Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Whirl Mart – бұл әдеттегі супермаркеттерге бағытталған, мәдени құндылықтарды бұзу тактикасы. Whirl Mart – үлкен супермаркетте (әдетте Walmart, Asda немесе Sainsbury’s) жиналатын және дүкен қатарларында бос сауда арбаларын үндемей, жайлап итеру арқылы "Whirl Mart" қатысушыларының тобы. Қатысушылар ештеңе сатып алмайды және бір сағатқа дейін дүкен қатарларының лабиринтында тоқып, айналып, сатып алушы еместердің ұзын тізбегін жасауға тырысады. Қатысушылар өз әрекеттерін "әдетте тек сатып алу мен сату үшін пайдаланылатын кеңістікті бірлесіп қайтару" деп сипаттайды. Whirl Mart қатысушылары сатып алу процесінің, олардың пікірінше, абсурдтығын көшіріп, мазақ етуге ұмтылады.
Whirl Mart is a culture jamming tactic aimed at retail establishments, typically superstores. Whirl Mart consists of a group of "Whirl Marters" who congregate at a large superstore (usually a Walmart, Asda, or Sainsbury's) and slowly push empty shopping carts silently through store aisles. Participants will not purchase anything and seek to form a lengthy chain of non shoppers, continually weaving and "whirling" through a maze of store aisles for up to an hour at a time. Participants describe their actions as "a collective reclamation of space that is otherwise only used for buying and selling". Whirl Marters seek to mimic and mock what they perceive as the absurdity of the shopping process.
Шығу тегі
Бұл іс-шара 2001 жылғы 1 сәуірде Нью-Йорк штатының Троя қаласындағы Walmart дүкенінде "Тыныс алатын планета труппасы" тобы тарапынан құрылды. Топ "Adbusters" журналындағы, 1 сәуір күніне орай ақымақтық әрекеттер жасауға шақырған мақалаға жауап беруді мақсат еткен. Содан бері Whirl Mart іс-шаралары Канада және Ұлыбритания сияқты көптеген басқа елдерге тарады.
The activity was founded by the group "Breathing Planet Troupe" at a Walmart store in Troy, New York on April 1, 2001. The group was seeking to respond to an article from Adbusters magazine that called for foolish activities in conjunction with April Fool's Day. Since then, Whirl Mart activities have spread to many other countries, such as Canada and the United Kingdom.
Тактикасы
Сатиралық және комедиялық құндылығынан өзге, Whirl Mart наразылық білдіруге ниеттенгендерге тұтынушылық пен материализмді қарастыру үшін заңды, қақтығысқа жол бермейтін мүмкіндік береді. Whirl Mart қатысушылары дүкен қатарларын тоқтатуға немесе заңды сатып алушыларға кедергі келтірмейді және әдетте, егер сұрақ қойылмаса, сөйлемейді. Олардың мақсаты – тұтынушылықты үнсіз, зорлықсыз наразылық түрінде немесе оны әжуалау арқылы көрсету. Қатысушылар көбінесе қақтығысқа түспейді, белсенді насихатшылар емес, үндемейтін мысал болуға тырысады. Whirl Mart наразылығының бір түрі – тауарлармен арбаны толтырып, оны тастап кету немесе есептесу кезінде барлығын қайтару, немесе арбадағы заттарды сатып алуға ақшаны ұмытып кеткенімді айту, арбаны қызметкерлерге тазалау үшін қалдыру. Дегенмен, мұндай әрекеттер көбінесе ұсынылмайды, себебі бұл дүкен басшылығына емес, қалыпты қызметкерлерге әсер етеді. Бұл сондай-ақ Whirl Mart қатысушысының бұрын да сол тауарларды сатып алатын болған, бұл тактиканың тиімділігін азайтады. Whirl Mart қатысушылары көбінесе өте еркін ұйымдастырылады, олар өздерін қатысуға ниет білдіргендерге ашық деп сипаттайды.
In addition to the act's satirical and comedic value, Whirl Mart provides a legal, non confrontational outlet for would be protesters to address consumerism and materialism. Whirl Marters do not aim to block store aisles or interfere with legitimate shoppers, and typically will not speak unless addressed. Their aim is to basically create a silent, non violent protest or mockery of consumerism. Participants are typically non confrontational, seeking to make themselves silent examples rather than active propagandists. One variation of the Whirl Mart protest involves filling carts but either simply abandoning them or, while checking out, either returning everything or claiming to have forgotten the money to purchase the items in the cart, leaving the full cart for the employees to clean up. However, this is usually not preferred, as this tends to affect regular employees, not the store's management. This also implies the Whirl Marter was a regular shopper who would have purchased those items anyway, decreasing the effectiveness of the tactic. Whirl Marters are often very loosely organized, describing themselves as open to anyone wishing to participate.
Қарсылық
Whirl Marters қауіпсіздік қызметкерлерімен немесе дүкен басшылығымен кездескенде, әдетте наразы екендерін мойындамайды, көбінесе тұтынушылыққа немесе дүкеннің өзіне сылтаумен шабуылдайтын әзіл-қалжыңға толы жауап береді. Балама ретінде, олар бір сағатқа дейін мақсатсыз дүкенді аралап шарлағаннан кейін, "әлі бір нәрсе іздеп жүрген" қарапайым сатып алушылар екенін көрсете алады. Whirl Marters дүкеннен шығарылмайтындарына сенімді (дегенмен, Whirl Marters-ті алып тастау үшін құқық қорғау органдарының араласуы да кездеседі). Whirl Mart қатысушылары кейде әртүрлі бөлімдерге таралып, басшылықты немесе қауіпсіздік қызметін жеке-жеке қарсыласуға мәжбүр етеді. Қатысушылар коммерциялық қағидаларды, материализмді немесе олардың нақты мақсатын ешқашан мойындамайды немесе талқыламайды. Whirl Marters көбінесе анықталатын киім киеді, әдетте қарапайым, ерекше белгісі жоқ киімдерден немесе идеологиялық ұрандар немесе символдар бар киімдерден тұрады. Кейбір Whirl Marters жеке басын жасыру үшін капюшондар мен бет маскаларын кие алады, бірақ бұл қызметкерлердің назарын аударады. Кейбір Whirl Marters өз қызметтерін бейнекамералар немесе телефондар арқылы құжаттауға тырысады. Дүкендер әдетте жазбаларға рұқсат бермейді (өздерінің қауіпсіздік камераларынан басқа), сондықтан осы оқиғалардың жазбаларын дүкен басшылары, тіпті жазылған болса да, жиі алып қояды.
Whirl Marters, when confronted by security or store management, typically do not admit to being protestors, generally replying in a tongue in cheek manner that may subtly attack consumerism or the store itself. Alternatively, they may pretend they are regular shoppers who are "still looking for something to buy" after spending up to an hour wandering aimlessly through a superstore. Whirl Marters claim they can talk their way out of being removed from the store (though the involvement of law enforcement officials in removing Whirl Marters is not unheard of). When confronted, Whirl Mart participants may sometimes scatter to various store aisles, forcing management or security to confront them individually. Participants will very rarely admit to or even address commercialism, materialism, or any other reason they are actually there. Whirl Marters often wear an identifying outfit, typically consisting of plain, featureless clothing or clothing with ideological slogans or symbols. Some Whirl Marters may wear hoodies and face masks to hide their identities, though this tends to attract the attention of employees. Some Whirl Marters have attempted to document their activities with video cameras or phones. Stores typically do not permit recordings (aside from their own security cameras), so recordings of these instances are often seized by store authorities, if they are even recorded at all.