Кіріспе

Колле-ди-Валь-д'Эльса немесе Колле-Валь-д'Эльса – Тосканадағы Сиена провинциясындағы қала және коммуна. 2017 жылғы маусым айының мәліметі бойынша, халқы шамамен 21 600 адамды құрайды. Оның аты "Эльза аңғарының төбесі" деген мағынаны білдіреді, мұнда Эльза – қаладан өтетін өзеннің аты, ал Вальдесса – аңғардың атауы. Бүгінде Колле-ди-Валь-д'Эльса кристаллдан жасалған әйнек бұйымдарын және өнер туындыларын өндірумен әлемдік деңгейде танымал (әлемдік өндірістің 15%), олардың көп бөлігі өнеркәсіптік ең төменгі қала ауданында жасалады.

Тарих

Бұл аймақ кем дегенде б.з.д. 4 мың жылдығынан бастап адамдармен қоныстандырылған, бірақ қала туралы алғашқы жазбалар 9 ғасырда пайда болған. 1269 жылы гвельфтер мен гибеллиндер соғысы кезінде қала атақты шайқасқа орда болды, ал 1479 жылы неаполитандық әскерлермен қоршауға алынды. 14 ғасырдан бастап 1860 жылы Италия біріккенге дейін Флоренция мен Тоскананың Ұлы Герцогтығының меншігінде болды. 20 ғасырда маңызды өнеркәсіптік орталыққа айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде одақтас авиациясымен бомбаланды. Қаланың ең көне бөлігі – "colle alta", яғни жоғары жатқан бөлігі, ортағасырлық орталығы жақсы сақталған. Қала 11 ғасырдан бастап өзен бойында дамыды, бидай диірмендері мен қағаз фабрикалары сияқты түрлі өнеркәсіптік қажеттіліктер үшін жасанды канал салынды. Қала сонымен қатар мүсінші және сәулетші Арнольфо ди Камбионың туған жері ретінде де белгілі. Сондай-ақ, гиоттық суретші Ценнино Ценнини және ақын Изабелла Сервони да осы жерде дүниеге келген.

Негізгі көрікті жерлер

Ауылға көне және монументалды Порта Нова арқылы кіресіз, ол 16 және 17 ғасырлардағы әсем асыл үйлердің тізбегімен (көрнектілері – Палаццо Усимбарди, Палаццо Буонинсегни және Ратуша) Палаццо Кампанаға дейін жалғасады, ол Колле қаласының ең көне бөлігі – қамалға кіретін жерін көрсетеді. Осы жерде ауылға тар морталмен төселген көшелер, 15 және 16 ғасырлардағы асыл үйлер (мысалы, Палаццо Лучи, Палаццо Мороцци, Палаццо Джусти, Палаццо Дини) және мұнаралы үйлер тән, соның ішінде Арнольфо ди Камбио туған үй де бар.

Фрациониялар

Колле-ди-Валь-д'Эльса муниципалитеті Колле-ди-Валь-д'Эльса қаласынан және Биббьяно, Боргателло, Кампілья-деи-Фочи, Кастель-Сан-Джиминьяно, Коллальто, Граккьяно-дельль'Эльса, Ле-Грацие, Менсанелло және Куартая қалалары мен ауылдарынан (frazioni) құралады. Коммунаның ішіндегі тағы да бірнеше маңызды ауылдарға Боскона, Буличано, Конео, Лано, Монтегаббро, Ончи, Партена, Паурано, Сант'Андреа және Скарна кіреді.