Ален Башунг: Француз әншісінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Француз әншісі (1947–2009)

Ален Башунг (шын аты Ален Клод Башунг, alɛ̃ klod baʃuŋ; 1 желтоқсан 1947 – 14 наурыз 2009) – француз әншісі, ән жазушы және актер. Француз шансонын «француз музыкасының дағдарысқа ұшыраған кезеңінде» жаңғыртқандығы үшін, ол өз елінде Серж Генсбургтен кейінгі ең маңызды француз рок музыканты деп есептеледі. 1980 жылдардың басында «Gaby oh Gaby» және «Vertige de l'amour» сияқты хиттерімен танымал болды, ал 1990 жылдардан бастап «Osez Joséphine», «Ma petite entreprise» және «La nuit je mens» сияқты бірнеше хиттер шығарды. Ол көптеген француз әртістеріне ықпал етті және «Виктоир де ла Музик» тарихындағы ең көп марапатталған әртіс, өмірі бойы 12 жеңіске ие болды. Башунгтың «Play blessures» (1982), «Osez Joséphine» (1991) және «Fantaisie militaire» (1998) альбомдары француздардың ең үздік альбомдарының тізіміне бірнеше рет енді. «L'Imprudence» (2002) және «Bleu pétrole» (2008) – оның өмірінде жарық көрген соңғы екі студиялық альбомы да жоғары бағаланды. Башунг өкпе рагымен екі жыл күрескеннен кейін 61 жасында дүние салды.

Жастық шақ

Ален Башунг (кейіннен өзінің тегінен "c" әрпін алып тастады) – резеңке фабрикасында жұмыс істейтін бретон анасы мен танымайтын алжирлік әкесінің ұлы болды. Анасы қайтадан үйленіп, Башунг бір жасында Страсбург маңындағы Вингерсхаймға өгей әкесінің ата-анасына жіберілді. Ол балалық шағын елді мекенде, консервативті ортада, француз тілін білмейтін әжесімен өткізді. Бала кезінде музыканы, әсіресе Курт Вейлдің "Магагонни" шығармасын ашты және бес жасында сыйға алған Rosebud гармоникасында ойнауды үйренді. Ол сонымен қатар баскетбол мен велосипедпен айналысып, Вингерсхайм шіркеу хорында ән айтты. 1959 жылы Парижге оралды, онда атақты шансон орындаушыларын, содан кейін Джин Винсент, Бадди Холли (оған қатты құрмет еді) және Элвис Пресли сияқты рок әртістерін танысты. 1968 жылы ол "Les Romantiques" атты алғашқы синглын шығарды, бірақ ол көпшілік назарына ілінбеді және сәтті болмады. Ол сол кезде есімінен "c" әрпін алып тастап, әріптес әнші Кристофтың үйінде біраз уақыт өткізді. 1972 жылдан 1974 жылға дейін ол француз рок әншісі Дик Риверс үшін музыканың бір бөлігін жазып, үш альбом мен үш синглдің (оның ішінде "Marilou") жазылуына бірлесіп атсалысты. Дегенмен, қазір бұл Францияда классикалық альбом саналады. 1983 жылы ол тағы бір қараңғы альбом, "Figure imposée" шығарды, ол да үлкен жетістікке жете алмады. Бірақ 1984 жылы ол Борис Бергманмен татуласып, лирик оған "SOS Amor" әнін жазды, ол күтпеген оқиға болып табылды. 1985 жылы ол "Touche pas à mon pote" әнін SOS Racisme қауымдастығы үшін орындады. "SOS Amor" табысынан кейін 1986 жылы "Passé le Rio Grande" альбомын шығарды, ол оған алғашқы "Victoires de la musique" сыйлығын жеңіп алуға мүмкіндік берді. 1989 жылы ол "Novice" альбомымен қараңғы, эксперименталды стильге қайта оралды, одан "Bombez ! ", "Pyromanes" және "Étrange été" синглдары жарық көрді. Бұл альбомда оның лирик Жан Фоукпен алғашқы ынтымақтастығы және Борис Бергманмен толық ажырасуы белгіленді.

Alain Baschung (he later dropped the "c" from his surname) was the son of a Breton mother working in a rubber factory and an Algerian father, whom he never knew. His mother remarried, and at the age of one, Bashung was sent to Wingersheim, near Strasbourg to live with his stepfather's parents. He spent his childhood in the countryside, in a rather conservative environment, alongside a grandmother who did not speak French. He discovered music during his childhood, notably Kurt Weill's Mahagonny, and began to practice with a Rosebud harmonica offered to him when he was five. He also was involved in basketball and cycling, and sang in the church choir in Wingersheim. He came back to Paris in 1959, where he discovered the great chanson artists, and then rock artists such as Gene Vincent, Buddy Holly (whom he admired deeply), and Elvis Presley. In 1968, he released his first single, "Les Romantiques", which was largely ignored by the public and unsuccessful. Around that time, he dropped the "c" from his name and spent some time at the house of fellow singer Christophe. From 1972 to 1974, he composed some of the music and cowrote three albums and three singles (including "Marilou") for French rock singer Dick Rivers. Yet, it is now considered a classic album in France. In 1983, he produced another dark album, Figure imposée, which also met with little success. However, in 1984 he made peace with Boris Bergman, and the lyricist wrote for him "SOS Amor" which was a surprise hit. In 1985, he sang "Touche pas à mon pote", a single for the association SOS Racisme. In the wake of the success of "SOS Amor", he released in 1986 the album Passé le Rio Grande, which allowed him to get his first Victoires de la musique award. In 1989, he returned to a dark, experimental style with the album Novice, from which the singles "Bombez ! ", "Pyromanes" and "Étrange été" were released. The album marked his first collaboration with lyricist Jean Fauque and his definitive breakup with Boris Bergman.

Негізгі ағымы мен сыншылдардың табысы

1991 жылы ол Фауке лирик ретінде «Osez Joséphine» атты тағы бір альбомын шығарды, онда американдық рок әндерінің классикалық үлгілері де болды. Бұл альбом оған 350 000 дана сатылып, кең танылуға қол жеткізуге көмектесті, ал «Osez Joséphine» «Vertige de l'amour» әнінен кейін оның алғашқы шынайы танымал жетістігіне айналды. Сол альбомда «Madame rêve» әні де бар, бұл ерекше, атмосфералық стильдегі тағы бір классикалық туынды, ол оның болашақ альбомдарының айрық белгісіне айналды. 1992 жылы ол Кристофтің сол аттас альбомынан алынған «Les Mots bleus» француз поп хитін, СПИД зерттеулерін қолдау мақсатындағы жинақ үшін қайта орындады. 1994 жылы ол «жаңа дәуірдегі кантри» деп атаған «Chatterton» альбомын шығарды. Бұл альбом үшін ол Сонни Ландрет, Элли МакЭрлейн, Линк Рэй, Марк Рибо және Стефан Белмондо сияқты музыканттармен жұмыс істеді. «Ma petite entreprise» синглы жаңа танымал жетістікке жетті. Альбомнан кейін ол екі жыл бойы гастрольдік сапарда болды және 1995 жылы «Confessions publiques» атты тікелей концерттік альбомын шығарды. 1994 жылдан бастап Башунг актерлік мансабына көбірек уақыт арнады (ол 1981 жылы «Nestor Burma, détective de choc» фильмімен актерлік жолын бастады), мысалы, Ален Мазардың «Ma sœur chinoise» фильміндегі рөлмен. Бриджит Фонтейнмен «City» дуэтін «Les Palaces» альбомына жазғаннан кейін, ол 1998 жылы «Fantaisie militaire» альбомымен музыкаға оралды. Бұл альбом үшін ол Жан Фаук, Родольф Бургер, Les Valentins, Жан Марк Ледерман және Portishead тобынан Адриан Утлимен бірлесіп жұмыс істеді. Аранжировкалар мен скрипка партияларын Джозеф Ракаилл жасады. Альбомнан шыққан алғашқы сингл «La nuit je mens» болды, ол Башунг үшін тағы бір хитке айналды. Бұл альбом үшін ол 1999 жылы тағы үш «Victoires de la musique» сыйлығын алды (ал 2005 жылы «соңғы жиырма жылдың үздік альбомы» номинациясында тағы бір сыйлыққа ие болды). Башунг үшін бұл үлкен коммерциялық және сыншылар тарапынан жоғары бағаланған жетістік болды. 2000 жылы ол «Climax» жинағын шығарды, ондағы кейбір әндер француз эстрадасының белгілі музыканттарымен дуэт ретінде қайта жазылған (әсіресе, француз тобы Noir Désir-мен «Play blessures» альбомынан «Volontaire» әні). Сол жылы ол Ванесса Парадидің «Bliss» альбомы үшін «L'Eau et le vin» әнін бірлесіп жазды. 2002 жылы ол тағы бір альбом, «L'Imprudence» шығарды, ол сыншылар тарапынан жоғары бағаланды және оның дискографиясындағы ең қараңғы альбомдардың бірі саналды. Альбом оңай қол жетімді емес, аранжировкаларында скрипка мен электронды дыбыстар жиі қолданылады, кейде ән шырқаудың орнына сөздер айтылады, және Башунгтың айтуынша, ол бұл альбомды ескі қара-ақ фильмдерден шабыт алып жазған. Сол жылы ол әйелі, әнші Хлоя Монспен бірге «Cantique des cantiques» альбомын жазды, ал ән 2001 жылы Оливье Кадионың Соломон әндерінің жаңа аудармасынан шабыт алып, Родольф Бургер жазған болатын. 2003 жылы ол Лео Ферренің «Avec le temps» француз шансонының классикалық туындысын марқұм музыкантқа арналған құрмет альбомы үшін орындады, сондай-ақ ол музыкант туралы кітапқа алғысөз жазды. 2004 жылы «La Tournée des grands espaces» атты тікелей концерттік альбомы жарық көрді. 2005 жылы ол Нино Ферреге арналған құрмет альбомында «Le Sud» әнін орындады. 2006 жылы ол Шарль Тренеттің «Que reste t il de nos amours ?» әнін Франсуаза Хардимен дуэт ретінде орындады, бұл ән оның «Parenthèses» альбомына енді. 2006 жылдың маусым айында Париждегі «Cité de la musique» концерт залында ол бірнеше күн бойы концерт берді. Ол Кристоф, Доминик А, Родольф Бургер және Арто Линдсей сияқты музыканттарды сахнаға шақырды. 2007 жылдың басында, қысқа үзілістен кейін, ол Жан Луи Обер, Кали, Даниэль Дарк, Ришард Колинка және Рафаэль сияқты рок және поп музыканттарымен бірге «Les Aventuriers d'un autre monde» турнесіне қатысты. Ол Париждегі «Salle Pleyel» концерт залында бірнеше кеш концерт берді, сондай-ақ Дионисстің «La Mécanique du Cœur» альбомындағы «Panique Mécanique» әнінде Джек-Жарққыш рөлін сомдады. Сол жылы ол бельгиялық әнші Арномен бірге Сэмюэл Беншетриттің «J'ai toujours rêvé d'être un gangster» фильмінде түсті. Олар әннің авторлығы туралы дауласып, өздерінің рөлінде пайда болды. 2008 жылы ол Дэниел Даркпен бірлесіп оның «Amours suprêmes» альбомына «L. U. V.» әнін жазды. Ол сондай-ақ Этьен Дахоның «Daho Show» бағдарламасында «I Can't Escape from You» әнін Дахомен дуэт ретінде орындады. Ол сондай-ақ Серж Генсбургтің классикалық альбомын «L'Homme à tête de chou» шоу үшін қайта жазды. 2008 жылдың 24 наурызында ол «Bleu pétrole» альбомын шығарды, онда француз тобы Louise Attaque-тен Гаэтан Руссель, Арман Мелиес, M. Ward және Жерар Мансет (соңғысының «Il voyage en solitaire» әнін альбомдағы соңғы ән ретінде орындады) сияқты музыканттармен бірлесіп жұмыс істеді. Ол альбомды насихаттау мақсатында гастрольдік сапарға шықты. 2008 жылдың 10 маусымында ол өкпе қатерлі ісігіне байланысты химиотерапиядан өтіп жатқан кезде «Olympia» концерт залында бірнеше рет ән шырқады. Жан Фаук жаңа альбомның дайындалып жатқанын мәлімдеді. 2009 жылдың 28 ақпанында ол «Bleu pétrole» альбомы үшін үш «Victoires de la Musique» сыйлығын алды. 2009 жылғы марапаттау рәсімі оның соңғы қоғамдық көрінісі болды. Ол шаршаған көрінді, бірақ «Résidents de la République» әнін орындады. Ол «Жылдың үздік әншісі», «Үздік альбом» және «Үздік тур» сыйлықтарына ие болды. Башунг 2009 жылдың 14 наурызында Париждегі «Hôpital Saint Joseph» ауруханасында өкпе қатерлі ісігінен 61 жасында қайтыс болды. Діни рәсімнен кейін «Abbey of Saint Germain des Prés» шіркеуінде ол 2009 жылдың 20 наурызында «Père Lachaise» зиратына жерленді.

In 1991, he released another album with Fauque as lyricist, Osez Joséphine, which also included some cover versions of classic American rock songs. The album helped him achieve mainstream success, selling 350.000 copies and "Osez Joséphine" became his first real popular success since "Vertige de l'amour". On the same album is featured "Madame rêve", another classic in a different, more atmospheric style, which would be a trademark of his future releases. In 1992, he covered the French pop classic song "Les Mots bleus", from the album by the same name by Christophe, for an AIDS research support compilation. In 1994, he released Chatterton, which he called a "new age country" album. For this album, he worked with artists such as Sonny Landreth, Ally McErlaine, Link Wray, Marc Ribot or Stéphane Belmondo. The single "Ma petite entreprise" was a new popular success. Following the album, he toured for two years and in 1995 released the double live album Confessions publiques. From 1994 onwards, Bashung began to spend more time for his acting career (which he started in 1981 with Nestor Burma, détective de choc), for instance with Ma sœur chinoise by Alain Mazars. After recording a duet with Brigitte Fontaine, "City" for her Les Palaces album, he came back to music in 1998 with Fantaisie militaire. For this album, he notably collaborated with Jean Fauque, Rodolphe Burger, Les Valentins, Jean Marc Lederman and Adrian Utley of Portishead. The arrangements and strings were done by Joseph Racaille. The first single from the album was "La nuit je mens" which was another hit for Bashung. For the album, he received 3 more Victoires de la musique awards in 1999 (and in 2005, he received another for the "best album of the last twenty years"). For Bashung, it was a huge commercial and critical success. In 2000, he released the compilation Climax, on which some songs are rerecordings as duets with notable artists from the French scene (most famously, the song "Volontaire" from Play blessures with French band Noir Désir). That same year, he cowrote "L'Eau et le vin" for Vanessa Paradis' album Bliss. In 2002, he released another album, L'Imprudence to critical acclaim, which is considered one of the darker albums of his discography. The album is not easily accessible and features strings and electronic arrangements, with sometimes nearly spoken lyrics, and was inspired according to Bashung by old black and white movies. That same year, he recorded the album Cantique des cantiques with his new wife, singer Chloé Mons, the song was written for their wedding in 2001 by Rodolphe Burger, from a new translation of Solomon's Song of Songs by Olivier Cadiot. In 2003, he sang the French chanson classic "Avec le temps" by Léo Ferré for a tribute album to the late artist, Avec Léo ! and wrote the preface to a book about that artist. In 2004, the double live album La Tournée des grands espaces was released. In 2005, he sang "Le Sud" on a tribute album to Nino Ferrer, On dirait Nino. In 2006, he recorded a Charles Trenet song, "Que reste t il de nos amours ?" as a duet with Françoise Hardy for her album (Parenthèses ). In June 2006, in the Cité de la musique in Paris, he got the opportunity to sing for several days. There he brought on stage artists such as Christophe, Dominique A, Rodolphe Burger or Arto Lindsay. In early 2007, after a small break, he was involved in the Les Aventuriers d'un autre monde tour alongside rock and pop artists Jean Louis Aubert, Cali, Daniel Darc, Richard Kolinka and Raphaël. He sang for a couple of evenings in the Salle Pleyel in Paris, and played the role of Jack the Ripper for the song "Panique Mécanique" on Dionysos' album La Mécanique du Cœur. That same year, he played with Belgian singer Arno in the movie J'ai toujours rêvé d'être un gangster, by Samuel Benchetrit. They appear as themselves, arguing over the authorship of a song. In 2008, he sang "L. U. V." as a duet with Daniel Darc for the latter's album, Amours suprêmes. He was also involved in Étienne Daho's Daho Show, covering "I Can't Escape from You" as a duet with Daho. He also rerecorded Serge Gainsbourg's classic album, L'Homme à tête de chou, for a show. On 24 March 2008, he released the album Bleu pétrole, collaborating notably with Gaëtan Roussel of French band Louise Attaque, Arman Méliès, M. Ward or Gérard Manset (covering the latter's song "Il voyage en solitaire" as the final song on the album). He then began to tour for the album. The 10 June 2008, he sang several times at the Olympia although he was undergoing a chemotherapy for his lung cancer. Jean Fauque claimed that a new album was underway. On 28 February 2009, he received three prestigious Victoires de la Musique awards for his final album Bleu pétrole. The 2009 award ceremony was his last public appearance. He appeared frail, but still performed "Résidents de la République." He won the Best male artist of the year, Best album and Best tour awards. Bashung died in Paris on 14 March 2009 from lung cancer at the age of 61 at the Hôpital Saint Joseph in Paris. After a religious ceremony at the Abbey of Saint Germain des Prés, he was buried on 20 March 2009 in the Père Lachaise Cemetery.

Өлімнен кейінгі оқиғалар

2009 жылдың 12 қарашасында Гренобльдегі Мәдениет үйінде Башунгтың 1976 жылғы Серж Гинсбург альбомы «L'Homme à tête de chou»-дың саундтрегі ретінде қайта жазылған балетінің тұсаукесері өтті. Жан Клод Галлотта 2007 жылы оған осы жұмысты бейімдеу үшін жүгінген болатын. 2009 жылдың 27 қарашасында Башунгтың осы уақытқа дейінгі барлық туындыларын (27 дискіден) қамтитын «À perte de vue» атты жинақ шықты. Жинаққа оның осы уақытқа дейінгі он екі жеке альбомы, бес концерттік альбомы, Хлоя Монспен түсірілген екі дуэттік альбомы, екі инструменталды альбомы және каверлер, дуэттер мен сирек туындылардан тұратын үш альбом кірді. Осы жинақпен бірге оның соңғы гастрольдік саяхатын көрсететін «Dimanches à l'Élysée» атты екі дискілік концерттік альбомы 2008 жылдың 14 желтоқсанында Монмартрдағы «Élysée» клубында жазылған болатын және 16 қарашада жарық көрді. Сол күні 2008 жылдың 10 және 15 маусымында «Олимпиада» сарайында түсірілген концерттік видеосы да жарық көрді. Бұл DVD 2010 жылғы «Victoires de la musique» сыйлығында «Жылдың ең жақсы музыкалық DVD-сі» номинациясын жеңіп алды. Сол салтанатта «Жылдың ең үздік еркек әншісі» сыйлығын алған француз әншісі Бенжамин Биолай Башунгқа құрмет көрсетті. Оның «La nuit je mens» әні француз телесериалы «Les Bleus: premiers pas dans la police» (2006–10) соңғы эпизодының финальдық кадрларында естіледі. 2011 жылдың 26 сәуірінде «Tels Alain Bashung» атты құрмет альбомы шықты. Онда әртүрлі әртістер мен топтардың Башунг әндерінің он екі кавер нұсқасы және Тьерри Вильнёвтің «Alain Bashung – Faisons envie» атты деректі фильмі бар. 2011 жылдың 7 қарашасында оның «L'Homme à tête de chou» әнінің қайта жазылған нұсқасы Barclay Records лейблы арқылы жарық көрді.

Ықпал

Көп платиналық әнші Башунг Париждің Зенит театрында өткен салтанатта үш марапат алды, оның ішінде ең үздік еркек әнші, "Bleu Pétrole" (Barclay/Universal) альбомы үшін ең жақсы альбом және ең жақсы концерттік қойылым. Ол өмірін поп-шансон репертуарын орындаумен өткізді. 1993 жылдан бері 12 марапат жеңіп алған ол, Victoires de la Musique тарихындағы ең көп марапатталған орындаушы болды. Қатерлі ісікке шалдыққан Башунг соңғы гастрольдік сапарының бірнеше күнін кейінге жылжытуға мәжбүр болды. Марапатты қабылдағанда, ол жазба компанияларының "адамдық қағидаларды сақтап, жазбалар арқылы адамдарды қуантуын" тіледі. 2010 жылдың ақпан айында Rolling Stone журналының француз басылымы оның алты альбомын "100 disques essentiels du rock français" (100 француз рок альбомының қажетті тізімі) тізіміне қосты, оның ішінде екі альбомы топ-10-ға енді: "Osez Joséphine" бірінші орында, ал "Fantaisie militaire" тоғызыншы орында тұрды.

Синглдар

1966 жылғы әндер: "Неге АҚШ туралы армандайсыз?" 1967 "Т'ас к'а дире Йе" "Сұлулық көрсетіп жүрген кішкентай қыз" 1968 "Қымбатты кішкентай нәрсе"66 "Романтиктер" 1969 "Лиз" "Ла-Ривьер" "Жай ғана бірнеше күн" "Көздерін жұм" 1970 "Бір күн келер" 1971 "Көздердегі от" 1973 "Сандал ағашы" 1977 "Фотороман"71 "Диланның кінәсі" 1979 "Сені ұмыту үшін темекі шегем" 1980 "Габи о Габи"2 1981 "Махаббаттың басы қалдыруы"1 "Жауыз"19 "Қалай тоқтатуға болады?"45 1983 "Элеганттылық" 1984 "S.O.S. Махаббат"36 1985 "Досыма тиіспе" "Хей Джо"59 1986 "Турдың келуі"44 "Қарғыс"36 1989 "Түсіріңдер!"76 "Өрт қоюшылар"94 "Ажарлы жаз" 1991 "Жозефинге батыл бол"14 "Көпірген" 1992 "Ханшайым армандайды" 1994 "Менің шағын бизнесім"61 "Мені керуендей көреді"31 1998 "Түнде өтірік айтам"12 "Біз кімбіз?"24 "Ешқандай экспресс жоқ"39 2003 "Жіп" 2008 "Республика тұрғындары"49322008 "Мен сені сағындым"33 2009 "Трапецияда" 2013 "Түнде өтірік айтам"