Кіріспе

Босниялық жазушы

Скендер Куленович (2 қыркүйек 1910 – 25 қаңтар 1978) – босниялық ақын, романист және драматург.

Өмірбаян

Скендер Куленович 1910 жылы Боснияның Босански Петровац қаласында (сол кезде Австро-Венгрия империясының құрамында) боснийлік мұсылман отбасында дүниеге келген. Куленович Босниядағы ең бай және ежелгі жер иелері – Бей әулетінен тегін шығарған. Бірақ 1921 жылы Югославияның жаңа корольдығы енгізген аграрлық реформалар салдарынан оның отбасы кедейленіп, анасының туған жері – Боснияның орталық қаласы Травникке көшіп кетті. Травникте Куленович жергілікті иезуит гимназиясында білімін аяқтады. Дәл сол жерде ол өзінің алғашқы өлеңдерін жазып, 1927 жылы «Ocvale primule» атты сонеттер жинағын жарыққа шығарды. Содан кейін Загребке құқық білімін оқуға түсті. Бірақ ол құқықтан бас тартып, жазу ісіне толыққандай көңіл бөлді. 1937 жылы Хасан Кикич және Сафет Крупичпен бірге «Путоказ» (Signpost) атты солшыл журналды құрды, ол түрлі әлеуметтік-экономикалық мәселелерді талқылау алаңына айналды. 1939 жылдың соңында немесе 1940 жылдың басында Скендер Куленович үкіметті сынаған және Босния мен Герцеговинаның автономиясын жақтаған ашық хатқа қол қойғаннан бас тартқаны үшін КПЖ-дан қуылды. Бұл шешім оған бұрын жұмыс істеген көптеген журналдарда жариялануына кедергі келтірді. 1940 жылы ол өзінің бірінші әйелі Ана Прокопқа үйленді. 1941 жылы Югославияға шабуыл жасалғаннан кейін Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Куленович әлі де Загребте болды. Ол Жосип Броз Титоның Югослав партизандарына қосылып, Босния Крайнасы аймағына жіберілді, онда Бірінші партизан отрядының құрамында қызмет етті. Ережелерді сақтамауы Куленовичтің билік өкілдерінің назарынан шығуына және Мостар қаласына көшірілуіне себеп болды. Тарихшы Пал Колсту Куленович пен Меша Селимовичті "мықты югославтық немесе аралас югослав этностық идентитігі бар" көрнекті босниялық жазушылар деп атады, бұл олардың туындыларын нақты бір бағытқа жатқызуды немесе анықтауды қиындатады. Оның әдеби мұрасы сербтердің, хорваттардың, черногорлықтардың және босниялықтардың ортақ игілігінің бір бөлігі болып табылады.

Ағылшын тілінде

Куленович, Скендер (2003) Скендер Куленович. Фрэнсис Р. Джонстың аудармасы. «Қазіргі поэзия аудармалары» жаңа сериясы, 22: 61–69. Куленович, Скендер (2007) Сонеттер / Sonnets. «Форум Босна» журналының арнайы гала-шығарылымы, 41/07. Фрэнсис Р. Джонстың ағылшын тіліне аудармасы, Мерсад Бербердің суреттері және Фрэнсис Р. Джонс пен Русмир Махмутчехажичтің соңғы сөздері бар екі тілді басылым.