Кіріспе

Бисторта вивипара (синоним Persicaria vivipara) – Polygonaceae тұқымдасынан көпжылдық шөптесін гүлді өсімдік. Ғылыми синонимдері – Bistorta vivipara және Polygonum viviparum. Ол жоғары Арктиканың барлық аймақтарында, Еуропа, Солтүстік Америка (Гренландияны қоса алғанда) және орташа және тропикалық Азияда кең таралған. Оның ареалы Альп, Карпат, Пиреней, Кавказ, Аляска және Тибет жотасы сияқты биік таулы аймақтарға оңтүстікке қарай созылады.

Таксономия

Молекулалық филогенетикалық зерттеулер Bistorta туысының Полигона тұқымдасы ішінде ерекше сан тармағын құрайтынын көрсетті.

Сипаттама

Альпілік бисторт - биіктікке дейін өсетін көпжылдық шөп. Оның қалың тамырсабақты тамыр жүйесі және тік, бұтақталмаған, түксіз сабағы бар. Жапырақтары жоғарғы бетінде түксіз, ал төменгі бетінде түкті және сұрғылт жасыл. Төменгі жапырақтары ұзын сабақты, дөңгелек негізді, сопақша; жоғарғылары аз, сызықты және сабақсыз. Гүлдері қызғылт немесе ақ түсті, гүлшоғырының жоғарғы бөлігінде орналасқан, бес қабатты гүлқалқан мүшелері, сегіз тоқпанды қызғылт антерлер және үш біріккен аналық қанаты бар. Төменгі гүлдері гүлшоғыршалармен алмастырылады. Гүлдер көбінесе тірі тұқымдарды өндірмейді, көбею әдетте гүлшоғыршалар арқылы жүзеге асады – бұл жапырақ қойнауларында дамып, жаңа өсімдіктерге айналатын шағын пияз тәрізді құрылымдар. Көбінесе, гүлшоғырша аналық өсімдікке бекініп тұрғанда кішкентай жапырақ пайда болады. Бір жапырақ немесе гүлшоғыры бүршік пайда болғаннан бастап пісуіне үш-төрт жыл уақыт керек. Жас тамырларын шикі күйінде жеуге болады, ал ескілерін пісіру қажет.

Жер атаулары

Аляскадағы Коколик өзені Инупиак тілінде альпілік бистортты білдіретін Қақалық атымен аталған.