1999 ж. Индия-Пәкістан шекарасындағы апат: Пәкістанның теңіз патрульді ұшағы құлатылды. 16 адам қаза болды. Қарғыл соғысынан кейінгі шиеленіс күштейді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Авиациялық апат
Aviation accident
Атлантик оқиғасы 1999 жылдың 10 тамызында болды, онда Пәкістан Әскери-теңіз күшінің Брегет Атлантик теңіздік патрульдік ұшағы Үндістан мен Пәкістан шекарасындағы Куч сорының үстінде Үндістан Әуе күшінің МиГ-21 истребителімен атып түсірілді. Нәтижесінде, ұшқыштарды қоса алғанда 16 пакистандық қызметкер қаза тапты. Бұл оқиға Каргил соғысы аяқталғаннан кейін бір ай өткен соң болды, бұл екі ел арасындағы қарым-қатынасты одан әрі шиеленістірді. Пәкістан армиясымен бірге оқиға орнына барған Пәкістандағы шетелдік дипломаттар ұшақ шекараны кесіп өткен болуы мүмкін екенін байқады. Олар сондай-ақ Үндістанның реакциясы негірсіз деп санайды. Атлантик 91 Пәкістанның Мехран теңіз базасынан жергілікті уақыт бойынша сағат 9:15-те (Индия уақыты бойынша 9:45-те) ұшып кетті. Үндістан Әуе күшінің радары ұшақты Үндістан-Пәкістан шекарасына жақындағанда анықтады. Куч аймағындағы Налия әуе базасынан 45-эскадрильяның екі МиГ-21 истребителі жедел түрде көтерілді. Екі тараптан да оқиғаның әртүрлі нұсқалары айтылған маневрлер сериясынан кейін, екі ұшаққа пакистандық ұшақты атып түсіруге рұқсат берілді.
The Atlantique incident occurred on 10 August 1999, when a Breguet Atlantic maritime patrol aircraft of the Pakistan Naval Air Arm was shot down by a MiG 21 fighter of the Indian Air Force over the Rann of Kutch, on the border between India and Pakistan. Sixteen Pakistani personnel including the pilots were killed as a result. The episode took place just a month after the Kargil War ended, aggravating already tense relations between the two countries. Foreign diplomats based in Pakistan who were escorted to the site by the Pakistan Army noted that the plane may have crossed the border. They also believed that India's reaction was unjustified. Atlantic 91 left Mehran naval base in Pakistan at 9:15 am PKT (9:45 IST). Indian Air Force ground radar picked up the plane as it approached the India Pakistan border. Two IAF MiG 21 interceptor aircraft of No. 45 Squadron, from the Indian airbase at Naliya in the Kutch region, were scrambled. After a series of manoeuvres—with conflicting versions of events from both sides—the two jets were given clearance to shoot down the Pakistani plane.
Талаптар мен қарсы талаптар
Бұл оқиға екі елде де бірден талап-арыздар мен қарсы талап-арыздарды тудырды. Пәкістан ұшақтың қарусыз болғанын, қираған қалдықтарының Пәкістан шекарасының ішінде табылғанын, ал Үндістанның әуе кеңістігі бұзылмағанын мәлімдеді. Пәкістанның ресми мәлімдемесіне сәйкес, ұшақ Пәкістан әуе кеңістігіндегі жаттығу миссиясын орындап жатқан. Пәкістан премьер-министрі ұшқыштардың жерлеу рәсімінде оққа ұшырау – қастандық әрекет екенін айтты. Үндістанның әуе күштері ұшақ халықаралық хаттаманы орындамағанын және "жауымдас" мінез-құлық танытқанын, құлаған ұшақтың қалдықтары кең аумаққа таралуы мүмкін екенін мәлімдеді. (Пәкістан "Атлантик" ұшағы соғыс машинасы емес деп мәлімдеген). Олардың пікірінше, Пәкістанның талабы негізсіз, себебі "Атлантик" ұшағының басты міндеті – теңіз үстіндегі операциялар, ал шетелдік аумақтағы жерде оқу сапарларын жүргізу оның барлау мақсатында қолданылып жатқанын көрсетеді. Үндістандық сарапшылар Ранн-оф-Кутч аймағындағы "шиеленістер" жиі кездесетінін, екіжақты келісімдерге қарамастан, Үндістан мен Пәкістан бұрын да әуе шабуылдары жасағанын айтады. Сондықтан "Атлантик" ұшағы Үндістан шекарасына жақын болғанына қарамастан, оны атып түсіру көпті таң қалдырды. Кейбір үнді сарапшылары 1983 жылы ұқсас жағдайда "Атлантик" ұшағының жойылғанын, сондай-ақ Пәкістандық теңіз әуе күштерінің басқа да жақын кездесулерін және шекараны бұзуын атап өтті. Кейбір сарапшылар "Атлантик" ұшағы Үндістанның әуе қорғаныс жүйесін, әсіресе шекара аймағындағы радарлық жабдықтарды "тексеру" мақсатында ұшқан болуы мүмкін екенін мәлімдеді; олар бұл Пәкістанның жоспарланған агрессивті әскери қимылының бөлігі емес екенін айтты. Көптеген елдер, G8, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты мүшелері, сондай-ақ батыстың бұқаралық ақпарат құралдары Пәкістанның әскери ұшақтарды Үндістан шекарасына осылай жақын ұшыру туралы шешімінің дұрыс екеніне күмән келтірді.
The event immediately sparked claims and counter claims by both nations. Pakistan claimed that the plane was unarmed and the debris was found on Pakistan's side of the border, and there was no violation of Indian airspace. According to the official Pakistan version of events, the plane was on a routine training mission inside Pakistan air space. The Pakistani Prime Minister stated during the funeral service of the airmen that the shooting was a barbaric act. The Indian Air force claimed that the aeroplane did not respond to international protocol and that it acted in a "hostile" manner, adding that the debris of a downed aircraft could fall over a wide radius. (although Pakistan claimed the Atlantic was not a combat aircraft). According to them, the Pakistani claim was untenable since the primary role of the Atlantic is for operations over the sea and that to carry out a training flight over land deep inside foreign territory was an indication of its use in a surveillance role. Indian analysts state "flare ups" in the Rann of Kutch region were routine, and despite bilateral agreements, both India and Pakistan had conducted air intrusions in the past. Thus, the fact that the Atlantic was shot down, despite coming close to the Indian border, came as a surprise. Some Indian analysts stated that the Atlantic was nearly destroyed in 1983 on a similar encounter and noted other close encounters and violations from Pakistani naval planes. Some experts stated that the Atlantic was probably conducting a "probe" on India's air defence system, mainly the radar equipment in the border area; they advised that it was not part of any planned aggressive military action by Pakistan. Many countries, the G8, the permanent members of the UN Security Council, as well as the western media questioned the wisdom behind Pakistan's decision to fly military aircraft so close to the Indian border.
Кері байланыс
Шабуылдан кейінгі күні Пәкістан Әскери-теңіз күштері шабуыл болған жерге журналистерді алып бара жатқан ҰҚК тікұшағына жер-әуе зымыранмен шабуыл жасады. Пәкістандық шенеуніктер екі үнді ұшағының Атлантикалық мұхитының қираған жеріне жақын, Үндістанның Гуджарат штаты мен Пәкістанның Синд провинциясы арасындағы шекараға кіргенін және Пәкістан теңіз жауынгерлері оларға атқандарын мәлімдеді. Зымырандар нысананы өткізіп кеткендіктен, зақым тіркелмеді. ҰҚК осылайша миссиясын тоқтатып, қауіпсіз түрде қайтып келді. Журналистерді алып бара жатқан тікұшақ та зақымсыз оралды. Екі ядролық қарулы елдің биік таулы жерлерде соғысқан Каргил қақтығысынан кейін бірнеше апта өткен соң, бұл оқиға әлем бойынша алаңдаушылықты күшейтті. АҚШ Мемлекеттік департаменті субконтинентті «жалғасып келе жатқан жоғары керіліс аймағы» деп сипаттады, 1974 жылы Индия мен басқа да Достастық мемлекеттері арасындағы дауларды және көпжақты келісімдермен қамтылған дауларды есептен шығаруға берген ерекшелік туралы еске салды. Сот процесіне дайындық кезінде Үндістан Пәкістан мен Үндістан арасындағы 1991 жылғы әуе кеңістігін бұзу туралы екіжақты келісімді Пәкістан бұзғанын мәлімдеді. Келісімде: «Жауынгерлік ұшақтар (бомбалаушылар, барлау ұшақтары, реактивті әскери оқушылар және қарулы тікұшақтар) әуе қорғанысының идентификациялық аймағын қоса алғанда, бір-бірінің әуе кеңістігіне 10 км жақын ұшуға болмайды» делінген. Пәкістанның талаптары қайта қараусыз қабылданбады, нәтиже Үндістан үшін өте тиімді шешім деп танылды. Пәкістан үкіметі бұл іске шамамен 25 миллион пакистан рупиясы (шамамен 400 000 доллар) жұмсады.
On the day following the attack, an IAF helicopter carrying journalists to the site of the attack was attacked by the Pakistan Marines with a surface to air missile. Pakistani officials asserted that two Indian jets had intruded into Pakistani airspace near the Atlantic wreckage site, along the border between the Indian state of Gujarat and Pakistan's Sindh Province, and were then fired upon by Pakistan marines. No damage was recorded as the missiles missed the target. The IAF thus aborted their mission and could safely return. The helicopter carrying the journalists also returned without any damage. Coming barely weeks after the Kargil Conflict where both nuclear armed countries fought high altitude warfare, this incident was seen with growing concern around the world. The US State Department termed the subcontinent as being in a state of "continued high stakes tension." citing an exemption it filed in 1974 to exclude disputes between India and other Commonwealth States, and disputes covered by multi lateral treaties. In the buildup to the case, India also contended that Pakistan had violated the 1991 bilateral agreement between Pakistan and India on air violations, which states: "Combat aircraft (including, Bombers, Reconnaissance aircraft, Jet military trainers and Armed helicopters) will not fly within 10 km of each other's airspace including air defence identification zone." Pakistan's claims were dropped, without recourse to appeal, and the outcome was seen as a decision highly favourable to India. The Pakistan government had spent close to 25 million Pakistani rupees (approx. $400,000) on the case.
Салдары
Үндістанда оқиға МиГ-21 ұшақтарының екі ұшқышын бірден қаһарманға айналдырды. 2000 жылдың 8 қазанында беделді Вайусена медалі эскадрон басшысы П. К. Банделаға табыс етілді. Медальмен қатар, Винг-командир В. С. Шарма (Атлантиканы бақылап, ұшқышқа басшылық жасап, ұшаққа шабуыл жасауға бұйрық берген ұшақ диспетчері) және Раннның батпақты шекаралық аймақтарынан Атлантиканың қиындыларын қалпына келтірген тікұшақ ұшқышы эскадрон басшысы Панкадж Вишной да марапатталды.
In India, the incident made the two pilots of the MiG 21s into instant heroes. On 8 October 2000, the prestigious Vayusena medal was awarded to Squadron Leader P. K. Bundela. The medal was also awarded to Wing Commander V. S. Sharma (the fighter controller who tracked the Atlantic, guided the pilot and ordered him to attack the plane) and Squadron Leader Pankaj Vishnoi, the helicopter pilot who recovered a part of the Atlantic's debris from the marshy border regions of the Rann.