Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Жоғалған көлемді сатушы – шарттар құқығындағы заңдық термин. Мұндай сатушы шарттар құқығындағы ерекше жағдай болып табылады. Әдетте, сатып алушы шартты бұзып, тауарды сатып алудан бас тартқан жағдайда, сатушы бұзушы сатып алушыдан шарттағы баға мен сатушы тауарды басқа сатып алушыға сатқан баға арасындағы айырманы ғана өндіріп ала алады (кей жағдайларда, қосымша залалдарды өтеумен бірге). Жоғалған көлемді сатушы тауарды басқа біреуге, көбінесе бірдей бағаға сатады. Залалдың стандартты мөлшері бойынша мұндай сатушыға залал келмейді (шарт бағасы, басқа тұтынушыға сату бағасынан кеміген сомасы нөлге тең), ал бұзушы сатып алушы жауапкершілікке тартылмайды. Шарттар құқығының залалдарға қатысты мақсаты – зардап шеккен тарапты, егер бұзушы тарап міндеттемелерін толық орындаған болса, сол тараптың жағдайына тең жағдайға келтіру. Залалдың қалыпты өлшемі жоғалған көлемді сатушыны, егер бұзушы сатып алушы толық орындаған болса, жоғалған көлемді сатушының жағдайына тең жағдайға келтіре алмайды. Егер бірінші сатып алушы міндеттемелерін орындаған болса, сатушы екі сатудан пайда табатын еді, ал бірінші сатып алушының бұзуы салдарынан тек бір сатудан ғана пайда табатын болады. Мұндай жағдайда, кейбір заңдар (АҚШ-тағы Бірыңғай коммерциялық кодекстің 2-бабы сияқты) зардап шеккен сатушыға сатып алушы бұзушылық жасамағанда сатушы алатын пайданы өндіріп алуға рұқсат береді (кей жағдайларда қосымша залалдарды өтеумен бірге). Жоғалған көлемді сатушылар, әдетте, сол тауарларды сатып алуға ниет білдірген барлық тұтынушылардың сұранысын қанағаттандыруға жеткілікті мүмкіндікке ие болады, яғни тауарды сатуға, өндіруге немесе сатып алуға қабілетті болады. Бұл термин көбінесе шартты бұзу туралы сот ісінде пайда болады, онда сатушы тарап сатып алу туралы уәдесін бұзған сатып алушыдан өндіріп алуға тырысады. Сатудан түскен пайданың азаюы, сатуды жүзеге асыра алмау (сатып алушының бұзуынан) сатушының пайдасын сатудан түсетін пайда мөлшеріне дейін азайтады.
Lost volume seller is a legal term in the law of contracts. Such a seller is a special case in contract law. Ordinarily, a seller whose buyer breaches a contract and refuses to purchase the goods can recover from the breaching buyer only the difference between the contract price and the price for which the seller ultimately sells the goods to another buyer (plus, under some circumstances, incidental damages). In the case of a lost volume seller, the seller goes on to sell the goods to someone else, usually for the same price. Under the usual measure of damages, such a seller would have no damages (the contract price, less the sale price to the other customer, is zero), and the breaching buyer would have no liability. The objective of the law of contracts with respect to damages is to put the aggrieved party in as good a position as the aggrieved party would have been in if the breaching party had fully performed. The ordinary measure of damages fails to put the lost volume seller in as good a position as the lost volume seller would have been if the breaching buyer had been fully performed. The lost volume seller would have had the profit from two sales if the first buyer had performed, instead of the profit from only one sale as a result of the first buyer's breach. In such a case, some laws (including Article 2 of the Uniform Commercial Code in the United States) permit the aggrieved seller to recover the lost profit that the seller would have made if the buyer had not breached (plus, under some circumstances, incidental damages). Lost volume sellers tend to be those whose capacity to sell or to produce or acquire the subject goods is sufficiently large to meet the demands of all customers who seek to buy those goods. The term generally arises in the context of a breach of contract action in which the selling party seeks to recover against a breaching buyer who repudiates his or her promise to buy. For a lost volume seller, the failure to make one sale (because of the buyer's breach) reduces the seller's profit by the amount of profit that would have accrued from the sale.
Мысал
Мысалы, егер футболка жасаушы 100 футболкаға ие болса және клиент сатушыдан футболка сатып алуға келісіп, содан кейін осы келісімді бұзса (яғни, жеткізіп беруден бас тартса және төлеуден бас тартса), сатушы сол футболканы келесі клиентке сол бағаға сата алады. Мұндай сатушыға әдеттегі өлшем бойынша ешқандай зиян келмейді (келісімді бұзған сатып алушымен жасалған келісімшарт бағасы мен кейіннен футболканы сатып алған сатып алушы төлеген баға арасында ешқандай айырмашылық жоқ). Дегенмен, егер сатушы кез келген клиентке футболка сата алатын мүмкіндігі болса, сатып алу туралы келісімді бұзған клиент сатушының келісім орындалғанда алатын болатын пайдасын алуына кедергі келтіреді. Бастапқы сатып алушының келісімді бұзуы сатушыға екі сатылымнан түсетін пайданың орнына (екінші сатып алушыға сатылым, сондай-ақ келісімді бұзған сатып алушымен жасалған сатылым) тек бір сатылымнан түсетін пайданы ғана алуға себеп болады. Сәйкесінше, футболка сатушы келісімді бұзған сатып алушыдан, бұзған сатып алушымен жасалған келісімшарт бойынша сатудан түскен күтілетін пайданы өндіріп алуға құқылы.
For example, if a T shirt maker has 100 T shirts, and a customer agrees to buy a shirt from the seller and then breaches that agreement (i. e. refuses to take delivery and pay), the seller will likely be able sell the shirt at the same price to the next customer who walks in. Such a seller has no damages by the usual measure (there is no difference between the contract price with the breaching buyer and the price paid by the buyer who subsequently bought the T shirt). However, if the seller has the ability to sell a shirt to any customer who walks in, the customer who breaches the agreement to buy has prevented the seller from earning profit that the seller would have earned if the agreement had been honored. The initial buyer’s breach has caused the seller to receive the profit from only one sale (the sale to the second buyer), instead of the profit from two sales (the sale to the second buyer, plus the sale for which the breaching buyer contracted). Accordingly, the T shirt seller can recover from the breaching buyer the profit that the seller would have made on the sale of the T shirt for which the breaching buyer contracted.