолжазбаны қалай сатып алғаны және оны Кентерберидегі Христос шіркеуіне қалай бергені айтылады. Онда былай делінген:
An inscription asks for prayers for four individuals, one a goldsmith (Wulfhelm). The others are Ceolhard, Niclas and Ealhhun, who were presumably the monks responsible for creating the manuscript and the elaborate metalwork cover it no doubt originally possessed. In the late ninth century it was looted by a Viking army and Ealdorman Aelfred (Alfred), ealdorman of Surrey, had to pay a ransom to get it back. Above and below the Latin text of the Gospel of St. Matthew is an added inscription in Old English recording how the manuscript was ransomed from a Viking army who had stolen it on one of their raids in Kent by Alfred, and given to Christ Church, Canterbury. It reads:
"Мырзамыз Иса Мәсіхтің атынан. Мен, елдёрманы Альфред және әйелім Вэрбурх осы кітаптарды адал әскерден таза ақшамызбен, яғни таза алтынмен сатып алдық. Біз мұны Құдайға деген махаббатымыз үшін және жандарымыздың құтылуы үшін жасадық, сондай-ақ осы қасиетті кітаптардың бұдан былай адалдардың қолында қалуын қаламадық. Енді олар оларды Мәсіх шіркеуіне Құдайға мақтау, даңқ және құрмет үшін сыйлауды қалайды."
"In the name of our Lord Jesus Christ. I, Ealdorman Alfred and Wærburh my wife obtained these books from the heathen army with our pure money, that was with pure gold, and this we did for the love of God and for the benefit of our souls and because we did not wish these holy books to remain longer in heathen possession. And now they wish to give them to Christ Church to the praise and glory and honour of God "
16 және 17 ғасырларда ол Испанияда болды, ал 1690 жылы швед королінің жинағына сатып алынды. Қазір ол Швеция Ұлттық кітапханасында сақталады.
In the sixteenth and seventeenth centuries it was in Spain, and in 1690 it was bought for the Swedish royal collection. It is now kept in the National Library of Sweden.